Technik rolnik – kod 314207 w klasyfikacji zawodów i specjalności (KZiS 2025). Technik rolnik planuje i prowadzi produkcję roślinną oraz zwierzęcą: przygotowuje plan nawożenia i ochrony roślin, organizuje siewy, zbiory i żniwa, prowadzi dokumentację gospodarstwa i obsługuje maszyny rolnicze. Pracuje w polu i w budynkach inwentarskich, kieruje pracownikami sezonowymi oraz rozlicza dopłaty i wymogi wzajemnej zgodności.
Technik rolnik – wymagania w stosunku do pracownika
- wykształcenie średnie techniczne w zawodzie technik rolnik,
- znajomość agrotechniki, nawożenia, płodozmianu i zasad integrowanej ochrony roślin,
- zaświadczenie o ukończeniu szkolenia w zakresie stosowania środków ochrony roślin,
- prawo jazdy kategorii T lub B+E oraz umiejętność obsługi ciągnika, opryskiwacza i kombajnu,
- znajomość zasad żywienia i dobrostanu zwierząt gospodarskich,
- umiejętność prowadzenia dokumentacji gospodarstwa i wniosków o płatności obszarowe.
Inne nazwy stanowiska
Opis zagrożeń i ryzyk zawodowych na tej stronie obejmuje również stanowiska nazywane w dokumentacji zakładowej i ogłoszeniach o pracę:
- technik produkcji roślinnej i zwierzęcej,
- technik agronom,
- technik gospodarstwa rolnego,
- agrotechnik,
- organizator produkcji rolniczej.
Badania
- wstępne badania lekarskie przed rozpoczęciem pracy,
- okresowe badania lekarskie w terminach wyznaczonych przez lekarza medycyny pracy,
- kontrolne badania lekarskie po niezdolności do pracy z powodu choroby trwającej dłużej niż 30 dni,
- badania psychotechniczne przy kierowaniu ciągnikiem i maszynami samojezdnymi, jeżeli wymaga tego pracodawca lub przepisy,
- badanie spirometryczne i ocena narażenia na pyły organiczne oraz środki ochrony roślin.
Szkolenia bhp i inne
- szkolenie wstępne bhp – instruktaż ogólny i instruktaż stanowiskowy,
- szkolenie okresowe bhp – nie rzadziej niż co 3 lata, a dla osób kierujących pracownikami co 5 lat,
- szkolenie w zakresie stosowania środków ochrony roślin z okresowym odnawianiem,
- instruktaż obsługi ciągnika, opryskiwacza, kombajnu i maszyn z wałem przegubowo-teleskopowym,
- szkolenie z zasad pracy w zbiornikach, silosach i pomieszczeniach z gazami fermentacyjnymi,
- szkolenie z pierwszej pomocy, w tym przy zatruciach środkami ochrony roślin,
- szkolenie z zasad dobrostanu zwierząt i bezpiecznego obchodzenia się z bydłem i trzodą.
Środowisko pracy
Gospodarstwo obejmuje pola, budynki inwentarskie, magazyny płodów, silosy, place manewrowe i warsztat. Prace polowe trwają od świtu do nocy w okresie siewów i żniw, w kurzu, upale i przy dużym natężeniu pracy maszyn. W oborach i chlewniach panuje wysoka wilgotność, zapach amoniaku i pyły organiczne; podłogi bywają śliskie. Magazyny zbożowe i silosy to przestrzenie zamknięte z pyłem i ryzykiem niedoboru tlenu. Praca ma charakter sezonowy – w szczycie trwa kilkanaście godzin dziennie, także w weekendy, a zimą dominują prace remontowe, obsługa zwierząt i dokumentacja. Na stanowisku wykorzystuje się:
- ciągniki rolnicze, pługi, agregaty uprawowe i siewniki;
- opryskiwacz polowy, rozsiewacz nawozów i wóz asenizacyjny;
- kombajn zbożowy, prasa do bel i przyczepy transportowe;
- środki ochrony roślin, nawozy mineralne i wapno;
- silosy zbożowe, przenośniki, suszarnia i wentylatory magazynowe;
- wyposażenie obory i chlewni: zadawanie pasz, dojarka i zgarniacze obornika;
- komputer z programem do dokumentacji i aplikacjami do planowania nawożenia.
Identyfikacja zagrożeń
Czynniki fizyczne:
- przejechanie i przygniecenie przez ciągnik, przyczepę lub maszynę samojezdną,
- pochwycenie odzieży i kończyny przez wał przegubowo-teleskopowy i elementy napędowe maszyn,
- przewrócenie ciągnika na stoku, w rowie i przy pracy z ładowaczem czołowym,
- upadek z przyczepy, drabiny silosu, dachu budynku gospodarczego i z kabiny maszyny,
- pył zbożowy, pył siana i pył paszowy w magazynach, suszarni i budynkach inwentarskich,
- hałas ciągnika, kombajnu, suszarni, wentylatorów i dmuchaw,
- drgania mechaniczne o działaniu ogólnym przekazywane przez siedzisko ciągnika,
- kopnięcie, przygniecenie i uderzenie przez bydło lub trzodę przy zabiegach i przepędzaniu,
- niedobór tlenu, siarkowodór i metan w zbiornikach na gnojowicę oraz w silosach,
- praca w upale, deszczu i mrozie przy pracach polowych i obsłudze zwierząt.
Czynniki chemiczne:
- środki ochrony roślin, w tym glifosat, insektycydy pyretroidowe i fungicydy triazolowe,
- nawozy azotowe, saletra amonowa i mocznik o działaniu drażniącym oraz zagrożeniu pożarowym,
- amoniak i siarkowodór wydzielające się z obornika, gnojowicy i kanałów gnojowych,
- spaliny silników wysokoprężnych w zamkniętych budynkach i przy pracy ciągników,
- olej napędowy, oleje hydrauliczne i smary przy tankowaniu i naprawach maszyn.
Czynniki biologiczne:
- zoonozy, w tym leptospiroza, salmonelloza i kampylobakterioza, przy kontakcie ze zwierzętami i obornikiem,
- laseczki tężca w glebie i obornika przy skaleczeniach,
- pleśnie i promieniowce termofilne w sianie, zbożu i słomie, wywołujące płuco rolnika,
- kleszcze przenoszące boreliozę i odkleszczowe zapalenie mózgu na łąkach i w zadrzewieniach.
Czynniki psychofizyczne:
- nadmierne wydłużenie czasu pracy w okresie siewów, żniw i zbiorów,
- presja pogody, terminów agrotechnicznych i ryzyka utraty plonu,
- praca w pojedynkę na odległych polach i w budynkach inwentarskich,
- dźwiganie worków nawozów, pasz i elementów maszyn oraz praca w wymuszonej pozycji,
- odpowiedzialność za bezpieczeństwo pracowników sezonowych i za dokumentację gospodarstwa.
Środki ochronne
Poniżej przypisano środki ochronne do poszczególnych zagrożeń zidentyfikowanych na stanowisku technika rolnika.
Środki ochrony indywidualnej
- kombinezon ochronny, rękawice nitrylowe i osłona twarzy przy przygotowaniu i stosowaniu środków ochrony roślin – środki ochrony roślin;
- półmaska z pochłaniaczem par organicznych i filtrem przy opryskach i pracach pylących – środki ochrony roślin, pyły organiczne, pleśnie i promieniowce;
- obuwie bezpieczne z podnoskiem i podeszwą antypoślizgową w oborze i na polu – urazy od zwierząt, przejechanie i przygniecenie przez maszynę;
- rękawice ochronne przy nawozach, paliwach i naprawach maszyn – nawozy mineralne, paliwa i oleje, tężec;
- ochronniki słuchu przy kombajnie, suszarni i dmuchawach – hałas;
- odzież zakrywająca ciało i preparaty odstraszające przeciw kleszczom – kleszcze i borelioza, zmienne warunki atmosferyczne;
- aparat izolujący lub maska ucieczkowa oraz szelki z linką przy wejściu do zbiorników – niedobór tlenu i gazy w zbiornikach, amoniak i siarkowodór;
- odzież dopasowana bez luźnych elementów przy maszynach z napędem – pochwycenie przez wał przegubowo-teleskopowy.
Środki ochrony zbiorowej i techniczne
- osłony wałów przegubowo-teleskopowych, łańcuchy zabezpieczające i osłony przekładni – pochwycenie przez wał przegubowo-teleskopowy;
- kabiny ciągników z konstrukcją ochronną, pasy bezpieczeństwa i blokada rozruchu na biegu – przewrócenie ciągnika, przejechanie i przygniecenie przez maszynę;
- kabiny z filtracją powietrza i nadciśnieniem przy opryskach oraz zamknięte systemy dozowania – środki ochrony roślin, pyły organiczne;
- wentylacja mechaniczna obór i chlewni, przykrycie kanałów gnojowych i mieszanie gnojowicy przy otwartych oknach – amoniak i siarkowodór, zoonozy odzwierzęce;
- odpylanie i wentylacja magazynów zbożowych oraz suszarni – pyły organiczne, pleśnie i promieniowce;
- kabiny dźwiękochłonne i siedziska amortyzowane w ciągnikach i kombajnach – hałas, drgania ogólne;
- poskromy, korytarze zbiorcze, bramki jednokierunkowe i kojce zabiegowe dla zwierząt – urazy od zwierząt;
- drabiny, podesty i pomosty z balustradami przy silosach i przyczepach – upadek z wysokości;
- odprowadzanie spalin przy pracy silników w budynkach i zakaz pracy przy zamkniętych wrotach – spaliny silników wysokoprężnych;
- wózki, ładowacze i przenośniki do worków z nawozami i paszami – obciążenie fizyczne i dźwiganie.
Środki organizacyjne
- plan pracy w szczycie sezonu z gwarantowanym odpoczynkiem i zmianowością kierowców maszyn – nadmierne wydłużenie czasu pracy, presja pogody i terminów agrotechnicznych;
- pozwolenie na wejście do zbiornika i silosu z pomiarem atmosfery oraz asekuracją z zewnątrz – niedobór tlenu i gazy w zbiornikach, praca w pojedynkę;
- przestrzeganie okresów karencji i prewencji oraz prowadzenie ewidencji zabiegów ochrony roślin – środki ochrony roślin;
- instruktaż i nadzór nad pracownikami sezonowymi oraz ich przeszkolenie przed rozpoczęciem pracy – odpowiedzialność za pracowników sezonowych, przejechanie i przygniecenie przez maszynę;
- zasada informowania o miejscu pracy i stała łączność telefoniczna przy pracach na odległych polach – praca w pojedynkę;
- higiena po kontakcie ze zwierzętami, szczepienia przeciw tężcowi i kontrola skaleczeń – zoonozy odzwierzęce, tężec, kleszcze i borelioza;
- magazynowanie nawozów i paliw w wyznaczonych miejscach z zabezpieczeniem przeciwpożarowym – nawozy mineralne, paliwa i oleje;
- przerwy i napoje w upale, ograniczenie prac polowych w godzinach największego nasłonecznienia – zmienne warunki atmosferyczne;
- przeglądy i serwisowanie maszyn zgodnie z instrukcjami oraz zakaz pracy przy maszynie w ruchu – pochwycenie przez wał przegubowo-teleskopowy, przewrócenie ciągnika, upadek z wysokości.
Czynniki szkodliwe i uciążliwe do skierowania na badania lekarskie
Poniższy wykaz ułatwia wypełnienie skierowania na badania profilaktyczne dla technika rolnika.
- czynniki fizyczne – hałas, drgania mechaniczne o działaniu ogólnym, pyły organiczne roślinne i zwierzęce, zmienne warunki atmosferyczne, praca na wysokości powyżej 3 m przy silosach;
- czynniki chemiczne – środki ochrony roślin, w tym glifosat, pyretroidy i fungicydy triazolowe, nawozy azotowe, saletra amonowa, mocznik, amoniak, siarkowodór, spaliny silników wysokoprężnych, oleje mineralne;
- czynniki biologiczne – zoonozy odzwierzęce, w tym leptospiroza i salmonelloza, laseczki tężca, pleśnie i promieniowce termofilne, kleszcze przenoszące boreliozę;
- inne czynniki, w tym niebezpieczne – kierowanie ciągnikiem i maszynami samojezdnymi, praca przy maszynach w ruchu i z wałem przegubowo-teleskopowym, praca w przestrzeniach zamkniętych i silosach, kontakt ze zwierzętami gospodarskimi, dźwiganie, wydłużony czas pracy w sezonie, praca w pojedynkę.
Podobne stanowiska
Podstawa prawna
Klasyfikacja zawodów i specjalności została wprowadzona rozporządzeniem Ministra Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej z dnia 21 października 2025 r. (Dz.U. z 2025 r. poz. 1534).