Mistrz produkcji w budownictwie wodnym

Mistrz produkcji w budownictwie wodnym – kod 312306 w klasyfikacji zawodów i specjalności (KZiS 2025). Mistrz produkcji w budownictwie wodnym kieruje brygadami przy budowie i remontach wałów przeciwpowodziowych, jazów, śluz, nabrzeży, umocnień brzegów, zbiorników retencyjnych i regulacji rzek. Organizuje prace ziemne, palowanie, montaż ścianek szczelnych, betonowanie pod osłoną grodz i odwodnienie wykopów, a także pilnuje bezpieczeństwa ludzi pracujących przy wodzie i na jednostkach pływających.

Mistrz produkcji w budownictwie wodnym – wymagania w stosunku do pracownika

• wykształcenie średnie lub wyższe budowlane, najlepiej w specjalności budownictwo wodne lub inżynieria środowiska,
• doświadczenie przy robotach hydrotechnicznych, ziemnych i palowych,
• znajomość technologii ścianek szczelnych, grodz, umocnień narzutem kamiennym i materacami,
• umiejętność organizacji prac z wykorzystaniem pontonów, barek i łodzi roboczych,
• umiejętność pływania,
• uprawnienia budowlane – jeśli mistrz pełni funkcję kierownika robót,
• brak przeciwwskazań do pracy na wysokości i nad wodą.

Inne nazwy stanowiska

Opis zagrożeń i ryzyk zawodowych na tej stronie obejmuje również stanowiska nazywane w dokumentacji zakładowej i ogłoszeniach o pracę:

• majster robót hydrotechnicznych,
• mistrz robót hydrotechnicznych,
• majster budowy wałów przeciwpowodziowych,
• mistrz budowy nabrzeży,
• kierownik brygady hydrotechnicznej.

Badania

• wstępne badania lekarskie przed rozpoczęciem pracy,
• okresowe badania lekarskie w terminach wyznaczonych przez lekarza medycyny pracy,
• badania do pracy na wysokości powyżej 3 m,
• kontrolne badania lekarskie po niezdolności do pracy z powodu choroby trwającej dłużej niż 30 dni,
• szczepienia ochronne zalecane przy pracy w wodzie zanieczyszczonej, np. przeciw tężcowi – według decyzji lekarza.

Szkolenia bhp i inne

• szkolenie wstępne bhp – instruktaż ogólny i instruktaż stanowiskowy,
• szkolenie okresowe bhp dla osób kierujących pracownikami – nie rzadziej niż co 5 lat,
• szkolenie z ratownictwa wodnego i posługiwania się sprzętem ratunkowym,
• szkolenie z bezpiecznej pracy na jednostkach pływających i pontonach roboczych,
• szkolenie z zabezpieczania wykopów i odwodnienia,
• szkolenie z udzielania pierwszej pomocy, w tym przy podtopieniu i wychłodzeniu.

Środowisko pracy

Mistrz pracuje na budowach położonych nad rzekami, kanałami, zbiornikami i nad morzem – na koronach wałów, w wykopach chronionych grodzami, na pontonach i barkach roboczych. Nadzoruje pracę koparek o długim wysięgu, kafarów i wibromłotów do zagłębiania grodzic, pomp odwadniających i ciężkich samochodów z kamieniem. Praca odbywa się na otwartej przestrzeni, w błocie, wilgoci i na wietrze, często w okresie niskich stanów wód. Wezbrania mogą wymagać nagłego zabezpieczenia budowy i pracy poza normalnymi godzinami. Na stanowisku wykorzystuje się:

• koparki długowysięgowe i amfibie, spycharki, walce;
• kafary, wibromłoty i palownice do grodzic i pali;
• pompy odwadniające i igłofiltry;
• pontony robocze, barki, łodzie motorowe;
• kamizelki ratunkowe, koła i rzutki ratunkowe;
• niwelator, łata, sondy i dokumentacja projektowa.

Identyfikacja zagrożeń

Czynniki fizyczne:

• wpadnięcie do wody i utonięcie, zwłaszcza w nurcie i w zimnej wodzie,
• zalanie lub zasypanie wykopu przy przebiciu grodzy lub osunięciu skarpy,
• potrącenie i przygniecenie przez koparki, wywrotki i spycharki,
• uderzenie grodzicą lub elementem palownicy w trakcie zagłębiania,
• hałas wibromłotów, kafarów i pomp,
• drgania mechaniczne przenoszone na ciało na pontonach i w maszynach,
• poślizgnięcie na błocie, mokrych kamieniach i pokładzie pontonu,
• praca w zimnie, wilgoci i na wietrze, ryzyko wychłodzenia.

Czynniki chemiczne:

• spaliny silników Diesla maszyn i pomp,
• mieszanka betonowa i cement przy betonowaniu podwodnym.

Czynniki biologiczne:

• bakterie i pasożyty w zanieczyszczonej wodzie i mule (leptospiroza, tężec),
• kleszcze i komary na terenach nadrzecznych.

Czynniki psychofizyczne:

• odpowiedzialność za bezpieczeństwo ludzi pracujących przy wodzie,
• stres przy nagłych wezbraniach i zagrożeniu budowy,
• praca w oddaleniu od zaplecza i długie dojazdy,
• presja czasu związana z sezonem niskich wód.

Środki ochronne

Poniżej przypisano środki ochronne do poszczególnych zagrożeń zidentyfikowanych na stanowisku mistrza produkcji w budownictwie wodnym.

Środki ochrony indywidualnej

• kamizelka ratunkowa lub asekuracyjna z automatycznym napełnianiem – utonięcie;
• wodery lub buty gumowe z podnoskami i podeszwą przeciwpoślizgową – upadek na tym samym poziomie, woda zanieczyszczona;
• hełm ochronny i odzież ostrzegawcza – maszyny budowlane, wibromłot;
• ochronniki słuchu – hałas;
• odzież przeciwdeszczowa i ocieplana – mikroklimat;
• rękawice wodoodporne przy betonie i w wodzie – cement, woda zanieczyszczona;
• repelenty i odzież z długimi rękawami – kleszcze.

Środki ochrony zbiorowej i techniczne

• barierki na krawędziach nabrzeży, koła ratunkowe i łódź asekuracyjna – utonięcie;
• obliczone grodze, monitorowanie poziomu wody i pompy rezerwowe – zalanie wykopu;
• strefy pracy maszyn i sygnalizacja cofania – maszyny budowlane;
• strefa zakazu przebywania przy wibromłocie – wibromłot, hałas;
• pontony z balustradą i antypoślizgowym pokładem – upadek na tym samym poziomie, drgania;
• zaplecze z suszarnią odzieży i ogrzewaniem – mikroklimat;
• maszyny ustawione z wiatrem, sprawne układy wydechowe – spaliny.

Środki organizacyjne

• zakaz samodzielnej pracy przy wodzie i plan ratunkowy – utonięcie, odpowiedzialność;
• śledzenie komunikatów hydrologicznych i procedura ewakuacji przy wezbraniu – nagłe wezbrania, zalanie wykopu;
• instruktaż przed palowaniem i wyznaczony sygnalista – wibromłot, maszyny budowlane;
• rotacja przy hałasie i drganiach – hałas, drgania;
• zaplecze higieniczne, mycie rąk i profilaktyka poekspozycyjna – woda zanieczyszczona, kleszcze;
• harmonogram dopasowany do stanów wód z rezerwą czasu – presja czasu, praca w terenie;
• instrukcja pracy z betonem i środkami ochrony skóry – cement.

Czynniki szkodliwe i uciążliwe do skierowania na badania lekarskie

Poniższy wykaz ułatwia wypełnienie skierowania na badania profilaktyczne dla mistrza produkcji w budownictwie wodnym.

• czynniki fizyczne – hałas, drgania mechaniczne o działaniu ogólnym i miejscowym, mikroklimat zimny i praca w warunkach zmiennego mikroklimatu na otwartej przestrzeni;
• czynniki chemiczne – spaliny silników Diesla, cement;
• czynniki biologiczne – bakterie z wody i mułu (leptospiry, laseczki tężca), kleszcze;
• inne czynniki, w tym niebezpieczne – praca nad wodą i na jednostkach pływających, praca w wykopach, praca na wysokości powyżej 3 m, kierowanie zespołem pracowników.

Podobne stanowiska

• monter budownictwa wodnego,
• nurek,
• mistrz produkcji w budownictwie drogowym,
• operator systemów odwadniających,
• kierownik budowy.

Podstawa prawna

Klasyfikacja zawodów i specjalności została wprowadzona rozporządzeniem Ministra Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej z dnia 21 października 2025 r. (Dz.U. z 2025 r. poz. 1534).