Psycholog sportowy – kod 263405 w klasyfikacji zawodów i specjalności (KZiS 2025). Psycholog sportowy wspiera zawodników, trenerów i drużyny w radzeniu sobie ze stresem startowym, budowaniu koncentracji, motywacji i pewności siebie oraz w powrocie do sportu po kontuzji. Prowadzi diagnozę psychologiczną, sesje indywidualne i grupowe, treningi mentalne z biofeedbackiem, a także towarzyszy kadrze na zgrupowaniach i zawodach.
Psycholog sportowy – wymagania w stosunku do pracownika
- wykształcenie wyższe magisterskie z psychologii, zgodnie z przepisami o zawodzie psychologa,
- specjalistyczne przygotowanie z zakresu psychologii sportu (studia podyplomowe lub certyfikacja),
- znajomość specyfiki treningu i rywalizacji w danej dyscyplinie,
- umiejętność obsługi aparatury do biofeedbacku i testów psychomotorycznych,
- dyspozycyjność do wyjazdów na zgrupowania i zawody, także w weekendy,
- przestrzeganie zasad etyki zawodowej i tajemnicy.
Inne nazwy stanowiska
Opis zagrożeń i ryzyk zawodowych na tej stronie obejmuje również stanowiska nazywane w dokumentacji zakładowej i ogłoszeniach o pracę:
- psycholog sportu,
- trener mentalny,
- psycholog klubowy,
- psycholog kadry narodowej,
- konsultant ds. przygotowania mentalnego.
Badania
- wstępne badania lekarskie przed rozpoczęciem pracy,
- okresowe badania lekarskie w terminach wyznaczonych przez lekarza medycyny pracy,
- kontrolne badania lekarskie po niezdolności do pracy z powodu choroby trwającej dłużej niż 30 dni,
- ocena narządu wzroku przy pracy z monitorem ekranowym,
- ocena zdolności do kierowania pojazdem, jeśli pracownik dojeżdża na zawody samochodem służbowym.
Szkolenia bhp i inne
- szkolenie wstępne bhp – instruktaż ogólny i instruktaż stanowiskowy,
- szkolenie okresowe bhp – nie rzadziej niż co 5 lat,
- instruktaż bezpieczeństwa na obiektach sportowych – halach, stadionach, basenach i stokach,
- szkolenie z udzielania pierwszej pomocy, w tym obsługi defibrylatora AED,
- szkolenie z interwencji kryzysowej i postępowania w sytuacji zagrożenia zdrowia psychicznego zawodnika,
- superwizja i doskonalenie zawodowe w zakresie psychologii sportu.
Środowisko pracy
Psycholog sportowy pracuje w gabinecie klubu, ośrodka przygotowań olimpijskich lub poradni, a także bezpośrednio na obiektach sportowych – przy boiskach, na halach, basenach, torach i stokach narciarskich. Obserwuje treningi i zawody, często na zewnątrz w zmiennej pogodzie lub w hałasie trybun. Z kadrą wyjeżdża na zgrupowania i zawody w kraju i za granicą, co oznacza częste podróże, zmiany stref czasowych i pracę w weekendy. Część pracy to opracowanie wyników testów, dokumentacja i konsultacje online przy komputerze. Na stanowisku wykorzystuje się:
- komputer z oprogramowaniem do testów psychologicznych i analizy wyników;
- aparatura do biofeedbacku i neurofeedbacku z czujnikami EEG, EMG i HRV;
- testy psychomotoryczne i urządzenia do pomiaru czasu reakcji;
- materiały do treningu relaksacyjnego i wizualizacji;
- telefon i platformy do konsultacji wideo;
- samochód, autokar klubowy lub samolot przy wyjazdach na zawody.
Identyfikacja zagrożeń
Czynniki fizyczne:
- uderzenie piłką, krążkiem lub sprzętem sportowym przy obserwacji treningów,
- poślizgnięcie na mokrych nawierzchniach basenów, lodowisk i stoków,
- praca na otwartych obiektach w niskiej i wysokiej temperaturze,
- hałas trybun i nagłośnienia na zawodach,
- wypadek drogowy i zdarzenia w podróży na zawody,
- porażenie prądem przy aparaturze i urządzeniach elektrycznych.
Czynniki biologiczne:
- infekcje dróg oddechowych i przewodu pokarmowego szerzące się w grupach na zgrupowaniach i w podróży.
Czynniki psychofizyczne:
- obciążenie emocjonalne przy pracy z zawodnikami w kryzysie, po kontuzjach i porażkach,
- presja wyniku ze strony zarządu klubu, trenerów i mediów,
- nienormowany czas pracy, weekendy i zmiany stref czasowych,
- praca przy monitorze ekranowym przy diagnozie i konsultacjach online,
- ryzyko wypalenia zawodowego i rozłąki z rodziną przy długich wyjazdach,
- długotrwałe siedzenie w podróży i w gabinecie.
Środki ochronne
Poniżej przypisano środki ochronne do poszczególnych zagrożeń zidentyfikowanych na stanowisku psychologa sportowego.
Środki ochrony indywidualnej
- odzież i obuwie dostosowane do warunków na obiekcie, w tym antypoślizgowe – mikroklimat zewnętrzny, upadek na tym samym poziomie;
- ochronniki słuchu na głośnych zawodach – hałas na zawodach;
- kask przy obserwacji na stoku lub torze, tam gdzie wymaga tego regulamin obiektu – uderzenie sprzętem sportowym;
- środki higieny rąk i maseczki w okresie infekcji – infekcje w podróży i na zgrupowaniach.
Środki ochrony zbiorowej i techniczne
- wyznaczone bezpieczne miejsca obserwacji za siatkami i bandami – uderzenie sprzętem sportowym;
- ergonomiczne stanowisko komputerowe – praca przy monitorze, wymuszona pozycja siedząca;
- przeglądy aparatury biofeedbacku i instalacji elektrycznej – porażenie prądem;
- wygodne, sprawne pojazdy klubowe z zawodowymi kierowcami – wypadek drogowy i w podróży, wymuszona pozycja siedząca;
- zadaszone i ogrzewane stanowiska dla sztabu na obiektach – mikroklimat zewnętrzny.
Środki organizacyjne
- superwizja, konsultacje koleżeńskie i wsparcie psychologiczne dla psychologa – obciążenie emocjonalne, wypalenie zawodowe;
- jasny zakres odpowiedzialności i kontraktu z klubem – presja wyniku;
- planowanie wyjazdów z czasem na aklimatyzację i odpoczynek – nienormowany czas pracy, wypalenie zawodowe, wypadek drogowy i w podróży;
- przerwy w pracy przy monitorze i aktywność ruchowa – praca przy monitorze, wymuszona pozycja siedząca;
- procedury sanitarne na zgrupowaniach i szczepienia zalecane przed wyjazdem – infekcje w podróży i na zgrupowaniach;
- instruktaż zasad poruszania się po obiektach sportowych – upadek na tym samym poziomie, uderzenie sprzętem sportowym.
Czynniki szkodliwe i uciążliwe do skierowania na badania lekarskie
Poniższy wykaz ułatwia wypełnienie skierowania na badania profilaktyczne dla psychologa sportowego.
- czynniki fizyczne – praca w warunkach zmiennego mikroklimatu na otwartej przestrzeni, hałas na obiektach sportowych;
- czynniki chemiczne – brak;
- czynniki biologiczne – brak;
- inne czynniki, w tym niebezpieczne – obciążenie psychiczne, praca przy monitorze ekranowym, częste podróże służbowe ze zmianą stref czasowych, nienormowany czas pracy.
Podobne stanowiska
- psycholog,
- fizjoterapeuta sportowy,
- trener personalny,
- sportowiec zawodowy,
- lekarz medycyny sportowej.
Podstawa prawna
Klasyfikacja zawodów i specjalności została wprowadzona rozporządzeniem Ministra Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej z dnia 21 października 2025 r. (Dz.U. z 2025 r. poz. 1534).