Technik turystyki wiejskiej – kod 515203 w klasyfikacji zawodów i specjalności (KZiS 2025). Technik turystyki wiejskiej organizuje i prowadzi usługi turystyczne w gospodarstwie agroturystycznym – przyjmuje gości, przygotowuje pokoje, gotuje posiłki z własnych surowców, prowadzi warsztaty rękodzieła i zajęcia z udziałem zwierząt gospodarskich oraz obsługuje wypożyczalnię rowerów i sprzętu. Zajmuje się też uprawą i przetwórstwem na potrzeby kuchni gospodarstwa, pielęgnacją obejścia i promocją oferty.
Technik turystyki wiejskiej – wymagania w stosunku do pracownika
- wykształcenie średnie techniczne w zawodzie technik turystyki wiejskiej,
- znajomość zasad świadczenia usług noclegowych i żywieniowych w gospodarstwie,
- umiejętność prowadzenia prac w ogrodzie i przy zwierzętach gospodarskich,
- orzeczenie do celów sanitarno-epidemiologicznych o braku przeciwwskazań do pracy przy żywności,
- umiejętność prowadzenia zajęć i warsztatów dla grup, w tym dla dzieci,
- brak przeciwwskazań do pracy fizycznej, na otwartej przestrzeni i w kontakcie ze zwierzętami.
Inne nazwy stanowiska
Opis zagrożeń i ryzyk zawodowych na tej stronie obejmuje również stanowiska nazywane w dokumentacji zakładowej i ogłoszeniach o pracę:
- gospodarz obiektu agroturystycznego,
- organizator usług agroturystycznych,
- prowadzący zagrodę edukacyjną,
- obsługa gospodarstwa gościnnego,
- animator zajęć w gospodarstwie wiejskim.
Badania
- wstępne badania lekarskie przed rozpoczęciem pracy,
- badania do celów sanitarno-epidemiologicznych przed dopuszczeniem do pracy przy żywności,
- okresowe badania lekarskie w terminach wyznaczonych przez lekarza medycyny pracy,
- badania układu oddechowego w związku z narażeniem na pył organiczny w budynkach gospodarskich,
- badania do pracy na wysokości powyżej 3 m przy pracach na strychu i przy obsłudze dachów,
- ocena narządu ruchu w związku z dźwiganiem i pracą w wymuszonych pozycjach.
Szkolenia bhp i inne
- szkolenie wstępne bhp – instruktaż ogólny i instruktaż stanowiskowy,
- szkolenie okresowe bhp – nie rzadziej niż co 3 lata, a dla osób kierujących pracownikami nie rzadziej niż co 5 lat,
- szkolenie z zasad HACCP i dobrej praktyki higienicznej przy żywieniu gości,
- instruktaż bezpiecznej obsługi zwierząt gospodarskich i zasad kontaktu zwierząt z dziećmi,
- instruktaż obsługi maszyn i narzędzi używanych w gospodarstwie, w tym kosiarki oraz pilarki,
- szkolenie z ochrony przeciwpożarowej budynków gospodarskich i dróg ewakuacyjnych w obiekcie noclegowym,
- szkolenie z profilaktyki chorób odzwierzęcych i odkleszczowych,
- szkolenie z pierwszej pomocy, w tym pierwszej pomocy dzieciom.
Środowisko pracy
Gospodarstwo łączy obiekt noclegowy z częścią rolniczą. Technik pracuje w kuchni przy gotowaniu i wypieku, w pokojach gościnnych przy sprzątaniu i zmianie pościeli, w ogrodzie i w sadzie, a także w oborze, kurniku oraz w stajni przy zwierzętach pokazowych. W budynkach gospodarskich powietrze jest zapylone pyłem siana, ściółki i paszy, z zapachem amoniaku z odchodów. Zajęcia z gośćmi odbywają się na podwórzu i w terenie – przy ognisku, na wycieczkach rowerowych i przy pracach polowych. Sezon trwa od wiosny do października, z pracą w weekendy i święta, często od wczesnego rana do późnego wieczora, bez stałych godzin. Na stanowisku wykorzystuje się:
- kuchnia gospodarstwa z piecem, kuchenką gazową, piekarnikiem i wyposażeniem gastronomicznym;
- sprzęt do sprzątania pokoi, pralka i magiel oraz środki czystości;
- narzędzia ogrodnicze, kosiarka spalinowa i podkaszarka;
- pilarka spalinowa i rębak przy przygotowaniu drewna;
- wyposażenie obory, kurnika i stajni oraz sprzęt do zadawania paszy;
- rowery, kajaki i sprzęt wypożyczany gościom;
- palenisko ogniskowe, wędzarnia i grill;
- sprzęt do warsztatów rękodzieła – krosna, narzędzia do gliny i do wyrobu serów.
Identyfikacja zagrożeń
Czynniki fizyczne:
- kopnięcie, przygniecenie, ugryzienie i przewrócenie przez konia, krowę, kozę lub psa,
- oparzenia gorącym tłuszczem, wrzątkiem, piecem i przy wędzeniu oraz grillowaniu,
- skaleczenia nożami, krajalnicą i maszyną do mielenia w kuchni gospodarstwa,
- urazy od pilarki spalinowej, kosiarki i rębaka przy pracach w obejściu,
- upadek z drabiny, ze strychu, z przyczepy i z pomostów w budynkach gospodarskich,
- poślizgnięcie na mokrej posadzce kuchni, w oborze i na nierównym podwórzu,
- pożar budynku gospodarskiego, paleniska, wędzarni i instalacji w starej zabudowie,
- dźwiganie worków paszy, bagażu gości i pościeli oraz praca w pozycji pochylonej,
- praca w upale, w deszczu i w chłodzie przy zajęciach terenowych oraz w ogrodzie.
Czynniki chemiczne:
- środki czystości, preparaty do dezynfekcji pomieszczeń gościnnych i zaplecza kuchennego,
- środki ochrony roślin i nawozy stosowane w ogrodzie oraz w sadzie gospodarstwa,
- benzyna, mieszanka paliwowa i spaliny narzędzi spalinowych oraz dym z paleniska,
- leki weterynaryjne i preparaty do dezynsekcji budynków gospodarskich.
Czynniki biologiczne:
- pył organiczny siana, ściółki i paszy oraz zarodniki pleśni w budynkach gospodarskich,
- choroby odzwierzęce – salmonelloza, toksoplazmoza, grzybica skóry i bąblowica,
- kleszcze w trawach, zaroślach i na zwierzętach – borelioza i kleszczowe zapalenie mózgu,
- ryzyko tężca przy skaleczeniach w kontakcie z glebą i z nawozem naturalnym.
Czynniki psychofizyczne:
- brak granicy między pracą i życiem prywatnym przy prowadzeniu gospodarstwa z gośćmi w domu,
- nieregularne i długie godziny pracy, praca w weekendy oraz w święta w sezonie,
- odpowiedzialność za bezpieczeństwo gości, zwłaszcza dzieci w kontakcie ze zwierzętami,
- łączenie obsługi gości, kuchni, sprzątania i prac gospodarskich w tym samym czasie,
- konflikty z gośćmi, skargi na warunki i wysokie oczekiwania wobec gospodarstwa.
Środki ochronne
Poniżej przypisano środki ochronne do poszczególnych zagrożeń zidentyfikowanych na stanowisku technika turystyki wiejskiej.
Środki ochrony indywidualnej
- obuwie zabudowane z podnoskiem i rękawice przy obsłudze zwierząt – urazy od zwierząt, choroby odzwierzęce;
- półmaska z filtrem P3 przy zadawaniu paszy, ściółkowaniu i pracy na strychu – pył organiczny i pleśnie;
- rękawice i fartuch termoodporny oraz uchwyty do gorących naczyń w kuchni – oparzenia w kuchni;
- rękawice odporne na przecięcia przy krojeniu i obróbce surowców – skaleczenia narzędziami kuchennymi;
- spodnie antyprzecięciowe, hełm z osłoną twarzy i ochronniki słuchu przy pilarce – urazy od pilarki i kosiarki;
- rękawice chemoodporne i okulary przy środkach czystości, ochrony roślin i dezynsekcji – środki czystości i dezynfekcyjne, środki ochrony roślin i nawozy, leki weterynaryjne i preparaty do dezynsekcji;
- obuwie antypoślizgowe w kuchni i w oborze – poślizgnięcie i upadek w obejściu;
- odzież z długim rękawem i repelenty przy pracach w terenie – kleszcze, tężec, praca na otwartej przestrzeni;
- pas wspomagający i rękawice przy dźwiganiu worków oraz pościeli – dźwiganie i wymuszone pozycje.
Środki ochrony zbiorowej i techniczne
- wygrodzone kojce, bramki i wydzielone strefy kontaktu gości ze zwierzętami – urazy od zwierząt, odpowiedzialność za bezpieczeństwo gości;
- wentylacja budynków gospodarskich i mechaniczne zadawanie paszy – pył organiczny i pleśnie, dźwiganie i wymuszone pozycje;
- okap kuchenny, zabezpieczone palniki i termoizolowane uchwyty naczyń – oparzenia w kuchni;
- posadzki antypoślizgowe, odwodnienia i utrzymanie czystości podwórza – poślizgnięcie i upadek w obejściu;
- instalacja elektryczna z wyłącznikami różnicowoprądowymi, czujniki dymu i gaśnice w obiekcie – pożar;
- drabiny stałe z poręczami, zabezpieczone wyłazy na strych i balustrady na pomostach – upadek z wysokości;
- palenisko w bezpiecznej odległości od budynków, obudowane i z zapasem wody – pożar, paliwa i spaliny;
- zamykane szafy na środki ochrony roślin, leki weterynaryjne i preparaty chemiczne – środki ochrony roślin i nawozy, leki weterynaryjne i preparaty do dezynsekcji, środki czystości i dezynfekcyjne;
- zadaszone miejsca zajęć terenowych, dostęp do wody do picia i cienia – praca na otwartej przestrzeni;
- wózki i taczki do transportu paszy, bagażu oraz pościeli – dźwiganie i wymuszone pozycje.
Środki organizacyjne
- regulamin gospodarstwa z zasadami kontaktu ze zwierzętami i nadzorem nad dziećmi – urazy od zwierząt, odpowiedzialność za bezpieczeństwo gości, choroby odzwierzęce;
- ustalone godziny obsługi gości i wydzielona część prywatna gospodarstwa – brak granicy między pracą i domem, nieregularne i długie godziny pracy;
- plan dnia z podziałem zadań i zatrudnienie pomocy w szczycie sezonu – obsługa wielu zadań jednocześnie, nieregularne i długie godziny pracy;
- zapisy HACCP, kontrola temperatur i zasady przygotowywania posiłków z własnych surowców – skaleczenia narzędziami kuchennymi, oparzenia w kuchni;
- higiena rąk po kontakcie ze zwierzętami, stanowiska do mycia dla gości i odzież robocza zmieniana po oborze – choroby odzwierzęce, pył organiczny i pleśnie;
- kontrola ciała po pracy w terenie i zalecenie szczepienia przeciw tężcowi – kleszcze, tężec;
- zakaz pracy pilarką w pojedynkę i wykonywanie prac zrębowych poza godzinami obsługi gości – urazy od pilarki i kosiarki;
- instrukcja bezpieczeństwa pożarowego obiektu, oznakowanie wyjść i próbna ewakuacja – pożar;
- jasne warunki pobytu i procedura rozpatrywania skarg gości – konflikty i oczekiwania gości;
- wykonywanie zabiegów ochrony roślin poza obecnością gości i przestrzeganie okresów prewencji – środki ochrony roślin i nawozy.
Czynniki szkodliwe i uciążliwe do skierowania na badania lekarskie
Poniższy wykaz ułatwia wypełnienie skierowania na badania profilaktyczne dla technika turystyki wiejskiej.
- czynniki fizyczne – pył organiczny siana, ściółki i paszy, zmienne warunki atmosferyczne i praca na otwartej przestrzeni, hałas narzędzi spalinowych, praca na wysokości powyżej 3 m, wysiłek fizyczny duży;
- czynniki chemiczne – środki czystości i preparaty dezynfekcyjne, środki ochrony roślin i nawozy, benzyna i spaliny narzędzi spalinowych, dym z paleniska i wędzarni, leki weterynaryjne;
- czynniki biologiczne – czynniki chorób odzwierzęcych – salmonelloza, toksoplazmoza, grzybica skóry i bąblowica, zarodniki grzybów pleśniowych, czynnik przenoszony przez kleszcze, czynnik tężca;
- inne czynniki, w tym niebezpieczne – kontakt ze zwierzętami gospodarskimi, praca przy żywności i w kuchni, praca pilarką i kosiarką, dźwiganie worków paszy, pościeli i bagażu, nieregularne godziny pracy oraz praca w dni wolne, odpowiedzialność za bezpieczeństwo gości.
Podobne kody zawodów w klasyfikacji
Klasyfikacja zawodów i specjalności opisuje obok siebie kilka stanowisk o bardzo zbliżonych nazwach. W dokumentacji oceny ryzyka zawodowego trzeba wpisać ten kod, który odpowiada faktycznemu zakresowi obowiązków – opisywane tu stanowisko to technik turystyki wiejskiej, kod 515203. Pozostałe kody z tej grupy:
- technik turystyki na obszarach wiejskich – kod 515205: koncentruje się na obsłudze gości i zajęciach edukacyjnych w zagrodzie oraz na organizacji wycieczek, bez prowadzenia uprawy i przetwórstwa.
- technik obsługi turystycznej – kod 422103: sprzedaje usługi turystyczne w biurze podróży, rezerwuje noclegi i przewozy oraz prowadzi punkt informacji turystycznej.
- technik organizacji turystyki – kod 422104: kalkuluje i rozlicza imprezy turystyczne oraz wyjeżdża z grupami jako opiekun i pilot.
Ten kod wpisuje się tam, gdzie obsługa gości łączy się z pracą w ogrodzie, przy zwierzętach gospodarskich i w kuchni gospodarstwa. Taki zakres wymaga orzeczenia do celów sanitarno-epidemiologicznych, czego kody z grupy 4221 zwykle nie obejmują.
Podobne stanowiska
Podstawa prawna
Klasyfikacja zawodów i specjalności została wprowadzona rozporządzeniem Ministra Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej z dnia 21 października 2025 r. (Dz.U. z 2025 r. poz. 1534).