Modelka / model – kod 524101 w klasyfikacji zawodów i specjalności (KZiS 2025). Modelka lub model prezentuje odzież, obuwie, dodatki, kosmetyki i inne produkty na pokazach mody, sesjach zdjęciowych, w nagraniach reklamowych, na targach i podczas przymiarek u projektantów. Pozuje według wskazówek fotografa i stylisty, przechodzi charakteryzację i liczne zmiany strojów, a terminy pracy dopasowuje do harmonogramu produkcji.
Modelka / model – wymagania w stosunku do pracownika
- warunki fizyczne odpowiadające wymaganiom zleceniodawcy lub agencji,
- umiejętność poruszania się po wybiegu i pozowania przed obiektywem,
- dbałość o kondycję, dyscyplina i punktualność,
- gotowość do pracy w nieregularnych godzinach i do wyjazdów,
- w przypadku osób poniżej 16 roku życia – zgoda przedstawiciela ustawowego i zezwolenie inspektora pracy na wykonywanie pracy na rzecz podmiotu prowadzącego działalność reklamową lub artystyczną,
- znajomość języka angielskiego – przy pracy z agencjami zagranicznymi.
Inne nazwy stanowiska
Opis zagrożeń i ryzyk zawodowych na tej stronie obejmuje również stanowiska nazywane w dokumentacji zakładowej i ogłoszeniach o pracę:
- modelka wybiegowa,
- model fotograficzny,
- modelka przymiarkowa,
- model reklamowy,
- model do aktu.
Badania
- wstępne, okresowe i kontrolne badania lekarskie z zakresu medycyny pracy – przy zatrudnieniu na podstawie umowy o pracę,
- w przypadku pracy dziecka – opinia lekarska o braku przeciwwskazań do wykonywania danej pracy.
Szkolenia bhp i inne
- szkolenie wstępne bhp – instruktaż ogólny i instruktaż stanowiskowy,
- szkolenie okresowe bhp – nie rzadziej niż co 5 lat,
- instruktaż bezpieczeństwa na planie zdjęciowym lub wybiegu przed każdą produkcją,
- instruktaż ewakuacyjny obiektu, w którym odbywa się pokaz,
- szkolenie z praw osób pracujących w branży modowej i przeciwdziałania molestowaniu.
Środowisko pracy
Modelka lub model pracuje w studiach fotograficznych, na wybiegach pokazów mody, w halach targowych, w pracowniach projektantów oraz w plenerze – w mieście, na plaży, w górach, często w porze roku niepasującej do prezentowanej kolekcji. Dzień zdjęciowy trwa nierzadko 10–12 godzin, z długim oczekiwaniem i krótkimi, intensywnymi fazami pracy. W studiu pracuje się w świetle mocnych lamp, przy dymie scenicznym i wentylatorach, a za kulisami pokazów – w pośpiechu i tłoku przy szybkich zmianach strojów. Charakteryzacja obejmuje kosmetyki, farby do ciała, lakiery i gorące narzędzia fryzjerskie. Na stanowisku wykorzystuje się:
- lampy studyjne, blendy i wytwornice dymu scenicznego;
- wybieg, podesty i schody sceniczne;
- odzież, obuwie na wysokim obcasie i dodatki z kolekcji;
- kosmetyki do makijażu, farby do ciała, lakiery i kosmetyki do stylizacji włosów;
- prostownice, lokówki i suszarki do włosów;
- rekwizyty i scenografia planu zdjęciowego.
Identyfikacja zagrożeń
Czynniki fizyczne:
- upadek na wybiegu lub schodach – obuwie na wysokim obcasie, śliska nawierzchnia, ograniczona widoczność,
- olśnienie i ciepło lamp studyjnych,
- oparzenia gorącymi narzędziami fryzjerskimi,
- wychłodzenie organizmu przy sesjach plenerowych w lekkich strojach,
- przegrzanie i promieniowanie UV podczas sesji w pełnym słońcu,
- urazy od elementów scenografii i rekwizytów.
Czynniki chemiczne:
- kosmetyki, farby do ciała i lakiery do włosów – alergie i podrażnienia skóry oraz oczu,
- dym sceniczny – glikole i oleje z wytwornic dymu,
- środki do impregnacji i barwienia tkanin w nowych kolekcjach.
Czynniki biologiczne:
- zakażenia skóry i oczu od wspólnych pędzli, gąbek i kosmetyków.
Czynniki psychofizyczne:
- długotrwała praca stojąca i pozowanie w wymuszonej pozycji,
- nieregularny czas pracy i praca w porze nocnej,
- presja dotycząca wyglądu i masy ciała,
- ryzyko molestowania i nadużyć na planie i podczas castingów,
- stres i niepewność zatrudnienia – oceny na castingach, praca zleceniowa,
- częste podróże i zmiany stref czasowych.
Środki ochronne
Poniżej przypisano środki ochronne do poszczególnych zagrożeń zidentyfikowanych na stanowisku modelki / modela.
Środki ochrony indywidualnej
- dobrane rozmiarem obuwie i wkładki antypoślizgowe na podeszwy – upadek na wybiegu lub schodach;
- okulary przeciwsłoneczne i krem z filtrem UV między ujęciami – przegrzanie i promieniowanie UV;
- okrycia i koce termiczne w przerwach sesji plenerowej – wychłodzenie organizmu;
- własne kosmetyki lub jednorazowe aplikatory do makijażu – zakażenia skóry i oczu, kosmetyki, farby do ciała i lakiery do włosów;
- bielizna ochronna pod przymierzane kolekcje – środki do impregnacji i barwienia tkanin.
Środki ochrony zbiorowej i techniczne
- antypoślizgowa nawierzchnia wybiegu, oświetlone schody i poręcze za kulisami – upadek na wybiegu lub schodach;
- dyfuzory, softboxy i lampy LED o niskiej emisji ciepła – olśnienie i ciepło lamp studyjnych;
- statywy i podstawki na gorące narzędzia fryzjerskie – oparzenia gorącymi narzędziami fryzjerskimi;
- ogrzewane namioty lub pojazdy do przebierania w plenerze – wychłodzenie organizmu;
- wentylacja studia i ograniczenie stężenia dymu scenicznego – dym sceniczny;
- zabezpieczenie i atestowanie elementów scenografii – urazy od elementów scenografii i rekwizytów;
- przebieralnie zapewniające prywatność – ryzyko molestowania i nadużyć.
Środki organizacyjne
- próba alergiczna nowych kosmetyków i informacja o składzie produktów – kosmetyki, farby do ciała i lakiery do włosów;
- dezynfekcja narzędzi i pędzli charakteryzatorskich – zakażenia skóry i oczu;
- planowanie dnia zdjęciowego z przerwami, posiłkami i miejscem do siedzenia – długotrwała praca stojąca i pozowanie w wymuszonej pozycji, nieregularny czas pracy i praca w porze nocnej;
- kodeks postępowania na planie i osoba zaufania lub opiekun przy pracy osób niepełnoletnich – ryzyko molestowania i nadużyć;
- wymogi agencji dotyczące zdrowia modeli zamiast kryteriów wyłącznie wagowych – presja dotycząca wyglądu i masy ciała;
- jasne warunki umów i dostęp do wsparcia psychologicznego – stres i niepewność zatrudnienia;
- planowanie podróży z czasem na aklimatyzację – częste podróże.
Czynniki szkodliwe i uciążliwe do skierowania na badania lekarskie
Poniższy wykaz ułatwia wypełnienie skierowania na badania profilaktyczne dla modelki / modela.
- czynniki fizyczne – praca w zmiennym mikroklimacie (zimno, upał), promieniowanie nadfioletowe przy sesjach plenerowych, olśnienie;
- czynniki chemiczne – kosmetyki i substancje uczulające stosowane w charakteryzacji;
- czynniki biologiczne – brak;
- inne czynniki, w tym niebezpieczne – długotrwała praca stojąca, nieregularny czas pracy i praca w porze nocnej, obciążenie psychiczne, częste podróże.
Podobne stanowiska
Podstawa prawna
Klasyfikacja zawodów i specjalności została wprowadzona rozporządzeniem Ministra Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej z dnia 21 października 2025 r. (Dz.U. z 2025 r. poz. 1534).