Perfumiarz – kod 211304 w klasyfikacji zawodów i specjalności (KZiS 2025). Perfumiarz komponuje kompozycje zapachowe do perfum, kosmetyków, środków czystości i aromatyzacji wnętrz – dobiera olejki eteryczne, absoluty i syntetyczne substancje zapachowe, odważa je i miesza, ocenia zapach na blotterach i w produkcie gotowym. Prowadzi dokumentację receptur, kontroluje zgodność z wytycznymi IFRA i przepisami o produktach kosmetycznych oraz współpracuje z działem produkcji przy przenoszeniu kompozycji na skalę przemysłową.
Perfumiarz – wymagania w stosunku do pracownika
- wykształcenie wyższe chemiczne, kosmetologiczne lub technologiczne oraz specjalistyczne szkolenie perfumiarskie,
- bardzo dobry węch i pamięć zapachowa, brak alergii na substancje zapachowe,
- znajomość surowców zapachowych naturalnych i syntetycznych oraz ich właściwości,
- znajomość standardów IFRA, alergenów zapachowych i wymagań rozporządzenia REACH oraz rozporządzenia kosmetycznego,
- umiejętność pracy z wagą analityczną i dokładnego prowadzenia receptur,
- umiejętność czytania kart charakterystyki substancji niebezpiecznych.
Inne nazwy stanowiska
Opis zagrożeń i ryzyk zawodowych na tej stronie obejmuje również stanowiska nazywane w dokumentacji zakładowej i ogłoszeniach o pracę:
- kreator zapachów,
- chemik zapachowy,
- specjalista ds. kompozycji zapachowych,
- ewaluator zapachów,
- projektant zapachów.
Badania
- wstępne badania lekarskie przed rozpoczęciem pracy,
- okresowe badania lekarskie w terminach wyznaczonych przez lekarza medycyny pracy,
- kontrolne badania lekarskie po niezdolności do pracy z powodu choroby trwającej dłużej niż 30 dni,
- ocena stanu skóry i układu oddechowego pod kątem uczulenia na substancje zapachowe.
Szkolenia bhp i inne
- szkolenie wstępne bhp – instruktaż ogólny i instruktaż stanowiskowy,
- szkolenie okresowe bhp – nie rzadziej niż co 5 lat,
- szkolenie z postępowania z substancjami niebezpiecznymi i mieszaninami według kart charakterystyki,
- instruktaż przechowywania i rozlewania cieczy łatwopalnych, w tym etanolu perfumeryjnego,
- szkolenie z ochrony przeciwpożarowej i obsługi gaśnic,
- szkolenie z pierwszej pomocy, w tym przy oparzeniach chemicznych i podrażnieniu oczu.
Środowisko pracy
Perfumiarz pracuje w laboratorium kompozycji zapachowych przy firmach kosmetycznych, producentach kompozycji zapachowych i w małych pracowniach niszowych perfum. Stanowisko obejmuje stół z dygestorium, wagi analityczne i magazynek surowców z setkami butelek olejków, absolutów i substancji syntetycznych, w tym łatwopalnych i uczulających. Ocena zapachu odbywa się w osobnej, wentylowanej sali bez obcych zapachów, przez wiele godzin dziennie. Perfumiarz przenosi szkło, kanistry etanolu i miesza próbki, a próby produkcyjne prowadzi w hali, gdzie pracują mieszalniki i zbiorniki maceracyjne. Na stanowisku wykorzystuje się:
- wagi analityczne i precyzyjne, pipety i szkło laboratoryjne;
- dygestoria i stoły z miejscowym odciągiem;
- olejki eteryczne, absoluty, rezinoidy i syntetyczne substancje zapachowe;
- etanol perfumeryjny i rozpuszczalniki, np. glikol dipropylenowy;
- blottery, chłodziarki do maceracji i filtry;
- chromatograf gazowy ze spektrometrem mas w laboratorium analitycznym;
- oprogramowanie do zarządzania recepturami.
Identyfikacja zagrożeń
Czynniki fizyczne:
- pożar i wybuch par etanolu i olejków eterycznych,
- skaleczenia przy stłuczeniu szkła laboratoryjnego i butelek,
- poślizgnięcie na rozlanych olejkach,
- przenoszenie kanistrów etanolu i opakowań surowców,
- pochwycenie przez mieszadła przy próbach produkcyjnych,
- praca przy monitorze i precyzyjne odczyty wymagające dobrego oświetlenia.
Czynniki chemiczne:
- alergeny zapachowe – limonen, linalol, geraniol, cytral, eugenol, izoeugenol, ekstrakt z mchu dębowego,
- opary etanolu i rozpuszczalników,
- substancje drażniące i żrące dla skóry i oczu w stężonej postaci, np. aldehydy i fenole,
- wdychanie mieszaniny lotnych substancji zapachowych podczas wielogodzinnej oceny.
Czynniki psychofizyczne:
- obciążenie i zmęczenie zmysłu węchu, bóle głowy,
- praca przy monitorze ekranowym przy recepturach i dokumentacji,
- presja terminów projektów i oczekiwań klientów,
- długotrwała pozycja stojąca przy stole laboratoryjnym.
Środki ochronne
Poniżej przypisano środki ochronne do poszczególnych zagrożeń zidentyfikowanych na stanowisku perfumiarza.
Środki ochrony indywidualnej
- rękawice nitrylowe odporne na rozpuszczalniki i olejki – alergeny zapachowe, substancje drażniące, etanol i rozpuszczalniki;
- okulary ochronne z osłonami bocznymi – substancje drażniące, skaleczenia szkłem;
- fartuch laboratoryjny z bawełny lub trudnopalny – pożar i wybuch par, substancje drażniące;
- obuwie antypoślizgowe z zakrytymi palcami – poślizgnięcie, skaleczenia szkłem;
- półmaska z pochłaniaczem par organicznych przy rozlewaniu większych ilości – etanol i rozpuszczalniki, mieszanina oparów;
- rękawice ochronne mechanicznie przy pracy z mieszalnikami i pojemnikami – ruchome części mieszalników, przenoszenie ciężarów.
Środki ochrony zbiorowej i techniczne
- dygestoria i miejscowe odciągi nad stanowiskiem odważania – mieszanina oparów, etanol i rozpuszczalniki, alergeny zapachowe;
- szafy wentylowane na ciecze łatwopalne i instalacja w wykonaniu przeciwwybuchowym w magazynku – pożar i wybuch par;
- osłony i wyłączniki bezpieczeństwa mieszalników – ruchome części mieszalników;
- wentylowana sala oceny zapachu z wymianą powietrza – obciążenie zmysłu węchu, mieszanina oparów;
- wózki laboratoryjne i pompki do przelewania z kanistrów – przenoszenie ciężarów;
- oświetlenie zgodne z normą i ergonomiczne stanowisko komputerowe – oświetlenie i monitor, praca przy monitorze;
- maty sorpcyjne i podłoga łatwa do czyszczenia – poślizgnięcie.
Środki organizacyjne
- przechowywanie w laboratorium tylko zapasu dziennego cieczy łatwopalnych – pożar i wybuch par;
- przerwy na regenerację węchu i ograniczenie liczby ocen w serii – obciążenie zmysłu węchu, mieszanina oparów;
- ocena ryzyka uczulenia i nadzór lekarski przy objawach skórnych lub oddechowych – alergeny zapachowe, substancje drażniące;
- dostęp do kart charakterystyki i oznakowanie wszystkich butelek – substancje drażniące, alergeny zapachowe;
- planowanie projektów z realnymi terminami i przerwy w pracy przy monitorze – presja terminów, praca przy monitorze;
- zmiana pozycji pracy i stołki laboratoryjne – pozycja stojąca;
- procedura postępowania ze stłuczonym szkłem i pojemniki na odpady szklane – skaleczenia szkłem.
Czynniki szkodliwe i uciążliwe do skierowania na badania lekarskie
Poniższy wykaz ułatwia wypełnienie skierowania na badania profilaktyczne dla perfumiarza.
- czynniki fizyczne – brak szczególnych czynników fizycznych, praca przy oświetleniu sztucznym;
- czynniki chemiczne – substancje zapachowe o działaniu uczulającym (limonen, linalol, geraniol, cytral, eugenol, izoeugenol), etanol, glikol dipropylenowy, aldehydy;
- czynniki biologiczne – brak;
- inne czynniki, w tym niebezpieczne – praca z substancjami łatwopalnymi, praca przy monitorze ekranowym, ręczne przenoszenie ciężarów, obciążenie narządu węchu.
Podobne stanowiska
Podstawa prawna
Klasyfikacja zawodów i specjalności została wprowadzona rozporządzeniem Ministra Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej z dnia 21 października 2025 r. (Dz.U. z 2025 r. poz. 1534).