Konserwator sieci i systemów komputerowych – kod 351201 w klasyfikacji zawodów i specjalności (KZiS 2025). Konserwator sieci i systemów komputerowych utrzymuje w sprawności sieci LAN, WAN i Wi-Fi, serwery, macierze i urządzenia aktywne w firmach, urzędach i centrach danych. Wymienia uszkodzone podzespoły, układa i testuje okablowanie strukturalne miedziane i światłowodowe, aktualizuje oprogramowanie, monitoruje pracę systemów, wykonuje kopie zapasowe i usuwa awarie, także w ramach dyżurów.
Konserwator sieci i systemów komputerowych – wymagania w stosunku do pracownika
- wykształcenie średnie techniczne, preferowany technik informatyk lub technik teleinformatyk,
- znajomość protokołów sieciowych, budowy serwerów i urządzeń sieciowych,
- umiejętność wykonywania i pomiaru okablowania strukturalnego, w tym spawania i pomiaru światłowodów,
- znajomość systemów operacyjnych serwerowych i narzędzi monitoringu,
- świadectwo kwalifikacyjne SEP grupy 1 w zakresie eksploatacji, jeżeli pracownik obsługuje instalacje zasilania i UPS,
- gotowość do pracy w dyżurach i przy awariach poza godzinami pracy.
Inne nazwy stanowiska
Opis zagrożeń i ryzyk zawodowych na tej stronie obejmuje również stanowiska nazywane w dokumentacji zakładowej i ogłoszeniach o pracę:
- technik sieci komputerowych,
- serwisant sieci LAN,
- technik utrzymania infrastruktury IT,
- technik data center,
- konserwator systemów informatycznych.
Badania
- wstępne badania lekarskie przed rozpoczęciem pracy,
- okresowe badania lekarskie w terminach wyznaczonych przez lekarza medycyny pracy,
- kontrolne badania lekarskie po niezdolności do pracy z powodu choroby trwającej dłużej niż 30 dni,
- badania do pracy na wysokości powyżej 3 m przy prowadzeniu okablowania w stropach i na masztach,
- badanie okulistyczne w związku z pracą przy monitorze ekranowym.
Szkolenia bhp i inne
- szkolenie wstępne bhp – instruktaż ogólny i instruktaż stanowiskowy,
- szkolenie okresowe bhp – nie rzadziej niż co 5 lat,
- instruktaż pracy w serwerowni z instalacją gaśniczą gazem obojętnym lub chemicznym,
- szkolenie z bezpiecznej obsługi urządzeń laserowych i spawarek światłowodowych,
- szkolenie z obsługi zasilaczy UPS i baterii akumulatorów,
- szkolenie z pierwszej pomocy, w tym przy porażeniu prądem elektrycznym.
Środowisko pracy
Praca odbywa się w biurach, serwerowniach i centrach danych oraz w pomieszczeniach technicznych klientów. W serwerowni panuje stały hałas wentylatorów i klimatyzacji precyzyjnej, przepływ zimnego powietrza i suche powietrze, a w niektórych strefach ciepłe korytarze o wysokiej temperaturze. Serwerownie chronione są stałymi urządzeniami gaśniczymi na gaz obojętny lub chemiczny, których wyzwolenie obniża stężenie tlenu. Konserwator wnosi i montuje w szafach rack ciężkie serwery i baterie, prowadzi kable pod podłogą techniczną i w sufitach podwieszanych, a przy diagnostyce wiele godzin pracuje przy monitorze. Na stanowisku wykorzystuje się:
- komputer z monitorem ekranowym i oprogramowanie do monitoringu sieci;
- szafy rack, przełączniki, routery, serwery i macierze dyskowe;
- zasilacze UPS z bateriami akumulatorów kwasowo-ołowiowych lub litowo-jonowych;
- spawarka światłowodowa, reflektometr OTDR i źródła światła laserowego;
- testery okablowania, zaciskarki i narzędzia do cięcia przewodów;
- drabiny, przyssawki do płyt podłogi technicznej i wózki serwerowe.
Identyfikacja zagrożeń
Czynniki fizyczne:
- porażenie prądem przy zasilaniu szaf, listwach PDU i zasilaczach UPS,
- promieniowanie laserowe z wkładek optycznych i źródeł pomiarowych światłowodów,
- wbicie drobin włókna szklanego przy spawaniu i cięciu światłowodów,
- hałas wentylatorów serwerów i klimatyzacji precyzyjnej,
- upadek z drabiny przy pracy w sufitach podwieszanych,
- wpadnięcie w otwór po zdjętej płycie podłogi technicznej, potknięcie o kable,
- przygniecenie i skaleczenie przy montażu serwerów w szafach rack,
- mikroklimat serwerowni – zimny nawiew, gorące korytarze, niska wilgotność.
Czynniki chemiczne:
- gazy gaśnicze – azot, argon, mieszanina IG-541, gazy chemiczne – niedobór tlenu i produkty rozkładu po wyzwoleniu,
- elektrolit z kwasem siarkowym i wodór wydzielany przez akumulatory UPS,
- alkohol izopropylowy do czyszczenia złączy optycznych.
Czynniki psychofizyczne:
- praca przy monitorze ekranowym powyżej 4 godzin dziennie,
- dźwiganie serwerów, baterii i bębnów z kablem,
- wymuszona pozycja ciała przy pracy pod podłogą techniczną i za szafami,
- dyżury telefoniczne i usuwanie awarii w nocy oraz w dni wolne,
- stres i presja czasu przy awariach systemów krytycznych.
Środki ochronne
Poniżej przypisano środki ochronne do poszczególnych zagrożeń zidentyfikowanych na stanowisku konserwatora sieci i systemów komputerowych.
Środki ochrony indywidualnej
- rękawice elektroizolacyjne i narzędzia izolowane przy pracach w obwodach zasilania – porażenie prądem;
- okulary ochronne do pracy z laserami i przy cięciu włókien – promieniowanie laserowe, drzazgi światłowodowe;
- rękawice ochronne i obuwie z podnoskiem przy montażu serwerów – przygniecenie, dźwiganie;
- ochronniki słuchu przy dłuższej pracy w serwerowni – hałas;
- gogle, rękawice kwasoodporne i fartuch przy obsłudze akumulatorów – elektrolit i wodór z akumulatorów;
- kurtka lub polar do pracy w serwerowni – mikroklimat serwerowni;
- rękawice nitrylowe przy czyszczeniu złączy – alkohol izopropylowy.
Środki ochrony zbiorowej i techniczne
- wyłączniki różnicowoprądowe, listwy PDU z zabezpieczeniami i oznakowanie obwodów – porażenie prądem;
- osłony na nieużywane porty optyczne i ostrzeżenia laserowe – promieniowanie laserowe;
- pojemnik na odpady włókien i mata robocza przy spawaniu – drzazgi światłowodowe;
- sygnalizacja alarmowa i opóźnienie wyzwolenia instalacji gaśniczej, wentylacja po zadziałaniu – gaz gaśniczy;
- wentylowana bateriownia z detekcją wodoru – elektrolit i wodór z akumulatorów;
- wózki serwerowe i podnośniki do montażu w szafach – dźwiganie, przygniecenie;
- stabilne drabiny i barierki wokół otwartej podłogi technicznej – upadek z drabiny, wpadnięcie w otwór podłogi;
- stanowisko pracy operatora poza salą serwerów, ergonomiczne i wyciszone – praca przy monitorze, hałas, mikroklimat serwerowni.
Środki organizacyjne
- procedura wejścia do serwerowni z blokadą instalacji gaśniczej i ewakuacji po alarmie – gaz gaśniczy;
- procedura wyłączania i zabezpieczania obwodów przed pracą – porażenie prądem;
- przerwy w pracy przy monitorze – praca przy monitorze;
- praca w parze przy montażu ciężkich urządzeń i otwieraniu podłogi – dźwiganie, wpadnięcie w otwór podłogi, wymuszona pozycja ciała;
- grafik dyżurów z odpoczynkiem po interwencji nocnej – dyżury i praca nocna;
- procedury odtwarzania po awarii i eskalacja zgłoszeń – stres przy awariach;
- ograniczenie czasu przebywania w serwerowni i w gorących korytarzach – mikroklimat serwerowni, hałas;
- wentylacja pomieszczenia przy czyszczeniu złączy – alkohol izopropylowy.
Czynniki szkodliwe i uciążliwe do skierowania na badania lekarskie
Poniższy wykaz ułatwia wypełnienie skierowania na badania profilaktyczne dla konserwatora sieci i systemów komputerowych.
- czynniki fizyczne – hałas, promieniowanie laserowe, praca w warunkach mikroklimatu zmiennego w serwerowni, praca przy urządzeniach pod napięciem;
- czynniki chemiczne – kwas siarkowy, wodór, alkohol izopropylowy, gazy gaśnicze powodujące niedobór tlenu;
- czynniki biologiczne – brak;
- inne czynniki, w tym niebezpieczne – praca przy monitorze ekranowym powyżej 4 godzin dziennie, praca na wysokości powyżej 3 m, dźwiganie i przenoszenie ciężarów, wymuszona pozycja ciała, praca w porze nocnej przy usuwaniu awarii.
Podobne stanowiska
- administrator sieci,
- informatyk,
- serwisant sprzętu komputerowego,
- monter sieci światłowodowych,
- administrator baz danych.
Podstawa prawna
Klasyfikacja zawodów i specjalności została wprowadzona rozporządzeniem Ministra Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej z dnia 21 października 2025 r. (Dz.U. z 2025 r. poz. 1534).