Dyrektor departamentu

Dyrektor departamentu – kod 121301 w klasyfikacji zawodów i specjalności (KZiS 2025). Dyrektor departamentu kieruje dużą jednostką organizacyjną ministerstwa, urzędu centralnego, banku lub przedsiębiorstwa – planuje zadania i budżet departamentu, nadzoruje wydziały i zespoły, zatwierdza dokumenty wychodzące i reprezentuje jednostkę w uzgodnieniach międzyresortowych. Prowadzi narady, przygotowuje materiały na posiedzenia kierownictwa i komisji, nadzoruje kontrole i postępowania prowadzone przez podległe komórki.

Dyrektor departamentu – wymagania w stosunku do pracownika

wykształcenie wyższe magisterskie zgodne z zakresem działania departamentu,
doświadczenie w kierowaniu zespołami i w prowadzeniu spraw o charakterze analitycznym lub legislacyjnym,
znajomość przepisów regulujących obszar działania departamentu oraz zasad obiegu dokumentów,
poświadczenie bezpieczeństwa uprawniające do dostępu do informacji niejawnych – tam, gdzie wymagają tego przepisy lub procedury jednostki,
umiejętność prowadzenia obrad, uzgodnień i prezentacji przed kierownictwem,
znajomość języka obcego w kontaktach międzynarodowych i w pracach grup roboczych.

Inne nazwy stanowiska

Opis zagrożeń i ryzyk zawodowych na tej stronie obejmuje również stanowiska nazywane w dokumentacji zakładowej i ogłoszeniach o pracę:

dyrektor biura w urzędzie centralnym,
dyrektor pionu w banku,
kierujący departamentem analiz,
dyrektor departamentu korporacyjnego,
szef departamentu prawnego.

Badania

wstępne badania lekarskie przed rozpoczęciem pracy,
okresowe badania lekarskie z oceną narządu wzroku przy pracy przy monitorze ekranowym,
ocena stanu układu ruchu przy długotrwałej pracy w pozycji siedzącej,
badania kierowcy samochodu służbowego – jeśli dyrektor prowadzi pojazd w ramach obowiązków,
kontrolne badania lekarskie po niezdolności do pracy z powodu choroby trwającej dłużej niż 30 dni.

Szkolenia bhp i inne

szkolenie wstępne bhp – instruktaż ogólny i instruktaż stanowiskowy,
szkolenie okresowe bhp dla pracodawców i osób kierujących pracownikami – nie rzadziej niż co 5 lat,
szkolenie z ochrony informacji niejawnych i z ochrony danych osobowych,
szkolenie z zasad ewakuacji budynku i postępowania na wypadek zagrożenia,
szkolenia z zarządzania zespołem, przeciwdziałania mobbingowi i prowadzenia obrad.

Środowisko pracy

Dyrektor departamentu pracuje w gabinecie w budynku urzędu lub w siedzibie korporacji, przy stanowisku z dwoma monitorami i dużą liczbą dokumentów oraz akt spraw. Dzień wypełniają narady z naczelnikami wydziałów, uzgodnienia z innymi departamentami, wideokonferencje i spotkania u kierownictwa, przerywane pracą nad pismami i opiniami. W części urzędów gabinety mieszczą się w budynkach zabytkowych, ze stromymi schodami i przestarzałą wentylacją, w innych – w biurowcach o szczelnej obudowie i klimatyzacji centralnej. Dyrektor wyjeżdża na posiedzenia komisji, do jednostek podległych i na spotkania grup roboczych, także zagranicznych. W okresie prac nad budżetem i projektami aktów prawnych pracuje wieczorami. Na stanowisku wykorzystuje się:

stanowisko komputerowe z dwoma monitorami, systemem elektronicznego obiegu dokumentów i bazami aktów prawnych;
akta spraw, szafy na dokumenty oraz szafy certyfikowane w strefie ochronnej;
sala narad z systemem wideokonferencyjnym i narzędziami do prezentacji;
urządzenia wielofunkcyjne, skanery i niszczarki dokumentów;
telefon służbowy i aparat szyfrujący – w zakresie wynikającym z zadań jednostki;
samochód służbowy przy wyjazdach na posiedzenia i do jednostek podległych.

Identyfikacja zagrożeń

Czynniki fizyczne:

praca przy monitorach ekranowych znacznie powyżej 4 godzin dziennie,
wielogodzinna, wymuszona pozycja siedząca na naradach i przy biurku,
dźwiganie i przenoszenie teczek, segregatorów oraz pudeł z aktami spraw,
potknięcia i upadki na schodach oraz nierównych posadzkach starych budynków urzędowych,
niekorzystny mikroklimat – przegrzane lub przechłodzone pomieszczenia, suche powietrze i przeciągi z klimatyzacji,
odblaski na monitorach i niewystarczające oświetlenie miejscowe przy pracy z dokumentami,
wypadek drogowy przy wyjazdach na posiedzenia i do jednostek podległych,
zmęczenie i zaburzenie rytmu dobowego przy wyjazdach zagranicznych.

Czynniki chemiczne:

pył tonerów i ozon z urządzeń wielofunkcyjnych oraz niszczarek,
pył papierowy i kurz z akt i segregatorów przechowywanych w gabinecie.

Czynniki biologiczne:

zakażenia przenoszone drogą kropelkową przy udziale w licznych naradach i spotkaniach.

Czynniki psychofizyczne:

odpowiedzialność za jakość i terminowość dokumentów podpisywanych przez kierownictwo,
bardzo krótkie terminy uzgodnień, opinii i materiałów na posiedzenia,
przeciążenie liczbą spraw, częste przerywanie pracy i praca w wielu wątkach jednocześnie,
obciążenie kierowaniem dużym zespołem, rozmowami oceniającymi i konfliktami w wydziałach,
praca wieczorami i w dni wolne w okresie prac budżetowych oraz legislacyjnych,
obciążenie psychiczne wynikające z rygorów ochrony informacji i tajemnicy służbowej.

Środki ochronne

Poniżej przypisano środki ochronne do poszczególnych zagrożeń zidentyfikowanych na stanowisku dyrektora departamentu.

Środki ochrony indywidualnej

okulary korekcyjne do pracy przy monitorze przepisane przez lekarza medycyny pracy – monitor, oswietlenie;
obuwie pełne na stabilnej podeszwie przy przemieszczaniu się po budynku i schodach – schody;
rękawice ochronne przy porządkowaniu starych akt i segregatorów – pyl papierowy, akta;
środki do dezynfekcji rąk na stanowisku pracy i w sali narad – zakazenia.

Środki ochrony zbiorowej i techniczne

ergonomiczne stanowisko pracy z regulowanym fotelem, podnóżkiem, biurkiem o zmiennej wysokości i matowymi monitorami – monitor, pozycja siedzaca;
oświetlenie ogólne i miejscowe o właściwym natężeniu oraz rolety ograniczające odblaski – oswietlenie;
poręcze, taśmy antypoślizgowe i oznakowanie stopni na klatkach schodowych – schody;
wózek na akta i elektroniczny obieg dokumentów ograniczający przenoszenie teczek – akta, pyl papierowy;
sprawna wentylacja i klimatyzacja z regulacją oraz kontrolą wilgotności – mikroklimat;
wydzielone pomieszczenie urządzeń wielofunkcyjnych i niszczarek z wentylacją – toner;
samochód służbowy z kierowcą na dalszych trasach i aktualnym przeglądem – wypadek drogowy.

Środki organizacyjne

przerwy w pracy przy monitorze i zmiana charakteru pracy po każdej godzinie – monitor, pozycja siedzaca;
harmonogram narad z limitem czasu, blokami pracy bez spotkań i przerwami – pozycja siedzaca, przeciazenie, nadgodziny;
instruktaż ręcznych prac transportowych i limit masy przenoszonych pudeł z aktami – akta;
planowanie wyjazdów z rezerwą czasu i odpoczynkiem po podróży zagranicznej – wypadek drogowy, zmiana strefy;
podział kompetencji, upoważnienia dla naczelników i jasny tryb zastępstw – odpowiedzialnosc, przeciazenie;
realne terminy uzgodnień, planowanie kalendarza legislacyjnego i rezerwa kadrowa – presja terminow, nadgodziny;
szkolenia kierownicze, procedury antymobbingowe i mediacja w konfliktach – zarzadzanie zespolem;
jasne instrukcje kancelaryjne i wsparcie pełnomocnika do spraw ochrony informacji – informacje niejawne;
promocja szczepień sezonowych i możliwość pracy zdalnej w czasie infekcji – zakazenia;
regulacja temperatury pomieszczeń i wietrzenie pomiędzy naradami – mikroklimat.

Czynniki szkodliwe i uciążliwe do skierowania na badania lekarskie

Poniższy wykaz ułatwia wypełnienie skierowania na badania profilaktyczne dla dyrektora departamentu.

czynniki fizyczne – praca przy monitorze ekranowym powyżej 4 godzin dziennie, wymuszona pozycja siedząca, niekorzystny mikroklimat pomieszczeń, niewystarczające oświetlenie przy pracy z dokumentami;
czynniki chemiczne – pył papierowy, pył tonerów i ozon z urządzeń wielofunkcyjnych oraz niszczarek;
czynniki biologiczne – czynniki przenoszone drogą kropelkową przy udziale w licznych spotkaniach;
inne czynniki, w tym niebezpieczne – ręczne prace transportowe z aktami, kierowanie samochodem służbowym, podróże służbowe ze zmianą strefy czasowej, praca w godzinach nadliczbowych, duża odpowiedzialność, presja terminów i obciążenie kierowaniem dużym zespołem.

Podobne stanowiska

Podstawa prawna

Klasyfikacja zawodów i specjalności została wprowadzona rozporządzeniem Ministra Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej z dnia 21 października 2025 r. (Dz.U. z 2025 r. poz. 1534).

ryzyko zawodowe on-line

Stanowiska pracy