Inżynier technologii ceramiki – kod 214913 w klasyfikacji zawodów i specjalności (KZiS 2025). Inżynier technologii ceramiki opracowuje i nadzoruje produkcję wyrobów ceramicznych – płytek, ceramiki sanitarnej, porcelany, cegieł, materiałów ogniotrwałych i ceramiki technicznej. Dobiera surowce i receptury mas i szkliw, prowadzi procesy mielenia, suszenia rozpyłowego, formowania, suszenia i wypalania w piecach tunelowych i rolkowych, kontroluje krzywe wypału i jakość wyrobów w laboratorium.
Inżynier technologii ceramiki – wymagania w stosunku do pracownika
- wykształcenie wyższe z technologii ceramiki, inżynierii materiałowej lub technologii chemicznej,
- znajomość surowców ceramicznych, mas, szkliw i procesów wypału,
- znajomość metod badań wyrobów ceramicznych i analiz surowców,
- obsługa systemów sterowania piecami i liniami produkcyjnymi,
- znajomość zagrożeń związanych z pyłem krzemionki i wysoką temperaturą,
- umiejętność prowadzenia prób technologicznych i dokumentacji.
Inne nazwy stanowiska
Opis zagrożeń i ryzyk zawodowych na tej stronie obejmuje również stanowiska nazywane w dokumentacji zakładowej i ogłoszeniach o pracę:
- technolog ceramiki,
- technolog szkliw i mas ceramicznych,
- inżynier procesu wypalania,
- kierownik technologii w zakładzie ceramicznym,
- specjalista ds. ceramiki technicznej.
Badania
- wstępne badania lekarskie przed rozpoczęciem pracy,
- okresowe badania lekarskie w terminach wyznaczonych przez lekarza medycyny pracy,
- kontrolne badania lekarskie po niezdolności do pracy z powodu choroby trwającej dłużej niż 30 dni,
- badania układu oddechowego, w tym RTG klatki piersiowej i spirometria, przy narażeniu na pył krzemionki krystalicznej,
- badania audiometryczne przy pracy w hałasie.
Szkolenia bhp i inne
- szkolenie wstępne bhp – instruktaż ogólny i instruktaż stanowiskowy,
- szkolenie okresowe bhp dla pracowników inżynieryjno-technicznych – nie rzadziej niż co 5 lat,
- szkolenie z ograniczania narażenia na pył krzemionki krystalicznej,
- szkolenie z bezpiecznej obsługi pieców gazowych i postępowania przy wycieku gazu,
- szkolenie z postępowania z pigmentami i surowcami szkliw według kart charakterystyki,
- szkolenie z ochrony przeciwpożarowej.
Środowisko pracy
Inżynier pracuje w zakładach produkcji płytek, ceramiki sanitarnej, porcelany, cegielniach, zakładach materiałów ogniotrwałych i ceramiki technicznej. Na hali pracują młyny kulowe, suszarnie rozpyłowe, prasy hydrauliczne, linie szkliwiące i piece tunelowe lub rolkowe opalane gazem ziemnym, z temperaturą wypału do 1300 °C i wyższą. W przygotowalni mas i przy szkliwieniu występuje pył zawierający krzemionkę krystaliczną, a w szkliwach – związki metali ciężkich i pigmenty. Inżynier pracuje także w laboratorium i biurze technologicznym, analizując wyniki badań i receptury. Na stanowisku wykorzystuje się:
- młyny kulowe, mieszadła i suszarnie rozpyłowe;
- prasy hydrauliczne, odlewnie ciśnieniowe i linie szkliwiące;
- piece tunelowe, rolkowe i komorowe opalane gazem;
- pirometry, termopary i rejestratory krzywej wypału;
- laboratorium z piecami próbnymi, dylatometrem i mikroskopem;
- wózki widłowe i roboty przeładunkowe.
Identyfikacja zagrożeń
Czynniki fizyczne:
- oparzenia o gorące wyroby, wózki piecowe i elementy pieca,
- promieniowanie podczerwone i gorący mikroklimat przy piecach,
- hałas od młynów, pras i linii transportowych,
- zgniecenie i pochwycenie przez prasy, przenośniki i roboty,
- pożar i wybuch gazu ziemnego w instalacji palnikowej,
- skaleczenia o ostre krawędzie wyrobów i odpadów ceramicznych,
- potrącenie przez wózki widłowe na hali.
Czynniki chemiczne:
- pył krzemionki krystalicznej (kwarc, krystobalit) z mas i szkliw,
- związki metali w szkliwach i pigmentach – ołów, kobalt, nikiel, chrom, cyrkon,
- tlenek węgla, fluorowodór i tlenki siarki z wypału,
- włókna ceramiczne z izolacji pieców (RCF).
Czynniki psychofizyczne:
- praca zmianowa w ruchu ciągłym pieców,
- odpowiedzialność za jakość partii i straty produkcyjne,
- praca przy monitorze ekranowym przy sterowaniu i analizie danych,
- długotrwała pozycja stojąca i obchody hali.
Środki ochronne
Poniżej przypisano środki ochronne do poszczególnych zagrożeń zidentyfikowanych na stanowisku inżyniera technologii ceramiki.
Środki ochrony indywidualnej
- rękawice termoochronne i odzież z długimi rękawami przy piecach – gorące powierzchnie, promieniowanie cieplne;
- okulary z filtrem podczerwieni przy wziernikach pieców – promieniowanie cieplne;
- półmaska z filtrem P3 – pył krzemionki, metale w szkliwach, włókna ceramiczne;
- ochronniki słuchu – hałas;
- obuwie z podnoskiem i rękawice odporne na przecięcie – skaleczenia, maszyny i prasy;
- kamizelka ostrzegawcza – wózki widłowe.
Środki ochrony zbiorowej i techniczne
- hermetyzacja przesypów, odpylanie młynów i kabin szkliwiących – pył krzemionki, metale w szkliwach;
- mokre metody czyszczenia i odkurzacze przemysłowe zamiast zamiatania – pył krzemionki;
- izolacja pieców, wentylacja i nawiewy chłodzące przy piecach – promieniowanie cieplne, gorące powierzchnie;
- odciąg spalin z pieców i analizatory CO – gazy spalinowe;
- osłony i kurtyny świetlne pras i robotów – maszyny i prasy;
- automatyka palnikowa z kontrolą płomienia i detektory gazu – wybuch gazu;
- obudowy dźwiękochłonne młynów i pras – hałas;
- wydzielone ciągi pieszych i lustra na skrzyżowaniach – wózki widłowe.
Środki organizacyjne
- pomiary stężeń pyłu krzemionki i hałasu – pył krzemionki, hałas;
- procedura LOTO przy pracach przy prasach i przenośnikach – maszyny i prasy;
- procedury pracy przy remontach izolacji pieców z włókien ceramicznych – włókna ceramiczne;
- zakaz spożywania posiłków w strefie szkliw i higiena rąk – metale w szkliwach;
- grafik zmian z odpoczynkiem i przerwy przy monitorze – praca zmianowa, praca przy monitorze, odpowiedzialność;
- rotacja zadań między halą a biurem – pozycja stojąca i chodzenie, promieniowanie cieplne;
- utrzymanie porządku i zbieranie stłuczki do pojemników – skaleczenia.
Czynniki szkodliwe i uciążliwe do skierowania na badania lekarskie
Poniższy wykaz ułatwia wypełnienie skierowania na badania profilaktyczne dla inżyniera technologii ceramiki.
- czynniki fizyczne – hałas, mikroklimat gorący, promieniowanie podczerwone;
- czynniki chemiczne – pył krzemionki krystalicznej, związki ołowiu, kobaltu, niklu i chromu w szkliwach, tlenek węgla, fluorowodór, włókna ceramiczne ogniotrwałe;
- czynniki biologiczne – brak;
- inne czynniki, w tym niebezpieczne – praca przy maszynach i prasach, praca w pobliżu wózków jezdniowych, praca zmianowa w porze nocnej, praca przy monitorze ekranowym.
Podobne stanowiska
Podstawa prawna
Klasyfikacja zawodów i specjalności została wprowadzona rozporządzeniem Ministra Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej z dnia 21 października 2025 r. (Dz.U. z 2025 r. poz. 1534).