Inżynier awionik – kod 214904 w klasyfikacji zawodów i specjalności (KZiS 2025). Inżynier awionik odpowiada za pokładowe systemy elektroniczne statków powietrznych – instalacje zasilania, systemy nawigacyjne i łączności, autopiloty, transpondery, radary meteorologiczne oraz układy wskaźników i rejestratorów. Prowadzi diagnostykę i naprawy w hangarze i na płycie lotniska, wykonuje modyfikacje i instalacje nowego wyposażenia, nadzoruje próby naziemne oraz prowadzi dokumentację obsługową i poświadczenia wykonanych prac.
Inżynier awionik – wymagania w stosunku do pracownika
- wykształcenie wyższe techniczne – awionika, lotnictwo i kosmonautyka, elektronika lub automatyka,
- znajomość pokładowych systemów elektronicznych, szyn danych i instalacji elektrycznych statków powietrznych,
- umiejętność czytania schematów elektrycznych i dokumentacji obsługowej producenta,
- licencja na obsługę techniczną statku powietrznego w kategorii awionicznej – tam, gdzie wymagają tego przepisy lub procedury organizacji obsługowej,
- znajomość języka angielskiego technicznego w stopniu umożliwiającym korzystanie z dokumentacji,
- gotowość do pracy zmianowej, nocnej i dyżurów przy obsłudze liniowej.
Inne nazwy stanowiska
Opis zagrożeń i ryzyk zawodowych na tej stronie obejmuje również stanowiska nazywane w dokumentacji zakładowej i ogłoszeniach o pracę:
- specjalista awioniki,
- inżynier systemów pokładowych,
- mechanik awionik statków powietrznych,
- inżynier obsługi awionicznej,
- inżynier do spraw wyposażenia elektronicznego samolotów.
Badania
- wstępne badania lekarskie przed rozpoczęciem pracy,
- okresowe badania lekarskie z oceną wzroku, słuchu i rozróżniania barw,
- badania do pracy na wysokości powyżej 3 m – przy pracach na podnośnikach i platformach przy kadłubie,
- badania uprawniające do pracy w przestrzeniach zamkniętych – przy pracach w zbiornikach i wnękach,
- kontrolne badania lekarskie po niezdolności do pracy z powodu choroby trwającej dłużej niż 30 dni.
Szkolenia bhp i inne
- szkolenie wstępne bhp – instruktaż ogólny i instruktaż stanowiskowy,
- szkolenie okresowe bhp dla pracowników inżynieryjno-technicznych – nie rzadziej niż co 5 lat,
- szkolenie typu na obsługiwany statek powietrzny oraz szkolenia okresowe organizacji obsługowej,
- szkolenie z zasad ruchu po płycie lotniska i w strefie operacyjnej,
- instruktaż z postępowania z akumulatorami lotniczymi, układami wysokiego napięcia i źródłami promieniowania radiolokacyjnego.
Środowisko pracy
Praca odbywa się w hangarze obsługowym, w warsztacie awionicznym i na płycie lotniska. W hangarze inżynier pracuje przy samolocie na podnośnikach i platformach, wchodzi do wnęk podwozia, przedziałów wyposażenia i na skrzydła, często w pozycjach wymuszonych i w ciasnych przestrzeniach. Na płycie warunki wyznacza pogoda i ruch lotniczy – hałas silników i agregatów sięga poziomów wymagających ochrony słuchu, a praca przy odlotach toczy się pod presją czasu. W warsztacie pracuje przy stanowiskach pomiarowych, lutownicach i testerach, z odciągiem miejscowym. Obsługa liniowa prowadzona jest w systemie zmianowym, także w porze nocnej. Na stanowisku wykorzystuje się:
- testery systemów pokładowych, analizatory szyn danych i generatory sygnałów;
- mierniki uniwersalne, oscyloskopy, zestawy do pomiaru rezystancji izolacji i ciągłości;
- stacje lutownicze, zaciskarki i narzędzia do konfekcjonowania wiązek;
- agregaty zasilania naziemnego, podnośniki, platformy i schodnie;
- dokumentacja obsługowa producenta i system poświadczania obsługi;
- ochronniki słuchu, odzież ostrzegawcza i opaski antyelektrostatyczne.
Identyfikacja zagrożeń
Czynniki fizyczne:
- porażenie prądem przy instalacjach pokładowych, agregatach naziemnych i akumulatorach,
- hałas silników lotniczych, agregatów i pracującej płyty lotniska,
- upadek z platform, schodni, skrzydła i podnośników przy kadłubie,
- praca w przedziałach wyposażenia, wnękach podwozia i zbiornikach o ograniczonym dostępie,
- potrącenie przez pojazdy obsługi naziemnej i statki powietrzne na płycie,
- pole elektromagnetyczne od anten radaru pogodowego i transponderów w czasie prób,
- skaleczenia i przekłucia o blachy, nity, złącza i narzędzia,
- praca na płycie w mrozie, upale, wiatrze i opadach,
- praca przy monitorze ekranowym przy dokumentacji i analizie danych.
Czynniki chemiczne:
- opary paliwa lotniczego i par węglowodorów przy pracach w strefie tankowania,
- płyny hydrauliczne, smary lotnicze i środki odladzające na bazie glikoli,
- dymy lutownicze z topników oraz pary rozpuszczalników czyszczących,
- elektrolit akumulatorów kwasowych i zasadowych.
Czynniki psychofizyczne:
- odpowiedzialność za zdatność do lotu poświadczanych systemów,
- presja czasu przy obsłudze liniowej i opóźnieniach rejsów,
- praca zmianowa, nocna i dyżury,
- wymuszone pozycje ciała i praca nad głową w przedziałach wyposażenia,
- obciążenie wzroku pracą z drobnymi złączami i dokumentacją.
Środki ochronne
Poniżej przypisano środki ochronne do poszczególnych zagrożeń zidentyfikowanych na stanowisku inżyniera awionika.
Środki ochrony indywidualnej
- ochronniki słuchu wkładkowe i nauszne na płycie lotniska – halas;
- odzież ostrzegawcza o wysokiej widzialności – ruch na plycie;
- rękawice ochronne odporne na przecięcia i rękawice odporne na chemikalia – skaleczenia, plyny lotnicze, elektrolit;
- okulary ochronne i ochrona twarzy przy obsłudze akumulatorów – elektrolit, skaleczenia;
- szelki bezpieczeństwa z amortyzatorem przy pracy na skrzydle i platformach – upadek z wysokosci;
- opaska antyelektrostatyczna i rękawice elektroizolacyjne przy instalacjach zasilania – porazenie;
- półmaska z pochłaniaczem przy pracach z rozpuszczalnikami i w strefie paliwowej – dymy lutownicze, paliwo lotnicze;
- odzież ciepłochronna i przeciwdeszczowa do pracy na płycie – warunki atmosferyczne.
Środki ochrony zbiorowej i techniczne
- procedura odłączenia zasilania i rozładowania układów przed pracą oraz blokady – porazenie;
- platformy z barierkami, schodnie i podnośniki zamiast prac na kadłubie bez zabezpieczeń – upadek z wysokosci, wymuszone pozycje;
- odciąg miejscowy nad stanowiskami lutowniczymi i wentylacja warsztatu – dymy lutownicze;
- wentylacja wymuszona i oświetlenie przy pracach w przedziałach i zbiornikach – ciasne przestrzenie, paliwo lotnicze;
- wygrodzone strefy prób radaru i blokady nadawania w czasie prac – pole elektromagnetyczne;
- oznakowane drogi i strefy ruchu na płycie, sygnalizacja pojazdów obsługi – ruch na plycie;
- stanowiska obsługi akumulatorów z wentylacją, wanną i myjką do oczu – elektrolit;
- hangar ogrzewany i zadaszone stanowiska obsługowe – warunki atmosferyczne, halas;
- ergonomiczne stanowisko komputerowe i oświetlenie miejscowe o wysokim natężeniu – monitor, obciazenie wzroku.
Środki organizacyjne
- praca według dokumentacji obsługowej i karty zadaniowej z podwójnym sprawdzeniem prac krytycznych – odpowiedzialnosc;
- pozwolenie na prace w przestrzeniach zamkniętych z asekuracją i pomiarem atmosfery – ciasne przestrzenie, paliwo lotnicze;
- pozwolenie na pracę na wysokości i kontrola stanu platform – upadek z wysokosci;
- zakaz prac iskrzących w czasie tankowania i wyznaczanie strefy paliwowej – paliwo lotnicze;
- grafik zmian z czasem odpoczynku i obsadą pozwalającą uniknąć pośpiechu – praca zmianowa, presja czasu;
- uzgadnianie prób nadawania radaru i transpondera z obsługą płyty – pole elektromagnetyczne;
- ograniczenie czasu pracy w hałasie i rotacja zadań na płycie – halas, ruch na plycie;
- przerwy w pracy przy monitorze i w pozycjach wymuszonych – monitor, obciazenie wzroku, wymuszone pozycje;
- karty charakterystyki płynów lotniczych i topników oraz segregacja odpadów – plyny lotnicze, dymy lutownicze, elektrolit;
- narzędzia z osłonami, kontrola stanu krawędzi i porządek na stanowisku – skaleczenia, warunki atmosferyczne.
Czynniki szkodliwe i uciążliwe do skierowania na badania lekarskie
Poniższy wykaz ułatwia wypełnienie skierowania na badania profilaktyczne dla inżyniera awionika.
- czynniki fizyczne – hałas, praca na wysokości powyżej 3 m, pole elektromagnetyczne, praca przy monitorze ekranowym powyżej 4 godzin dziennie, praca w zmiennych warunkach atmosferycznych;
- czynniki chemiczne – węglowodory paliwa lotniczego, glikole, płyny hydrauliczne, dymy lutownicze z topników, elektrolit akumulatorów;
- czynniki biologiczne – brak;
- inne czynniki, w tym niebezpieczne – praca przy urządzeniach elektrycznych, praca w przestrzeniach zamkniętych, praca na płycie lotniska w strefie ruchu pojazdów, praca zmianowa i w porze nocnej.
Podobne stanowiska
- mechanik lotniczy,
- elektromonter lotniczy,
- elektronik,
- monter podzespołów elektronicznych,
- pracownik obsługi naziemnej lotniska,
- inżynier górnik – górnictwo otworowe,
- inżynier transportu kolejowego.
Podstawa prawna
Klasyfikacja zawodów i specjalności została wprowadzona rozporządzeniem Ministra Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej z dnia 21 października 2025 r. (Dz.U. z 2025 r. poz. 1534).