Animator czasu wolnego młodzieży (pracownik młodzieżowy) – kod 235916 w klasyfikacji zawodów i specjalności (KZiS 2025). Animator czasu wolnego młodzieży, nazywany też pracownikiem młodzieżowym, pracuje z młodymi ludźmi w klubie młodzieżowym, w świetlicy środowiskowej, w organizacji pozarządowej lub bezpośrednio na podwórzach i w przestrzeni publicznej. Prowadzi zajęcia, gry i wyjazdy, towarzyszy młodzieży w trudnych sytuacjach, kieruje do specjalistów oraz pracuje metodą streetworkingu w miejscach spotkań młodzieży.
Animator czasu wolnego młodzieży (pracownik młodzieżowy) – wymagania w stosunku do pracownika
- wykształcenie lub przeszkolenie w zakresie pedagogiki, pracy socjalnej albo animacji czasu wolnego,
- umiejętność budowania relacji z młodzieżą, w tym z osobami nieufnymi wobec instytucji,
- umiejętność rozpoznawania sygnałów używania substancji psychoaktywnych, przemocy i kryzysu psychicznego,
- umiejętność reagowania na agresję i deeskalacji konfliktu w grupie,
- znajomość zasad pracy w środowisku otwartym oraz procedur zgłaszania zagrożenia,
- umiejętność organizacji wyjazdów, obozów i gier terenowych z młodzieżą.
Inne nazwy stanowiska
Opis zagrożeń i ryzyk zawodowych na tej stronie obejmuje również stanowiska nazywane w dokumentacji zakładowej i ogłoszeniach o pracę:
- pracownik młodzieżowy w klubie młodzieżowym,
- streetworker pracujący z młodzieżą,
- animator podwórkowy,
- wychowawca klubu młodzieżowego,
- opiekun grup młodzieżowych w organizacji pozarządowej.
Badania
- wstępne badania lekarskie przed rozpoczęciem pracy,
- okresowe badania lekarskie z oceną narządu głosu, słuchu i układu ruchu,
- kontrolne badania lekarskie po niezdolności do pracy z powodu choroby trwającej dłużej niż 30 dni,
- badania w związku z narażeniem na czynniki biologiczne, w tym krwiopochodne, przy udzielaniu pomocy w środowisku otwartym,
- ocena zdolności do pracy w porze nocnej przy pracy w środowisku otwartym wieczorem i w nocy,
- ocena układu ruchu i układu krążenia w związku z udziałem w zajęciach ruchowych i wyjazdach.
Szkolenia bhp i inne
- szkolenie wstępne bhp – instruktaż ogólny i instruktaż stanowiskowy w klubie i w pracy terenowej,
- szkolenie okresowe bhp – nie rzadziej niż co 5 lat,
- szkolenie z reagowania na agresję, deeskalacji i bezpieczeństwa osobistego w pracy terenowej,
- szkolenie z udzielania pierwszej pomocy, w tym postępowania przy zatruciu i przedawkowaniu,
- szkolenie z postępowania po kontakcie z krwią i z zasad bezpiecznego usuwania igieł,
- szkolenie z procedury Niebieskiej Karty i reagowania na krzywdzenie dziecka,
- kurs wychowawcy wypoczynku lub kierownika wycieczki, tam gdzie wymagają tego przepisy lub procedury zakładowe,
- szczepienie przeciw wirusowemu zapaleniu wątroby typu B oraz przeciw tężcowi, zgodnie z zaleceniami.
Środowisko pracy
Praca toczy się w dwóch środowiskach. W klubie młodzieżowym są zajęcia, gry, sprzęt sportowy i muzyczny, kuchnia i hałas grupy nastolatków, zdarzają się też konflikty i zachowania agresywne. Druga część pracy to teren: podwórza, boiska, dworce, galerie handlowe, parki i klatki schodowe, gdzie animator szuka młodzieży i rozmawia z nią w miejscu, w którym ona przebywa. Praca terenowa odbywa się po południu, wieczorem i w nocy, w każdej pogodzie, nieraz w miejscach zaniedbanych, z porzuconymi igłami, szkłem i odchodami. Spotkania z młodzieżą pod wpływem alkoholu lub innych substancji, obecność osób dorosłych z grup przestępczych i wrogie reakcje mieszkańców to realne elementy tej pracy. Dokumentację i sprawozdania projektowe prowadzi się przy komputerze. Na stanowisku wykorzystuje się:
- wyposażenie klubu: sprzęt sportowy, gry, sprzęt muzyczny i konsole;
- materiały do zajęć plastycznych, kulinarnych i warsztatów;
- telefon służbowy z szybkim wezwaniem pomocy i aplikacją zgłoszeń;
- apteczka, rękawice jednorazowe i pojemnik na odpady ostre w pracy terenowej;
- odzież i obuwie na pracę w terenie w każdej pogodzie oraz latarka i element odblaskowy;
- materiały informacyjne o pomocy, w tym kontakty do poradni i punktów interwencji;
- komunikacja publiczna, rower lub samochód przy pracy w terenie;
- komputer do dokumentacji pracy i sprawozdań projektowych.
Identyfikacja zagrożeń
Czynniki fizyczne:
- ryzyko napaści, pobicia i urazu przy interwencji wobec bójki oraz w kontakcie z osobami agresywnymi,
- zranienie porzuconą igłą, szkłem i ostrym przedmiotem w miejscach pracy terenowej,
- hałas grupy młodzieży w klubie, muzyki i gier oraz hałas uliczny w pracy terenowej,
- obciążenie narządu głosu przy rozmowach w hałasie i przy prowadzeniu zajęć grupowych,
- praca w porze wieczornej i nocnej w środowisku otwartym,
- praca w deszczu, mrozie, upale i wietrze w czasie dyżurów terenowych,
- potknięcie i poślizgnięcie na nierównym terenie, w nieoświetlonych przejściach i na klatkach schodowych,
- wysiłek fizyczny przy długim chodzeniu po terenie, udziale w grach i wyjazdach,
- wypadek w ruchu drogowym przy przemieszczaniu się pieszo, rowerem i samochodem po terenie,
- praca przy monitorze ekranowym przy dokumentacji i sprawozdaniach projektowych,
- narażenie na dym tytoniowy i dym z używek w miejscach spotkań młodzieży.
Czynniki chemiczne:
- kontakt z substancjami psychoaktywnymi, w tym z nieznanymi proszkami i płynami porzuconymi w terenie,
- preparaty do dezynfekcji rąk i powierzchni oraz środki czystości w klubie,
- farby, kleje i rozpuszczalniki używane przy warsztatach i pracach plastycznych z młodzieżą.
Czynniki biologiczne:
- wirusy HBV, HCV i HIV przenoszone przez krew przy zranieniu igłą i udzielaniu pomocy,
- wirusy przenoszone drogą kropelkową i gruźlica w zamkniętych pomieszczeniach i miejscach skupień,
- wszawica, świerzb i pluskwy w środowiskach o złych warunkach sanitarnych,
- bakterie i grzyby w odchodach, odpadach i zanieczyszczeniach w miejscach pracy terenowej.
Czynniki psychofizyczne:
- obciążenie emocjonalne kontaktem z przemocą, krzywdzeniem, uzależnieniem i próbami samobójczymi młodzieży,
- trudność w utrzymaniu granic relacji zawodowej przy bliskim, codziennym kontakcie z młodzieżą,
- poczucie zagrożenia osobistego w pracy terenowej i obecność osób z grup przestępczych,
- praca samodzielna w terenie bez bieżącego wsparcia zespołu,
- praca wieczorami, w weekendy i na wyjazdach oraz zmienny rozkład dyżurów,
- niepewność zatrudnienia i finansowania zależnego od projektów oraz presja wskaźników.
Środki ochronne
Poniżej przypisano środki ochronne do poszczególnych zagrożeń zidentyfikowanych na stanowisku animatora czasu wolnego młodzieży.
Środki ochrony indywidualnej
- rękawice odporne na przekłucie oraz pojemnik na odpady ostre przy usuwaniu igieł i szkła – zranienie igla, zakazenia krwiopochodne, odchody i odpady, substancje psychoaktywne;
- rękawice jednorazowe i maska z apteczki przy udzielaniu pierwszej pomocy – zakazenia krwiopochodne, zakazenia kropelkowe, srodki dezynfekcyjne;
- obuwie zabudowane z twardą podeszwą i odzież zakrywająca skórę w pracy terenowej – zranienie igla, pasozyty, poslizgniecie;
- odzież przeciwdeszczowa, ciepła, z elementem odblaskowym oraz latarka – warunki atmosferyczne, praca w nocy, wypadek w ruchu;
- telefon z szybkim wezwaniem pomocy i ustalonym sygnałem alarmowym – agresja, zagrozenie osobiste;
- rękawice i maska przy pracach plastycznych z użyciem farb i klejów – materialy warsztatowe.
Środki ochrony zbiorowej i techniczne
- klub z monitoringiem wejścia, dwoma wyjściami, oświetleniem otoczenia i pomieszczeniem do rozmowy na osobności – agresja, zagrozenie osobiste;
- panele akustyczne w klubie, wydzielona strefa gier i ograniczenie poziomu muzyki – halas, obciazenie glosu;
- pojemniki na odpady ostre w klubie i w zestawie terenowym oraz zgłaszanie miejsc z igłami do służb – zranienie igla, odchody i odpady, substancje psychoaktywne;
- dozowniki mydła i preparatu do dezynfekcji rąk, dostęp do ciepłej wody i prysznica w klubie – zakazenia krwiopochodne, pasozyty, srodki dezynfekcyjne, odchody i odpady;
- wentylacja pomieszczeń klubu i wydzielone miejsce dla osób palących poza budynkiem – zakazenia kropelkowe, dym tytoniowy;
- oświetlone i uzgodnione trasy dyżurów terenowych oraz unikanie miejsc bez możliwości wycofania się – poslizgniecie, praca w nocy, wypadek w ruchu, zagrozenie osobiste;
- zaplecze do odpoczynku i ogrzania się w czasie dyżurów oraz dostęp do napojów – warunki atmosferyczne, wysilek fizyczny;
- ergonomiczne stanowisko komputerowe w biurze organizacji – monitor;
- zamykane szafki na środki chemiczne i materiały warsztatowe – materialy warsztatowe.
Środki organizacyjne
- praca terenowa zawsze w dwie osoby, z informowaniem koordynatora o trasie i godzinie powrotu – agresja, zagrozenie osobiste, praca samodzielna, praca w nocy;
- procedura postępowania po zranieniu igłą i kontakcie z krwią z dostępem do profilaktyki poekspozycyjnej – zranienie igla, zakazenia krwiopochodne;
- szczepienia zalecane, w tym przeciw wirusowemu zapaleniu wątroby typu B i tężcowi, oraz zasady higieny po dyżurze – zakazenia krwiopochodne, pasozyty, zakazenia kropelkowe, odchody i odpady;
- procedura reagowania na zatrucie i przedawkowanie oraz lista kontaktów do służb i poradni – substancje psychoaktywne, obciazenie emocjonalne;
- superwizja, wsparcie psychologiczne i omawianie trudnych przypadków w zespole – obciazenie emocjonalne, granice relacji, zagrozenie osobiste;
- pisemne zasady relacji z młodzieżą, kontaktu prywatnego i korzystania z komunikatorów – granice relacji;
- grafik dyżurów z ograniczeniem liczby wieczorów i nocy z rzędu oraz odpoczynkiem po dyżurze – nieregularne godziny, praca w nocy, warunki atmosferyczne;
- realne wskaźniki projektowe, wsparcie w rozliczeniach i przerwy w pracy przy monitorze – niepewnosc finansowania, monitor;
- zasady reagowania na agresję w klubie, regulamin i możliwość wezwania służb – agresja, halas;
- odzież robocza i obuwie zapewniane przez pracodawcę oraz możliwość ich wymiany po zabrudzeniu – warunki atmosferyczne, dym tytoniowy, wysilek fizyczny.
Czynniki szkodliwe i uciążliwe do skierowania na badania lekarskie
Poniższy wykaz ułatwia wypełnienie skierowania na badania profilaktyczne dla animatora czasu wolnego młodzieży.
- czynniki fizyczne – hałas w klubie i hałas uliczny, obciążenie narządu głosu, praca w porze nocnej, praca w zmiennych warunkach atmosferycznych, wysiłek fizyczny przy pracy w terenie, dym tytoniowy, praca przy monitorze ekranowym;
- czynniki chemiczne – kontakt z substancjami psychoaktywnymi i nieznanymi substancjami porzuconymi w terenie, preparaty dezynfekcyjne i środki czystości, farby, kleje i rozpuszczalniki warsztatowe;
- czynniki biologiczne – wirusy HBV, HCV i HIV przenoszone przez krew, wirusy przenoszone drogą kropelkową i gruźlica, wszawica, świerzb i pluskwy, bakterie i grzyby w odpadach – czynniki grupy 2 i 3 zagrożenia;
- inne czynniki, w tym niebezpieczne – ryzyko napaści i pobicia w pracy terenowej, zranienie porzuconą igłą lub szkłem, praca samodzielna w środowisku otwartym wieczorem i w nocy, przemieszczanie się w ruchu drogowym, obciążenie psychiczne kontaktem z przemocą i uzależnieniem.
Podobne stanowiska
- animator czasu wolnego,
- asystent rodziny,
- pedagog resocjalizacji,
- kierownik placówki wsparcia dziennego,
- wychowawca świetlicy.
Podstawa prawna
Klasyfikacja zawodów i specjalności została wprowadzona rozporządzeniem Ministra Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej z dnia 21 października 2025 r. (Dz.U. z 2025 r. poz. 1534).