Ekspedient w punkcie usługowym – kod 524903 w klasyfikacji zawodów i specjalności (KZiS 2025). Ekspedient w punkcie usługowym przyjmuje od klientów zlecenia i wydaje wykonane usługi w punktach przyjęć pralni i pralni chemicznych, zakładów naprawy obuwia, krawieckich, fotograficznych, kserograficznych czy serwisów sprzętu. Ocenia stan przyjmowanych rzeczy, wystawia kwity i paragony, informuje o terminach i cenach, segreguje i przechowuje przedmioty oraz rozpatruje wstępnie reklamacje.
Ekspedient w punkcie usługowym – wymagania w stosunku do pracownika
- wykształcenie co najmniej zasadnicze zawodowe lub średnie,
- znajomość oferty i cennika usług oraz zasad przyjmowania rzeczy do wykonania usługi,
- umiejętność obsługi kasy fiskalnej, terminala płatniczego i programu do ewidencji zleceń,
- umiejętność oceny i opisania stanu przyjmowanego przedmiotu,
- znajomość zasad przyjmowania reklamacji usług,
- uprzejmość i umiejętność rozwiązywania sporów z klientami.
Inne nazwy stanowiska
Opis zagrożeń i ryzyk zawodowych na tej stronie obejmuje również stanowiska nazywane w dokumentacji zakładowej i ogłoszeniach o pracę:
- pracownik punktu przyjęć,
- przyjmujący zlecenia w punkcie usługowym,
- obsługa punktu przyjęć pralni,
- pracownik punktu napraw,
- recepcjonista punktu usługowego.
Badania
- wstępne badania lekarskie przed rozpoczęciem pracy,
- okresowe badania lekarskie w terminach wyznaczonych przez lekarza medycyny pracy,
- kontrolne badania lekarskie po niezdolności do pracy z powodu choroby trwającej dłużej niż 30 dni.
Szkolenia bhp i inne
- szkolenie wstępne bhp – instruktaż ogólny i instruktaż stanowiskowy,
- szkolenie okresowe bhp – nie rzadziej niż co 5 lat,
- instruktaż postępowania z zabrudzoną odzieżą i przedmiotami przyjmowanymi do usługi,
- instruktaż obsługi urządzeń punktu (np. kserokopiarki, pakowarki odzieży),
- szkolenie z obsługi kasy fiskalnej i postępowania przy reklamacjach,
- szkolenie z ochrony przeciwpożarowej i pierwszej pomocy.
Środowisko pracy
Punkt usługowy to zwykle niewielki lokal w pasażu handlowym, galerii lub przy ulicy, z ladą obsługi, wieszakami i regałami na przyjęte i gotowe przedmioty oraz zapleczem. Ekspedient pracuje stojąc lub siedząc przy ladzie, w kontakcie z wieloma klientami dziennie. Przyjmuje odzież, pościel, dywaniki, obuwie i sprzęt, nierzadko mocno zabrudzone, przenosi worki z rzeczami do odbioru przez kierowcę zakładu i rozwiesza gotowe ubrania. W punktach pralni chemicznych odbiera odzież po czyszczeniu rozpuszczalnikami, a w punktach ksero obsługuje kopiarki i laminatory. Lokal często ma ograniczoną wentylację i oświetlenie dzienne. Na stanowisku wykorzystuje się:
- kasa fiskalna, terminal płatniczy i komputer z ewidencją zleceń;
- drukarka kwitów, etykiety i znaczniki do odzieży;
- wieszaki, stojaki i regały na odzież oraz worki transportowe;
- pakowarka foliowa do odzieży;
- kserokopiarka, laminator i gilotyna – w punktach poligraficznych;
- drabinka do wysokich wieszaków.
Identyfikacja zagrożeń
Czynniki fizyczne:
- potknięcie o worki z odzieżą i poślizgnięcie na mokrej posadzce przy wejściu,
- upadek z drabinki przy zdejmowaniu odzieży z wysokich wieszaków,
- skaleczenia o ostre przedmioty pozostawione w kieszeniach, gilotynę i nożyczki,
- oparzenia o gorące elementy pakowarki foliowej i laminatora,
- porażenie prądem z urządzeń biurowych i pakowarki,
- przeciągi przy drzwiach wejściowych i przegrzanie lokalu latem.
Czynniki chemiczne:
- pozostałości rozpuszczalników z czyszczenia chemicznego (tetrachloroetylen, węglowodory) w odbieranej odzieży,
- ozon i pył tonera przy pracy kserokopiarek – w punktach poligraficznych,
- pył i włókna tekstylne przy segregowaniu odzieży.
Czynniki biologiczne:
- drobnoustroje, roztocza i grzyby z zabrudzonej odzieży, pościeli i obuwia,
- infekcje przenoszone drogą kropelkową od klientów.
Czynniki psychofizyczne:
- dźwiganie worków z odzieżą, kołder i dywaników,
- długotrwała praca stojąca przy ladzie,
- konflikty z klientami przy reklamacjach i uszkodzeniach rzeczy,
- praca w pojedynkę w lokalu i obsługa gotówki,
- monotonia czynności i praca w godzinach otwarcia galerii.
Środki ochronne
Poniżej przypisano środki ochronne do poszczególnych zagrożeń zidentyfikowanych na stanowisku ekspedienta w punkcie usługowym.
Środki ochrony indywidualnej
- rękawice ochronne przy przyjmowaniu i segregowaniu zabrudzonej odzieży – drobnoustroje z brudnej odzieży, skaleczenia, pył z odzieży;
- obuwie robocze z podeszwą antypoślizgową – upadek na tym samym poziomie, upadek z drabinki, praca stojąca;
- fartuch lub odzież robocza – drobnoustroje z brudnej odzieży, pył z odzieży;
- rękawice termoochronne przy pakowarce i laminatorze – oparzenia.
Środki ochrony zbiorowej i techniczne
- wentylacja lokalu i przechowywanie odzieży po czyszczeniu chemicznym w przewiewnym miejscu – pozostałości rozpuszczalników, pył z odzieży;
- kserokopiarki z filtrem ozonu w wentylowanym miejscu – ozon i pył tonera;
- drabinka z platformą i hak do zdejmowania wieszaków – upadek z drabinki;
- gilotyna z osłoną noża, sprawne urządzenia i wyłączniki różnicowoprądowe – skaleczenia, porażenie prądem, oparzenia;
- kurtyna powietrzna lub przedsionek przy wejściu, wycieraczki – mikroklimat, upadek na tym samym poziomie;
- wózek na worki z odzieżą – dźwiganie;
- mata antyzmęczeniowa i krzesło przy ladzie – praca stojąca;
- monitoring i przycisk alarmowy – praca w pojedynkę.
Środki organizacyjne
- sprawdzanie kieszeni i opisywanie stanu rzeczy przy przyjęciu w obecności klienta – skaleczenia, konflikty z klientami;
- pakowanie zabrudzonej odzieży do zamkniętych worków i higiena rąk – drobnoustroje z brudnej odzieży, infekcje od klientów;
- regulamin usług z zasadami odpowiedzialności i reklamacji – konflikty z klientami;
- ograniczanie gotówki w kasie i płatności bezgotówkowe – praca w pojedynkę;
- przerwy i rotacja czynności – praca stojąca, monotonia, dźwiganie;
- przyjmowanie z zakładu wyłącznie odzieży odparowanej po czyszczeniu chemicznym – pozostałości rozpuszczalników.
Czynniki szkodliwe i uciążliwe do skierowania na badania lekarskie
Poniższy wykaz ułatwia wypełnienie skierowania na badania profilaktyczne dla ekspedienta w punkcie usługowym.
- czynniki fizyczne – brak czynników szkodliwych o przekroczonych normatywach; okresowo mikroklimat zmienny;
- czynniki chemiczne – pozostałości tetrachloroetylenu w odzieży po czyszczeniu chemicznym, ozon i pył tonera – w zależności od rodzaju punktu;
- czynniki biologiczne – drobnoustroje i roztocza z zabrudzonej odzieży;
- inne czynniki, w tym niebezpieczne – praca stojąca, dźwiganie, kontakt z klientem, obsługa kasy, praca w pojedynkę.
Podobne stanowiska
Podstawa prawna
Klasyfikacja zawodów i specjalności została wprowadzona rozporządzeniem Ministra Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej z dnia 21 października 2025 r. (Dz.U. z 2025 r. poz. 1534).