Oficer zawodowych sił zbrojnych

Oficer zawodowych sił zbrojnych – kod 011001 w klasyfikacji zawodów i specjalności (KZiS 2025). Oficer dowodzi pododdziałem lub pełni obowiązki w sztabie jednostki wojskowej, planuje i prowadzi szkolenie bojowe żołnierzy oraz odpowiada za powierzone uzbrojenie, sprzęt i dyscyplinę podwładnych. Prowadzi zajęcia na strzelnicach i placach ćwiczeń, kieruje strzelaniami, uczestniczy w ćwiczeniach poligonowych, dyżurach bojowych i zadaniach poza granicami państwa, a w garnizonie prowadzi dokumentację szkoleniową i niejawną.

Oficer zawodowych sił zbrojnych – wymagania w stosunku do pracownika

wykształcenie wyższe i ukończona uczelnia wojskowa lub kurs oficerski,
powołanie do zawodowej służby wojskowej w korpusie oficerskim,
wysoka sprawność fizyczna potwierdzona corocznym sprawdzianem,
znajomość regulaminów, instrukcji uzbrojenia i zasad bezpieczeństwa strzelań,
umiejętność dowodzenia, planowania szkolenia i pracy pod presją czasu,
poświadczenie bezpieczeństwa upoważniające do dostępu do informacji niejawnych,
prawo jazdy kategorii B.

Inne nazwy stanowiska

Opis zagrożeń i ryzyk zawodowych na tej stronie obejmuje również stanowiska nazywane w dokumentacji zakładowej i ogłoszeniach o pracę:

dowódca plutonu,
dowódca kompanii,
oficer sztabowy jednostki wojskowej,
oficer wojsk lądowych,
żołnierz zawodowy korpusu oficerskiego.

Badania

orzeczenie wojskowej komisji lekarskiej o zdolności do zawodowej służby wojskowej,
okresowe badania lekarskie w terminach wynikających z przepisów o służbie wojskowej,
badania psychologiczne przed objęciem stanowiska dowódczego, tam gdzie wymagają tego przepisy lub procedury,
kontrola słuchu po narażeniu na hałas impulsowy ze strzelań,
badania i szczepienia przed wyjazdem poza granice państwa, zalecane dla danego rejonu.

Szkolenia bhp i inne

szkolenie wstępne bhp – instruktaż ogólny i instruktaż stanowiskowy,
szkolenie okresowe bhp – nie rzadziej niż co 5 lat,
instruktaż warunków bezpieczeństwa strzelań i obchodzenia się z uzbrojeniem,
szkolenie z postępowania z niewybuchami i niewypałami oraz zasad wzywania patrolu rozminowania,
szkolenie z ochrony przed skażeniami i użycia maski przeciwgazowej,
szkolenie z ochrony informacji niejawnych,
szkolenie z pierwszej pomocy, w tym pomocy w warunkach polowych.

Środowisko pracy

Oficer pracuje w koszarach, w pomieszczeniach sztabu i kancelarii, a znaczną część czasu spędza na strzelnicach, placach ćwiczeń i poligonach. Ćwiczenia poligonowe trwają nieraz kilka tygodni w warunkach polowych, w namiotach, bez stałego zaplecza sanitarnego, w mrozie, upale i opadach. Strzelania odbywają się na strzelnicach otwartych i w obiektach zamkniętych, gdzie gromadzą się gazy prochowe i pył z ołowiem. Oficer przemieszcza się kolumnami pojazdów wojskowych, pełni dyżury bojowe także w porze nocnej i odpowiada za bezpieczeństwo podwładnych na zajęciach z użyciem amunicji i środków pozoru pola walki. Na stanowisku wykorzystuje się:

broń strzelecka – karabinek, pistolet, karabin maszynowy;
amunicja bojowa, ćwiczebna i środki pozoru pola walki;
pojazdy wojskowe, transportery i samochody ciężarowo-osobowe;
środki łączności radiowej i systemy dowodzenia;
sprzęt ochrony przed skażeniami – maska przeciwgazowa, odzież ochronna;
urządzenia optyczne i noktowizyjne;
sprzęt komputerowy i dokumentacja niejawna w kancelarii.

Identyfikacja zagrożeń

Czynniki fizyczne:

hałas impulsowy ze strzelań, detonacji i pracy pojazdów,
postrzelenie przy nieprawidłowej obsłudze broni lub naruszeniu warunków strzelania,
wybuch amunicji, środków pozoru pola walki oraz zagrożenie od niewybuchów i niewypałów,
drgania mechaniczne o działaniu ogólnym podczas jazdy pojazdami wojskowymi w terenie,
wypadek w ruchu drogowym podczas przemieszczania kolumn pojazdów,
przegrzanie i wychłodzenie podczas wielodniowych ćwiczeń w warunkach polowych,
upadki, skręcenia i urazy na torze przeszkód oraz w terenie zurbanizowanym,
przeciążenie układu ruchu przy marszach z obciążeniem i dźwiganiu sprzętu,
pożar w rejonie prowadzenia strzelań i w pojazdach.

Czynniki chemiczne:

gazy prochowe – tlenek węgla i tlenki azotu na stanowiskach strzeleckich,
ołów i jego związki w pyle na strzelnicach zamkniętych oraz przy czyszczeniu broni,
paliwa i oleje – olej napędowy, smary do uzbrojenia i rozpuszczalniki do czyszczenia broni,
środki dymotwórcze i treningowe środki drażniące stosowane na zajęciach z ochrony przed skażeniami.

Czynniki biologiczne:

czynniki przenoszone przez kleszcze – borelioza i kleszczowe zapalenie mózgu w terenie leśnym,
czynniki wodno-pokarmowe przy żywieniu i zaopatrzeniu w wodę w warunkach polowych.

Czynniki psychofizyczne:

stres wynikający z odpowiedzialności za życie i zdrowie podwładnych na zajęciach z użyciem amunicji,
dyżury bojowe oraz praca w porze nocnej i w nieregularnym rytmie dobowym,
długotrwała rozłąka z rodziną podczas poligonów i zadań poza granicami państwa,
przeciążenie informacyjne i praca przy monitorze ekranowym w sztabie i kancelarii,
narażenie na zdarzenia o charakterze traumatycznym, w tym wypadki i obrażenia żołnierzy.

Środki ochronne

Poniżej przypisano środki ochronne do poszczególnych zagrożeń zidentyfikowanych na stanowisku oficera zawodowych sił zbrojnych.

Środki ochrony indywidualnej

hełm i kamizelka balistyczna – postrzelenie, wybuch amunicji i niewybuchy;
ochronniki słuchu, w tym aktywne, i wkładki przeciwhałasowe – hałas impulsowy;
okulary balistyczne i rękawice taktyczne – postrzelenie, wybuch amunicji i niewybuchy, upadki i urazy na zajęciach;
maska przeciwgazowa i odzież ochronna przed skażeniami – środki dymotwórcze i treningowe, gazy prochowe;
rękawice ochronne przy czyszczeniu broni – ołów, paliwa i oleje;
umundurowanie polowe dobrane do pogody, bielizna termoaktywna – mikroklimat polowy;
obuwie taktyczne z wysoką cholewką – upadki i urazy na zajęciach, kleszcze;
repelenty na kleszcze i komary – kleszcze.

Środki ochrony zbiorowej i techniczne

strzelnice z kulochwytami, przedpiersiami i wyznaczonymi sektorami ognia – postrzelenie, hałas impulsowy;
mechaniczna wentylacja strzelnic zamkniętych i stanowiska do bezpiecznego czyszczenia broni – gazy prochowe, ołów;
magazyny uzbrojenia i amunicji z ochroną przeciwpożarową i odgromową – wybuch amunicji i niewybuchy, pożar;
pojazdy z pasami bezpieczeństwa, siedziskami amortyzowanymi i ograniczeniem prędkości w terenie – wypadek drogowy, drgania ogólne;
sprzęt gaśniczy na stanowiskach strzelań i w pojazdach – pożar;
punkty ogrzewania, schronienia i zaopatrzenia w wodę pitną w rejonie ćwiczeń – mikroklimat polowy, czynniki wodno-pokarmowe;
ergonomiczne stanowisko pracy w sztabie i kancelarii – przeciążenie pracą sztabową.

Środki organizacyjne

warunki bezpieczeństwa strzelania, nadzór kierownika strzelania i wyznaczone przerwy w ogniu – postrzelenie, hałas impulsowy, odpowiedzialność za podwładnych;
procedura postępowania z niewybuchem i wezwania patrolu rozminowania – wybuch amunicji i niewybuchy;
planowanie marszów, limity masy wyposażenia i przerwy na odpoczynek – przeciążenie układu ruchu, upadki i urazy na zajęciach;
grafik dyżurów zapewniający odpoczynek po służbie – dyżury i praca nocna, rozłąka z rodziną;
opieka psychologiczna i rozmowy po zdarzeniach o dużym obciążeniu – zdarzenia traumatyczne, odpowiedzialność za podwładnych;
profilaktyka i szczepienia przed zadaniami poza granicami państwa, kontrola jakości wody i żywienia – czynniki wodno-pokarmowe, kleszcze;
pomiary hałasu i stężeń ołowiu na strzelnicach, badanie poziomu zanieczyszczeń powietrza – hałas impulsowy, ołów, gazy prochowe;
zasady eksploatacji i tankowania pojazdów oraz odzysk zużytych środków czyszczących – paliwa i oleje, wypadek drogowy;
przerwy w pracy przy monitorze ekranowym – przeciążenie pracą sztabową.

Czynniki szkodliwe i uciążliwe do skierowania na badania lekarskie

Poniższy wykaz ułatwia wypełnienie skierowania na badania profilaktyczne dla oficera zawodowych sił zbrojnych.

czynniki fizyczne – hałas, w tym hałas impulsowy, drgania mechaniczne o działaniu ogólnym, mikroklimat zimny i gorący w warunkach polowych;
czynniki chemiczne – tlenek węgla i tlenki azotu z gazów prochowych, ołów i jego związki, paliwa i oleje, środki dymotwórcze i drażniące;
czynniki biologiczne – czynniki przenoszone przez kleszcze, w tym borelioza i kleszczowe zapalenie mózgu, czynniki wodno-pokarmowe w warunkach polowych;
inne czynniki, w tym niebezpieczne – praca z bronią palną, amunicją i materiałami wybuchowymi, kierowanie pojazdem służbowym, dźwiganie i marsze z obciążeniem, praca w porze nocnej i dyżury, praca przy monitorze ekranowym, stres o dużym nasileniu.

Podobne stanowiska

Podstawa prawna

Klasyfikacja zawodów i specjalności została wprowadzona rozporządzeniem Ministra Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej z dnia 21 października 2025 r. (Dz.U. z 2025 r. poz. 1534).

ryzyko zawodowe on-line

Stanowiska pracy