Montażysta dźwięku – kod 352109 w klasyfikacji zawodów i specjalności (KZiS 2025). Montażysta dźwięku pracuje w postprodukcji filmowej, telewizyjnej, radiowej, reklamowej i przy produkcji gier oraz audiobooków. Porządkuje i synchronizuje nagrania dialogów z obrazem, usuwa szumy i zakłócenia, montuje efekty dźwiękowe, atmosfery i muzykę, przygotowuje sesje do postsynchronów i miksu oraz eksportuje materiał zgodnie z normami głośności nadawców i platform.
Montażysta dźwięku – wymagania w stosunku do pracownika
- wykształcenie wyższe lub policealne w zakresie realizacji dźwięku albo udokumentowane doświadczenie,
- biegła obsługa cyfrowych stacji roboczych audio i wtyczek do redukcji szumów,
- znajomość zasad synchronizacji dźwięku z obrazem i formatów plików audio,
- znajomość norm głośności, w tym EBU R128,
- dobry słuch, potwierdzony brakiem przeciwwskazań w badaniu audiometrycznym,
- umiejętność pracy pod presją terminów emisji i premier.
Inne nazwy stanowiska
Opis zagrożeń i ryzyk zawodowych na tej stronie obejmuje również stanowiska nazywane w dokumentacji zakładowej i ogłoszeniach o pracę:
- montażysta dialogów,
- edytor dźwięku,
- montażysta efektów dźwiękowych,
- sound editor,
- montażysta audio w postprodukcji.
Badania
- wstępne badania lekarskie przed rozpoczęciem pracy,
- okresowe badania lekarskie w terminach wyznaczonych przez lekarza medycyny pracy,
- kontrolne badania lekarskie po niezdolności do pracy z powodu choroby trwającej dłużej niż 30 dni,
- badanie audiometryczne słuchu, zalecane przy długotrwałej pracy w słuchawkach,
- badanie okulistyczne w związku z pracą przy monitorze ekranowym.
Szkolenia bhp i inne
- szkolenie wstępne bhp – instruktaż ogólny i instruktaż stanowiskowy,
- szkolenie okresowe bhp – nie rzadziej niż co 5 lat,
- instruktaż ergonomii stanowiska montażowego i higieny słuchu,
- szkolenie z ochrony przeciwpożarowej w pomieszczeniach studyjnych,
- szkolenie z ochrony praw autorskich i poufności materiałów przedpremierowych.
Środowisko pracy
Montażysta pracuje w wyciszonych, często pozbawionych okien reżyserkach i pokojach montażowych studia postprodukcyjnego lub w domowym studiu. Wiele godzin dziennie spędza przy kilku monitorach, z myszą, klawiaturą i kontrolerem, odsłuchując materiał na monitorach odsłuchowych i w słuchawkach, wielokrotnie powtarzając te same fragmenty. Odsłuch przy wysokim poziomie głośności i nagłe, głośne dźwięki w materiale stanowią zagrożenie dla słuchu. Praca odbywa się pod presją terminów emisji i premier, często wieczorami i w weekendy. Na stanowisku wykorzystuje się:
- komputer z monitorami ekranowymi i stacją roboczą audio;
- monitory odsłuchowe bliskiego pola i słuchawki studyjne;
- interfejsy audio, konsola sterująca i kontrolery;
- mierniki głośności i oprogramowanie do redukcji szumów;
- kabina lektorska do nagrań postsynchronów.
Identyfikacja zagrożeń
Czynniki fizyczne:
- ekspozycja na dźwięk o wysokim poziomie w słuchawkach i odsłuchu monitorowym,
- nagłe impulsowe dźwięki o dużym poziomie przy błędach sygnału lub sprzężeniach,
- obciążenie narządu wzroku przy wielu monitorach i małych elementach interfejsu,
- przyciemnione oświetlenie reżyserki i brak światła dziennego,
- przegrzanie i słaba wentylacja w wyciszonych pomieszczeniach,
- porażenie prądem przy podłączaniu sprzętu audio.
Czynniki psychofizyczne:
- praca przy monitorze ekranowym powyżej 4 godzin dziennie,
- długotrwała wymuszona pozycja siedząca,
- przeciążenie nadgarstków i barków przy pracy myszą i kontrolerami,
- zmęczenie słuchowe i szumy uszne przy długim odsłuchu,
- presja terminów emisji i premier, praca wieczorami i w weekendy,
- praca w izolacji w zamkniętym pomieszczeniu.
Środki ochronne
Poniżej przypisano środki ochronne do poszczególnych zagrożeń zidentyfikowanych na stanowisku montażysty dźwięku.
Środki ochrony indywidualnej
- słuchawki z ogranicznikiem poziomu i nauszniki zamknięte zamiast dokanałowych – hałas w słuchawkach i odsłuchu, nagłe głośne dźwięki;
- okulary korygujące wzrok do pracy przy monitorze – obciążenie wzroku, praca przy monitorze;
- podkładki pod nadgarstki i mysz pionowa – przeciążenie kończyn górnych.
Środki ochrony zbiorowej i techniczne
- kalibracja odsłuchu i limitery na wyjściach słuchawkowych – hałas w słuchawkach i odsłuchu, nagłe głośne dźwięki, zmęczenie słuchowe;
- monitory z regulacją, ustawione na wysokości oczu, bez odblasków – obciążenie wzroku, praca przy monitorze;
- oświetlenie ściemniane z regulacją, bez olśnienia ekranów – niedostateczne oświetlenie;
- wentylacja mechaniczna z cichym nawiewem i klimatyzacja – mikroklimat;
- ergonomiczny fotel i biurko z regulacją wysokości – wymuszona pozycja siedząca, przeciążenie kończyn górnych;
- instalacja elektryczna z uziemieniem i zabezpieczeniem różnicowoprądowym – porażenie prądem.
Środki organizacyjne
- pomiar i ograniczenie poziomu ekspozycji na dźwięk, odsłuch na umiarkowanym poziomie – hałas w słuchawkach i odsłuchu, zmęczenie słuchowe;
- przerwy w ciszy po każdej godzinie pracy w słuchawkach i przy monitorze – zmęczenie słuchowe, praca przy monitorze, wymuszona pozycja siedząca;
- harmonogram postprodukcji z rezerwą czasu przed emisją – presja terminów;
- regularne spotkania zespołu i praca w parach przy dużych projektach – izolacja;
- ćwiczenia rozluźniające dłonie i barki – przeciążenie kończyn górnych.
Czynniki szkodliwe i uciążliwe do skierowania na badania lekarskie
Poniższy wykaz ułatwia wypełnienie skierowania na badania profilaktyczne dla montażysty dźwięku.
- czynniki fizyczne – hałas – ekspozycja na dźwięk o wysokim poziomie w słuchawkach i odsłuchu;
- czynniki chemiczne – brak;
- czynniki biologiczne – brak;
- inne czynniki, w tym niebezpieczne – praca przy monitorze ekranowym powyżej 4 godzin dziennie, długotrwała wymuszona pozycja siedząca, praca w słuchawkach, praca pod presją czasu, w tym wieczorami.
Podobne stanowiska
Podstawa prawna
Klasyfikacja zawodów i specjalności została wprowadzona rozporządzeniem Ministra Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej z dnia 21 października 2025 r. (Dz.U. z 2025 r. poz. 1534).