Technik eksploatacji portów i terminali – kod 333106 w klasyfikacji zawodów i specjalności (KZiS 2025). Technik eksploatacji portów i terminali organizuje przyjmowanie, składowanie i wydawanie ładunków w portach morskich, terminalach kontenerowych, przeładunkowych i intermodalnych. Planuje rozmieszczenie kontenerów i naczep, awizuje transporty, nadzoruje przeładunek, sprawdza stan jednostek ładunkowych i prowadzi dokumentację przewozową oraz celną.
Technik eksploatacji portów i terminali – wymagania w stosunku do pracownika
- wykształcenie średnie techniczne w zawodzie technik eksploatacji portów i terminali lub logistyk,
- znajomość zasad sztauowania, mocowania i składowania jednostek ładunkowych,
- znajomość dokumentacji przewozowej, zgłoszeń celnych i systemów awizacji,
- znajomość przepisów o przewozie towarów niebezpiecznych w zakresie obowiązków nadawcy i terminalu,
- umiejętność pracy w systemie zarządzania terminalem i planowania placu składowego,
- brak przeciwwskazań do pracy w ruchu maszyn, na otwartym terenie i w systemie zmianowym.
Inne nazwy stanowiska
Opis zagrożeń i ryzyk zawodowych na tej stronie obejmuje również stanowiska nazywane w dokumentacji zakładowej i ogłoszeniach o pracę:
- operacyjny terminalu kontenerowego,
- dyspozytor terminalu przeładunkowego,
- planista przeładunków,
- koordynator operacji portowych,
- specjalista ds. eksploatacji terminalu.
Badania
- wstępne badania lekarskie przed rozpoczęciem pracy,
- okresowe badania lekarskie w terminach wyznaczonych przez lekarza medycyny pracy,
- badania okulistyczne w związku z pracą przy monitorze ekranowym powyżej 4 godzin dziennie,
- badania słuchu w związku z narażeniem na hałas urządzeń przeładunkowych,
- ocena zdolności do pracy w systemie zmianowym i w porze nocnej,
- badania psychotechniczne, jeżeli pracownik obsługuje wózki jezdniowe lub urządzenia transportu bliskiego.
Szkolenia bhp i inne
- szkolenie wstępne bhp – instruktaż ogólny i instruktaż stanowiskowy,
- szkolenie okresowe bhp dla stanowisk inżynieryjno-technicznych – nie rzadziej niż co 5 lat,
- szkolenie z zasad ruchu na terenie terminalu i poruszania się pieszo w strefie maszyn,
- szkolenie ADR w zakresie obowiązków osób uczestniczących w przewozie towarów niebezpiecznych,
- instruktaż postępowania z kontenerami fumigowanymi i uszkodzonymi.
Środowisko pracy
Terminal to otwarty plac składowy z blokami kontenerów ustawionych w kilku warstwach, torami kolejowymi, rampami i nabrzeżem, po którym jednocześnie pracują suwnice nabrzeżowe i placowe, wozy podsiębierne, reachstackery, wózki czołowe i ciągniki terminalowe. Technik przemieszcza się między biurem operacyjnym, bramą wjazdową i placem, sprawdzając numery, plomby i stan jednostek, co oznacza przebywanie pieszo w strefie ruchu ciężkich maszyn. Pracuje w każdych warunkach pogodowych, w hałasie silników i uderzeń zamków kontenerowych, przy sztucznym oświetleniu w porze nocnej. Część kontenerów zawiera towary niebezpieczne klasyfikowane według ADR lub była fumigowana, a przy otwarciu wydzielają się gazy. Praca prowadzona jest w ruchu ciągłym, na zmiany, z presją terminów statków i pociągów. Na stanowisku wykorzystuje się:
- system zarządzania terminalem i terminale radiowe operatorów;
- suwnice nabrzeżowe i placowe, wozy podsiębierne oraz reachstackery;
- wózki jezdniowe czołowe, ciągniki terminalowe i naczepy;
- urządzenia kontroli – wagi, skanery kodów i czytniki numerów kontenerów;
- ramy chwytające, zawiesia i elementy mocowania ładunku.
Identyfikacja zagrożeń
Czynniki fizyczne:
- potrącenie i przygniecenie przez reachstacker, wóz podsiębierny, wózek jezdniowy lub ciągnik terminalowy,
- upadek kontenera, ładunku lub elementu zawiesia z urządzenia przeładunkowego,
- przewrócenie się stosu kontenerów lub ładunku przy silnym wiatrze i złym sztauowaniu,
- upadek z wysokości z drabinek kontenerów, naczep, wagonów i pomostów,
- hałas silników, uderzeń zamków kontenerowych i agregatów kontenerów chłodniczych,
- praca w warunkach atmosferycznych – wiatr, mróz, deszcz, upał i ograniczona widzialność,
- potknięcie o elementy mocowania, szyny, nierówności placu i oblodzenie,
- uderzenia o elementy kontenera, drzwi i zamki przy sprawdzaniu plomb,
- wpadnięcie do wody przy pracach na nabrzeżu,
- pożar towarów niebezpiecznych, agregatów kontenerów chłodniczych i naczep.
Czynniki chemiczne:
- spaliny silników Diesla maszyn przeładunkowych i ciągników terminalowych,
- fosforowodór, bromek metylu i inne gazy pozostałe w kontenerach po fumigacji,
- uwolnienie substancji z uszkodzonych jednostek ładunkowych z towarami niebezpiecznymi według ADR,
- czynniki chłodnicze wyciekające z agregatów kontenerów chłodniczych.
Czynniki psychofizyczne:
- praca zmianowa i nocna w ruchu ciągłym terminalu,
- presja czasu wynikająca z okien czasowych statków, pociągów i kolejki samochodów na bramie,
- praca przy monitorze ekranowym powyżej 4 godzin dziennie w biurze operacyjnym,
- odpowiedzialność za poprawność dokumentacji, odprawę i stan powierzonego ładunku,
- stałe obciążenie uwagi przy przebywaniu pieszo w strefie ciężkich maszyn,
- obciążenie kontaktem z kierowcami, przewoźnikami i klientami w sytuacjach spornych.
Środki ochronne
Poniżej przypisano środki ochronne do poszczególnych zagrożeń zidentyfikowanych na stanowisku technika eksploatacji portów i terminali.
Środki ochrony indywidualnej
- odzież ostrzegawcza o najwyższej klasie widzialności i kask – potrącenie przez maszyny, upadek przenoszonego ładunku, uderzenia o kontener;
- obuwie ochronne z podnoskiem i wkładką antyprzebiciową – upadek na tym samym poziomie, uderzenia o kontener;
- ochronniki słuchu na placu i przy agregatach chłodniczych – hałas;
- odzież ciepłochronna, przeciwdeszczowa i ochrona przeciwsłoneczna – warunki atmosferyczne;
- szelki bezpieczeństwa przy wchodzeniu na naczepy, wagony i dachy kontenerów – upadek z wysokości;
- kamizelka ratunkowa przy pracach na nabrzeżu – utonięcie;
- osobisty detektor gazów i półmaska przy podejrzeniu fumigacji lub wycieku – gazy po fumigacji, towary niebezpieczne, czynniki chłodnicze;
- rękawice ochronne przy kontroli plomb i mocowań – uderzenia o kontener, spaliny.
Środki ochrony zbiorowej i techniczne
- wydzielone chodniki, przejścia dla pieszych, oznakowanie stref i systemy ostrzegania maszyn – potrącenie przez maszyny, obciążenie uwagi w ruchu maszyn;
- zakaz przebywania pod zawieszonym ładunkiem, strefy bezpieczeństwa i sygnalizacja suwnic – upadek przenoszonego ładunku;
- zasady składowania i limity wysokości stosów oraz wstrzymywanie prac przy silnym wiatrze – przewrócenie stosu kontenerów, warunki atmosferyczne;
- platformy i pomosty z balustradami do kontroli kontenerów oraz naczep – upadek z wysokości;
- oświetlenie placu, utrzymanie nawierzchni i usuwanie oblodzenia – upadek na tym samym poziomie, warunki atmosferyczne;
- barierki, drabinki ratownicze i koła ratunkowe na nabrzeżu – utonięcie;
- ergonomiczne stanowisko komputerowe w biurze operacyjnym – praca przy monitorze.
Środki organizacyjne
- zasada wejścia na plac wyłącznie wyznaczonymi drogami i po zgłoszeniu dyspozytorowi – potrącenie przez maszyny, obciążenie uwagi w ruchu maszyn;
- procedura przyjmowania i oznaczania kontenerów z towarami niebezpiecznymi oraz plan awaryjny – towary niebezpieczne, pożar ładunku, odpowiedzialność za ładunek i dokumenty;
- procedura postępowania z kontenerem fumigowanym z karencją wentylacji i pomiarem stężeń – gazy po fumigacji;
- grafik zmian ograniczający liczbę nocy z rzędu i obsada dostosowana do planu statków – praca zmianowa, presja czasu operacji;
- przerwy w pracy przy monitorze i rozdzielenie pracy biurowej od kontroli na placu – praca przy monitorze;
- procedura postępowania ze skargami i wsparcie przełożonego w sytuacjach spornych – kontakt z kierowcami i klientami.
Czynniki szkodliwe i uciążliwe do skierowania na badania lekarskie
Poniższy wykaz ułatwia wypełnienie skierowania na badania profilaktyczne dla technika eksploatacji portów i terminali.
- czynniki fizyczne – hałas, praca na otwartej przestrzeni w zmiennych warunkach atmosferycznych, zmienny mikroklimat;
- czynniki chemiczne – spaliny silników Diesla, fosforowodór i bromek metylu po fumigacji kontenerów, substancje uwalniane z towarów niebezpiecznych według ADR, czynniki chłodnicze;
- czynniki biologiczne – brak;
- inne czynniki, w tym niebezpieczne – praca w ruchu maszyn i pojazdów na placu składowym, praca na wysokości przy kontenerach i naczepach, praca w pobliżu wody, praca przy monitorze ekranowym powyżej 4 godzin dziennie, praca zmianowa i w porze nocnej.
Podobne stanowiska
Podstawa prawna
Klasyfikacja zawodów i specjalności została wprowadzona rozporządzeniem Ministra Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej z dnia 21 października 2025 r. (Dz.U. z 2025 r. poz. 1534).