Wyższy urzędnik samorządowy

Wyższy urzędnik samorządowy – kod 111301 w klasyfikacji zawodów i specjalności (KZiS 2025). Wyższy urzędnik samorządowy kieruje urzędem gminy, miasta, starostwem lub urzędem marszałkowskim albo jego częścią – jako sekretarz, skarbnik lub dyrektor wydziału. Przygotowuje projekty uchwał i budżetu, nadzoruje inwestycje gminne i jednostki organizacyjne, uczestniczy w sesjach rady i komisjach, prowadzi konsultacje z mieszkańcami oraz wydaje decyzje administracyjne.

Wyższy urzędnik samorządowy – wymagania w stosunku do pracownika

wykształcenie wyższe – administracja, prawo, finanse lub kierunek związany z zadaniami jednostki,
staż pracy w administracji samorządowej wymagany ustawą o pracownikach samorządowych dla stanowisk kierowniczych,
znajomość ustaw o samorządzie gminnym i powiatowym, finansach publicznych, zamówieniach publicznych oraz planowaniu przestrzennym,
umiejętność prowadzenia spotkań z mieszkańcami i wystąpień na sesjach rady,
prawo jazdy kat. B przydatne przy objazdach inwestycji i wizjach lokalnych,
gotowość do pracy w gminnym zespole zarządzania kryzysowego.

Inne nazwy stanowiska

Opis zagrożeń i ryzyk zawodowych na tej stronie obejmuje również stanowiska nazywane w dokumentacji zakładowej i ogłoszeniach o pracę:

sekretarz gminy,
skarbnik gminy,
dyrektor wydziału urzędu miasta,
naczelnik wydziału w starostwie,
zastępca burmistrza.

Badania

wstępne badania lekarskie przed rozpoczęciem pracy,
okresowe badania lekarskie z oceną narządu wzroku przy pracy przy monitorze ekranowym,
badania kierowcy samochodu służbowego – jeśli urzędnik prowadzi pojazd przy objazdach terenu,
okresowa ocena stanu układu ruchu i głosu przy długich sesjach i wystąpieniach,
kontrolne badania lekarskie po niezdolności do pracy z powodu choroby trwającej dłużej niż 30 dni.

Szkolenia bhp i inne

szkolenie wstępne bhp – instruktaż ogólny i instruktaż stanowiskowy,
szkolenie okresowe bhp dla pracodawców i osób kierujących pracownikami – nie rzadziej niż co 5 lat,
szkolenie z ochrony danych osobowych i udostępniania informacji publicznej,
instruktaż zasad bezpiecznego wejścia na teren budowy przed wizytami na inwestycjach gminnych,
szkolenia z zarządzania kryzysowego, ochrony ludności i obrony cywilnej.

Środowisko pracy

Wyższy urzędnik samorządowy pracuje w gabinecie urzędu i w sali sesyjnej, zwykle w budynku o dużym natężeniu ruchu interesantów, z wydzielonymi punktami obsługi mieszkańców. Sesje rady i posiedzenia komisji trwają wiele godzin, często wieczorem, i są transmitowane z nagłośnieniem oraz oświetleniem studyjnym. W terenie bywa na placach budowy dróg, szkół i kanalizacji, na oczyszczalni, w punkcie selektywnej zbiórki odpadów, przy ciekach wodnych i wałach w czasie podtopień oraz na obiektach przekazywanych do użytkowania. Objazdy odbywa samochodem służbowym lub prywatnym, nieraz po drogach gruntowych. W okresie uchwalania budżetu i zamknięcia roku pracuje w nadgodzinach. Na stanowisku wykorzystuje się:

komputer z systemem elektronicznego obiegu dokumentów, systemem budżetowym i geoportalem;
system transmisji i głosowania w sali sesyjnej, mikrofon i nagłośnienie;
telefon służbowy oraz radiotelefon lub łączność alarmowa zespołu zarządzania kryzysowego;
samochód służbowy oraz dokumentacja projektowa i mapy;
drukarki, kopiarki i niszczarki w sekretariacie;
kask, kamizelka ostrzegawcza i obuwie ochronne wydawane na wizyty na budowach.

Identyfikacja zagrożeń

Czynniki fizyczne:

praca przy monitorze ekranowym zwykle powyżej 4 godzin dziennie,
wielogodzinna pozycja siedząca na sesjach rady i posiedzeniach komisji,
potknięcia, upadki i uderzenia na placach budowy inwestycji gminnych oraz w obiektach w remoncie,
uderzenie materiałami i narzędziami spadającymi na terenie budowy,
wypadek drogowy przy objazdach gminy i wyjazdach na wizje lokalne,
praca w deszczu, mrozie i upale podczas wizji lokalnych, dożynek i akcji przeciwpowodziowych,
hałas i nagłośnienie w sali sesyjnej oraz na zebraniach wiejskich,
poślizgnięcia na nierównym i śliskim terenie przy ciekach wodnych, wałach i drogach gruntowych.

Czynniki chemiczne:

pył tonerów i ozon z urządzeń biurowych w sekretariacie,
odory i gazy kanalizacyjne przy wizytach na oczyszczalni ścieków oraz przy przepompowniach.

Czynniki biologiczne:

drobnoustroje chorobotwórcze w aerozolu na oczyszczalni i w punkcie zbiórki odpadów,
kleszcze przenoszące boreliozę i odkleszczowe zapalenie mózgu przy wizjach w terenie zielonym.

Czynniki psychofizyczne:

agresja słowna i groźby ze strony mieszkańców oraz uczestników protestów,
odpowiedzialność za dyscyplinę finansów publicznych i prawidłowość decyzji,
wieczorne sesje, zebrania wiejskie i dyżury w sytuacjach kryzysowych,
presja terminów budżetowych, sprawozdawczych i rozliczeń dotacji,
praca pod obserwacją mediów lokalnych i transmisji z sesji,
obciążenie narządu głosu przy długich wystąpieniach i spotkaniach z mieszkańcami.

Środki ochronne

Poniżej przypisano środki ochronne do poszczególnych zagrożeń zidentyfikowanych na stanowisku wyższego urzędnika samorządowego.

Środki ochrony indywidualnej

kask ochronny, kamizelka ostrzegawcza i obuwie ochronne na wizyty na terenie budowy – teren budowy, spadajace przedmioty;
obuwie z podeszwą antypoślizgową i odzież przeciwdeszczowa na wizje lokalne – nierowne nawierzchnie, warunki atmosferyczne;
rękawice ochronne i środki do dezynfekcji rąk przy wizytach na oczyszczalni i w punkcie odpadów – scieki;
półmaska filtrująca udostępniana przy wejściu do obiektów o silnych odorach – odory;
repelent przeciw kleszczom i odzież z długim rękawem w terenie zielonym – kleszcze;
okulary korekcyjne do pracy przy monitorze przepisane przez lekarza medycyny pracy – monitor.

Środki ochrony zbiorowej i techniczne

ergonomiczne stanowisko pracy z regulowanym fotelem i matowym monitorem – monitor, pozycja siedzaca;
wygrodzenia, bariery i oznakowanie dróg przejścia na wizytowanych budowach – teren budowy, spadajace przedmioty;
wydzielone pomieszczenie kopiarek z wentylacją mechaniczną – toner;
wentylacja i regulacja nagłośnienia w sali sesyjnej, mikrofony bezprzewodowe – halas sesji, glos;
stanowisko obsługi interesantów z barierą, przyciskiem napadowym i monitoringiem – agresja mieszkancow;
samochód służbowy z aktualnym przeglądem, oponami sezonowymi i zestawem głośnomówiącym – wypadek drogowy;
urządzenia do higieny rąk przy wejściach na obiekty gospodarki komunalnej – scieki, odory.

Środki organizacyjne

przerwy w obradach i w pracy przy monitorze, zmiana charakteru czynności – pozycja siedzaca, monitor;
zgłaszanie wizyt kierownikowi budowy i wejście na teren wyłącznie z osobą prowadzącą roboty – teren budowy, spadajace przedmioty;
planowanie objazdów w porze dziennej, przy dobrej pogodzie i z zapasem czasu – wypadek drogowy, warunki atmosferyczne, nierowne nawierzchnie;
procedura reagowania na agresję interesanta, wsparcie ochrony i rejestrowanie zdarzeń – agresja mieszkancow, ekspozycja publiczna;
harmonogram sesji i zebrań z rozliczaniem czasu pracy oraz wyznaczaniem zastępstw – nadgodziny, presja terminow;
podział kompetencji, upoważnienia dla naczelników i kontrola zarządcza – odpowiedzialnosc;
instruktaż postępowania przy wizytach na oczyszczalni i w gospodarce odpadami – scieki, odory;
informacja o profilaktyce odkleszczowej i możliwość szczepienia przed sezonem – kleszcze;
mikrofony i ograniczenie wystąpień bez nagłośnienia, nawilżanie powietrza w sali – glos, halas sesji.

Czynniki szkodliwe i uciążliwe do skierowania na badania lekarskie

Poniższy wykaz ułatwia wypełnienie skierowania na badania profilaktyczne dla wyższego urzędnika samorządowego.

czynniki fizyczne – praca przy monitorze ekranowym powyżej 4 godzin dziennie, wymuszona pozycja siedząca, hałas w sali sesyjnej, zmienne warunki atmosferyczne w terenie;
czynniki chemiczne – pył tonerów i ozon z urządzeń biurowych, gazy i odory kanalizacyjne przy wizytach na oczyszczalni;
czynniki biologiczne – drobnoustroje w aerozolu na obiektach gospodarki komunalnej, kleszcze w terenie zielonym;
inne czynniki, w tym niebezpieczne – kierowanie samochodem służbowym, wejścia na teren budowy, praca w godzinach nadliczbowych i wieczornych, obciążenie narządu głosu, stres i kontakt z agresywnym interesantem.

Podobne stanowiska

Podstawa prawna

Klasyfikacja zawodów i specjalności została wprowadzona rozporządzeniem Ministra Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej z dnia 21 października 2025 r. (Dz.U. z 2025 r. poz. 1534).

ryzyko zawodowe on-line

Stanowiska pracy