Betoniarz

Betoniarz – kod 711401 w klasyfikacji zawodów i specjalności (KZiS 2025). Betoniarz wykonuje roboty betonowe na budowie – przygotowuje i odbiera mieszankę betonową, układa ją w deskowaniach i formach, zagęszcza wibratorami, wyrównuje i pielęgnuje świeży beton. Współpracuje z cieślami szalunkowymi i zbrojarzami, obsługuje pompy i rynny do betonu, rozdeskowuje elementy i naprawia powierzchnie betonowe.

Betoniarz – wymagania w stosunku do pracownika

przygotowanie zawodowe w zawodzie betoniarz lub praktyka w robotach betonowych,
znajomość klas betonu, zasad układania i zagęszczania mieszanki,
umiejętność obsługi wibratorów wgłębnych, listew wibracyjnych i zacieraczek,
znajomość zasad pielęgnacji betonu oraz betonowania w niskich i wysokich temperaturach,
umiejętność pracy w zespole przy odbiorze betonu z pompy i gruszki,
brak przeciwwskazań do ciężkiej pracy fizycznej i pracy na wysokości.

Inne nazwy stanowiska

Opis zagrożeń i ryzyk zawodowych na tej stronie obejmuje również stanowiska nazywane w dokumentacji zakładowej i ogłoszeniach o pracę:

betoniarz budowlany,
pracownik robót betonowych,
operator wibratora do betonu,
betoniarz na budowie,
wylewkarz betonowy.

Badania

wstępne badania lekarskie przed rozpoczęciem pracy,
okresowe badania lekarskie w terminach wyznaczonych przez lekarza medycyny pracy,
badania do pracy na wysokości powyżej 3 m na deskowaniach i stropach,
badania dermatologiczne i alergologiczne ze względu na kontakt z cementem i chromem sześciowartościowym,
badania słuchu i ocena układu nerwowo-mięśniowego kończyn górnych w narażeniu na drgania,
badania spirometryczne w narażeniu na pył krzemionki krystalicznej.

Szkolenia bhp i inne

szkolenie wstępne bhp – instruktaż ogólny i instruktaż stanowiskowy,
szkolenie okresowe bhp dla stanowisk robotniczych – nie rzadziej niż co 3 lata, a przy pracach szczególnie niebezpiecznych co roku,
szkolenie z prac na wysokości i stosowania środków ochrony przed upadkiem,
instruktaż bezpiecznej obsługi wibratorów, listew wibracyjnych i zacieraczek,
instruktaż współpracy z operatorem pompy do betonu i obsługi rynien zsypowych.

Środowisko pracy

Roboty betonowe prowadzi się na otwartych budowach, na stropach, w wykopach, na deskowaniach ścian i fundamentów oraz w halach prefabrykacji. Betonowanie podporządkowane jest dostawom – gruszki przyjeżdżają jedna po drugiej, więc praca toczy się bez przerw, często kilkanaście godzin, nocą i w weekendy, przy sztucznym oświetleniu. Betoniarz stoi w świeżej mieszance, chodzi po zbrojeniu i deskowaniach, pracuje w pochyleniu i w kucki, przenosi wibratory i rynny. Mieszanka betonowa jest silnie alkaliczna, powoduje poparzenia skóry i podrażnienia oczu, a przy szlifowaniu i cięciu stwardniałego betonu powstaje pył krzemionki krystalicznej. Zimą stosuje się domieszki przeciwmrozowe i podgrzewanie, latem betonuje się w upale, przy ryzyku odwodnienia. Na stanowisku wykorzystuje się:

wibratory wgłębne, listwy wibracyjne i zacieraczki mechaniczne do posadzek;
pompy do betonu, rynny zsypowe, rękawy i pojemniki transportowe;
łopaty, grabie do betonu, łaty i pace do wyrównywania powierzchni;
deskowania systemowe, podpory stropowe i formy prefabrykatów;
domieszki do betonu, preparaty antyadhezyjne i środki pielęgnacyjne.

Identyfikacja zagrożeń

Czynniki fizyczne:

upadek z wysokości ze stropu, deskowania ściany, rusztowania i przez nieosłonięte otwory,
wpadnięcie do wykopu i na zbrojenie fundamentów,
drgania mechaniczne o działaniu miejscowym od wibratorów wgłębnych i zacieraczek,
drgania mechaniczne o działaniu ogólnym przy obsłudze listwy wibracyjnej i pracy na wibrującym deskowaniu,
hałas pomp do betonu, wibratorów, pił i młotów oraz ruchu budowy,
uderzenie końcówką rękawa pompy do betonu przy zatorze i gwałtownym wyrzucie mieszanki,
zawalenie się deskowania, podpór stropowych lub formy pod naporem mieszanki,
nadziania i przekłucia wystającym zbrojeniem oraz gwoździami w deskowaniu,
porażenie prądem od narzędzi i przedłużaczy w mokrym środowisku budowy,
praca w warunkach atmosferycznych – upał, mróz, deszcz i wiatr,
potrącenie przez betonomieszarkę, koparkę i pojazdy na terenie budowy.

Czynniki chemiczne:

cement i świeża mieszanka betonowa o silnie alkalicznym odczynie, powodujące oparzenia skóry,
związki chromu sześciowartościowego w cemencie wywołujące wyprysk alergiczny,
pył krzemionki krystalicznej przy cięciu, szlifowaniu i rozbiórce betonu,
domieszki do betonu, preparaty antyadhezyjne i środki pielęgnacyjne na bazie rozpuszczalników,
spaliny silników Diesla pomp, betonomieszarek i agregatów.

Czynniki psychofizyczne:

ciężka praca fizyczna przy rozprowadzaniu i zagęszczaniu mieszanki,
wymuszone pozycje ciała – praca w pochyleniu, w kucki i na klęczkach przy zacieraniu,
wydłużony czas pracy narzucony harmonogramem betonowania, także w porze nocnej,
presja czasu wynikająca z konieczności ułożenia mieszanki przed utratą urabialności,
utrudniona komunikacja z operatorem pompy i zespołem w hałasie budowy.

Środki ochronne

Poniżej przypisano środki ochronne do poszczególnych zagrożeń zidentyfikowanych na stanowisku betoniarza.

Środki ochrony indywidualnej

rękawice gumowe o długim mankiecie i wodoszczelne spodnie oraz obuwie do pracy w mieszance – cement i mieszanka alkaliczna, chrom sześciowartościowy;
okulary ochronne lub osłona twarzy przy rozprowadzaniu i wibrowaniu betonu – cement i mieszanka alkaliczna, uderzenie rękawem pompy;
rękawice antywibracyjne i ochronniki słuchu – drgania miejscowe, hałas, praca w hałasie i utrudniona komunikacja;
półmaska z filtrem P3 przy cięciu, szlifowaniu i rozbiórce betonu – pył krzemionki;
szelki bezpieczeństwa z amortyzatorem i linka asekuracyjna przy pracach na wysokości – upadek z wysokości, upadek do wykopu;
odzież ostrzegawcza o wysokiej widzialności na terenie budowy – potrącenie przez pojazd budowy;
odzież przeciwdeszczowa, ciepłochronna i ochrona przeciwsłoneczna – warunki atmosferyczne;
rękawice elektroizolacyjne i narzędzia z podwójną izolacją – porażenie prądem;
półmaska przy pracy w pobliżu pracujących silników w zamkniętych kondygnacjach – spaliny.

Środki ochrony zbiorowej i techniczne

balustrady, siatki bezpieczeństwa, osłony otworów stropowych i pomosty robocze – upadek z wysokości, nadziania na zbrojenie;
obudowa i bariery wokół wykopu oraz pomosty przejściowe nad zbrojeniem – upadek do wykopu;
projekt i odbiór deskowania oraz podpór, kontrola przed i podczas betonowania – zawalenie deskowania, presja ciągłości betonowania;
wibratory o obniżonym poziomie drgań, listwy z amortyzacją i rotacja narzędzi – drgania miejscowe, drgania ogólne;
cięcie i szlifowanie betonu z podawaniem wody oraz odciągiem pyłu – pył krzemionki.

Środki organizacyjne

plan bezpieczeństwa i ochrony zdrowia oraz instrukcja bezpiecznego wykonywania robót betonowych – upadek z wysokości, zawalenie deskowania, presja ciągłości betonowania;
pozwolenie na pracę na wysokości, wyznaczenie punktów przypięcia i nadzór kierownika robót – upadek z wysokości, upadek do wykopu;
rotacja operatorów wibratorów, limity czasu ekspozycji i pomiary drgań oraz hałasu – drgania miejscowe, drgania ogólne, hałas;
natychmiastowe zmywanie cementu ze skóry, dostęp do bieżącej wody i płynu do przemywania oczu – cement i mieszanka alkaliczna, chrom sześciowartościowy;
karty charakterystyki domieszek, preparatów antyadhezyjnych i środków pielęgnacyjnych – domieszki i preparaty, pył krzemionki;
planowanie betonowania z przerwami, zmianowością i obsadą pozwalającą na odpoczynek – wydłużony czas pracy, ciężka praca fizyczna, wymuszone pozycje ciała.

Czynniki szkodliwe i uciążliwe do skierowania na badania lekarskie

Poniższy wykaz ułatwia wypełnienie skierowania na badania profilaktyczne dla betoniarza.

czynniki fizyczne – hałas, drgania mechaniczne o działaniu miejscowym i ogólnym, praca na otwartej przestrzeni w zmiennych warunkach atmosferycznych, praca w wilgoci;
czynniki chemiczne – cement i silnie alkaliczna mieszanka betonowa, związki chromu sześciowartościowego, pył krzemionki krystalicznej, domieszki do betonu i preparaty antyadhezyjne, spaliny silników Diesla;
czynniki biologiczne – brak;
inne czynniki, w tym niebezpieczne – praca na wysokości powyżej 3 m, praca w wykopach, praca w pobliżu maszyn budowlanych i pomp do betonu, ciężka praca fizyczna, wymuszone pozycje ciała, wydłużony czas pracy i praca w porze nocnej.

Podobne stanowiska

Podstawa prawna

Klasyfikacja zawodów i specjalności została wprowadzona rozporządzeniem Ministra Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej z dnia 21 października 2025 r. (Dz.U. z 2025 r. poz. 1534).

ryzyko zawodowe on-line

Stanowiska pracy