Specjalista inżynierii medycznej

Specjalista inżynierii medycznej – kod 229912 w klasyfikacji zawodów i specjalności (KZiS 2025). Specjalista inżynierii medycznej odpowiada za aparaturę medyczną w szpitalu – planuje zakupy i wdrożenia, prowadzi przeglądy i naprawy, nadzoruje serwis zewnętrzny oraz utrzymuje dokumentację wyrobów medycznych. Pracuje na blokach operacyjnych, w oddziałach intensywnej terapii, pracowniach obrazowych i stacjach dializ, uruchamia respiratory, aparaty do znieczulenia, kardiomonitory i aparaty rentgenowskie oraz bierze udział w usuwaniu awarii w czasie pracy oddziałów.

Specjalista inżynierii medycznej – wymagania w stosunku do pracownika

wykształcenie wyższe techniczne, w zakresie inżynierii biomedycznej, elektroniki lub pokrewne,
umiejętność obsługi, przeglądu i naprawy aparatury medycznej oraz pomiarów bezpieczeństwa elektrycznego,
znajomość wymagań dotyczących wyrobów medycznych, ich dokumentacji i zgłaszania incydentów,
znajomość zasad pracy w strefach o reżimie aseptycznym i na bloku operacyjnym,
świadectwo kwalifikacyjne do pracy przy urządzeniach i instalacjach elektrycznych tam, gdzie wymagają tego przepisy,
gotowość do dyżurów i wezwań poza godzinami pracy przy awariach aparatury.

Inne nazwy stanowiska

Opis zagrożeń i ryzyk zawodowych na tej stronie obejmuje również stanowiska nazywane w dokumentacji zakładowej i ogłoszeniach o pracę:

specjalista do spraw aparatury medycznej,
inżynier biomedyczny w szpitalu,
specjalista do spraw serwisu sprzętu medycznego,
koordynator utrzymania aparatury medycznej,
specjalista do spraw wyrobów medycznych w podmiocie leczniczym.

Badania

wstępne badania lekarskie przed rozpoczęciem pracy,
okresowe badania lekarskie w terminach wyznaczonych przez lekarza medycyny pracy,
kontrolne badania lekarskie po niezdolności do pracy z powodu choroby trwającej dłużej niż 30 dni,
badania w związku z narażeniem na czynniki biologiczne grupy 2 i 3 oraz kontrola stanu uodpornienia,
ocena zdolności do pracy na wysokości powyżej 3 m przy instalacjach i do pracy w narażeniu na promieniowanie jonizujące.

Szkolenia bhp i inne

szkolenie wstępne bhp – instruktaż ogólny i instruktaż stanowiskowy,
szkolenie okresowe bhp – nie rzadziej niż co 5 lat dla stanowiska inżynieryjno-technicznego,
szkolenie z zapobiegania zakażeniom szpitalnym, higieny rąk i zasad wejścia na blok operacyjny,
instruktaż pracy przy urządzeniach elektrycznych, zasad odłączania zasilania i pomiarów ochronnych,
szkolenie z ochrony radiologicznej przy pracy w pracowniach rentgenowskich tam, gdzie wymagają tego przepisy,
szkolenie z pracy przy butlach gazów medycznych, instalacjach tlenowych i urządzeniach ciśnieniowych.

Środowisko pracy

Inżynier pracuje w warsztacie aparatury medycznej i w całym szpitalu – w salach operacyjnych, na oddziałach intensywnej terapii, w stacji dializ, pracowniach tomografii i rezonansu, a także w pomieszczeniach technicznych, na dachach przy agregatach i w szachtach instalacyjnych. Naprawy wykonuje przy pracującym oddziale, obok chorych i personelu, często w ciasnej przestrzeni między łóżkiem a instalacjami, w pozycji na kolanach lub leżącej. Wejście na blok operacyjny wymaga przebrania się i poruszania w reżimie aseptycznym, a praca w pracowni rezonansu magnetycznego – przestrzegania strefy silnego pola magnetycznego. Awarie zdarzają się w nocy i w dni wolne, dlatego inżynier pełni dyżury pod telefonem i przyjeżdża do szpitala na wezwanie. Na stanowisku wykorzystuje się:

aparatura medyczna – respiratory, aparaty do znieczulenia, kardiomonitory, pompy infuzyjne, defibrylatory;
aparaty rentgenowskie, tomografy, rezonans magnetyczny i aparaty ultrasonograficzne;
przyrządy pomiarowe – analizatory bezpieczeństwa elektrycznego, symulatory parametrów życiowych, mierniki przepływu;
narzędzia ręczne i elektronarzędzia, stacje lutownicze oraz zasilacze warsztatowe;
środki do dezynfekcji sprzętu i rąk oraz odzież i obuwie strefy operacyjnej;
drabiny, podesty i środki ochrony przed upadkiem przy instalacjach i agregatach;
komputer z systemem paszportyzacji aparatury, dokumentacją serwisową i oprogramowaniem diagnostycznym.

Identyfikacja zagrożeń

Czynniki fizyczne:

porażenie prądem elektrycznym przy naprawie i pomiarach aparatury oraz pracy w instalacjach zasilania,
silne stałe pole magnetyczne w pracowni rezonansu magnetycznego i przyciąganie przedmiotów ferromagnetycznych,
promieniowanie jonizujące przy uruchamianiu i kontroli aparatów rentgenowskich i tomografów,
pozycje wymuszone przy naprawach w ciasnych przestrzeniach, na kolanach i w leżeniu,
dźwiganie i przemieszczanie aparatów, stojaków i zasilaczy po oddziałach i piętrach,
praca na wysokości powyżej 3 m przy agregatach, instalacjach na dachach i w szachtach,
skaleczenie narzędziami i oparzenie przy lutowaniu oraz przy gorących elementach urządzeń,
kontakt z aparaturą zanieczyszczoną krwią i wydzielinami odbieraną z oddziałów do naprawy,
hałas w maszynowniach, przy agregatach, sprężarkach i w pracowni rezonansu,
praca przy monitorze ekranowym przy dokumentacji, oprogramowaniu diagnostycznym i paszportyzacji.

Czynniki chemiczne:

preparaty do dezynfekcji sprzętu i powierzchni – alkohole, czwartorzędowe związki amoniowe, nadtlenek wodoru,
dymy i opary topników lutowniczych oraz pyły z obróbki elementów w warsztacie,
tlen, podtlenek azotu i gazy anestetyczne przy pracy przy instalacjach i aparatach do znieczulenia,
elektrolity akumulatorów i chłodziwa układów aparatury obrazowej.

Czynniki biologiczne:

bakterie wielolekooporne i Clostridioides difficile na powierzchniach oddziałów i aparatury,
wirusy HBV, HCV i HIV na sprzęcie zanieczyszczonym krwią przyjmowanym do naprawy,
drobnoustroje w układach oddechowych respiratorów, nawilżaczach i instalacjach wodnych aparatury.

Czynniki psychofizyczne:

dyżury pod telefonem, wezwania w porze nocnej i w dni wolne przy awariach aparatury,
presja czasu przy awarii aparatu podtrzymującego życie i naprawie w czasie zabiegu,
odpowiedzialność za dopuszczenie aparatu do użytku i skutki niesprawności dla pacjenta,
napięcie wynikające z pracy w obecności chorych w stanie ciężkim i ich rodzin,
napięcie w kontaktach z personelem oddziałów oczekującym natychmiastowej naprawy.

Środki ochronne

Poniżej przypisano środki ochronne do poszczególnych zagrożeń zidentyfikowanych na stanowisku specjalisty inżynierii medycznej.

Środki ochrony indywidualnej

rękawice ochronne i okulary przy naprawach oraz rękawice jednorazowe przy sprzęcie zanieczyszczonym – skaleczenie i oparzenie, kontakt z aparatura skazona, zakazenia krwiopochodne, zakazenia szpitalne, srodki dezynfekcyjne, elektrolity i chlodziwa;
maska filtrująca przy odbiorze sprzętu z oddziałów zakaźnych i przy rozbiórce układów oddechowych – aerozole z aparatow, zakazenia szpitalne;
narzędzia izolowane, rękawice elektroizolacyjne i odzież bez elementów metalowych w strefie rezonansu – porazenie pradem, pola magnetyczne;
dawkomierz indywidualny przy pracach w pracowniach rentgenowskich i fartuch osłonny – promieniowanie jonizujace;
szelki bezpieczeństwa z linką oraz hełm i ochronniki słuchu przy pracach technicznych – praca na wysokosci, halas techniczny, dzwiganie aparatury.

Środki ochrony zbiorowej i techniczne

wyłączanie i zabezpieczanie zasilania przed naprawą oraz pomiary ochronne i wyłączniki różnicowoprądowe – porazenie pradem;
oznaczenie i wygrodzenie strefy pola magnetycznego oraz lista przedmiotów zabronionych – pola magnetyczne;
osłony stałe pracowni rentgenowskich, blokady drzwi i sygnalizacja ekspozycji – promieniowanie jonizujace;
wózki transportowe, podnośniki i wsparcie drugiej osoby przy przenoszeniu aparatury – dzwiganie aparatury, pozycja wymuszona;
odciąg miejscowy nad stanowiskiem lutowniczym i wentylacja warsztatu – opary lutownicze, skaleczenie i oparzenie, srodki dezynfekcyjne;
podesty, drabiny z blokadą i punkty zakotwienia przy instalacjach technicznych – praca na wysokosci, halas techniczny;
stanowisko wstępnej dezynfekcji sprzętu przed przyjęciem do warsztatu i pojemniki na odpady – kontakt z aparatura skazona, zakazenia krwiopochodne, aerozole z aparatow;
ergonomiczne stanowisko komputerowe i system paszportyzacji aparatury z harmonogramem przeglądów – monitor, odpowiedzialnosc za sprzet, gazy medyczne.

Środki organizacyjne

procedura blokady i oznaczania zasilania przed przystąpieniem do naprawy aparatu – porazenie pradem, skaleczenie i oparzenie;
zasady wejścia do pracowni rezonansu z kontrolą przedmiotów i w obecności personelu pracowni – pola magnetyczne;
kontrola dawki indywidualnej i zasady przebywania w pracowni w czasie ekspozycji – promieniowanie jonizujace;
procedura przekazania sprzętu do naprawy z wymogiem wstępnej dezynfekcji przez oddział – kontakt z aparatura skazona, zakazenia krwiopochodne, zakazenia szpitalne, aerozole z aparatow;
harmonogram dyżurów z odpoczynkiem po wezwaniu nocnym i jasną listą zdarzeń uzasadniających wezwanie – dyzury i wezwania, presja awarii;
zapasowe egzemplarze aparatury krytycznej i procedura zastępcza w razie awarii w czasie zabiegu – presja awarii, odpowiedzialnosc za sprzet, konflikt z personelem;
zakaz samodzielnej pracy na wysokości i uzgadnianie prac technicznych ze służbą utrzymania – praca na wysokosci, dzwiganie aparatury, gazy medyczne;
przerwy w pracy przy monitorze, uzgadnianie terminów napraw z oddziałami i zasady pracy w obecności chorych – monitor, praca przy pacjentach, pozycja wymuszona, halas techniczny.

Czynniki szkodliwe i uciążliwe do skierowania na badania lekarskie

Poniższy wykaz ułatwia wypełnienie skierowania na badania profilaktyczne dla specjalisty inżynierii medycznej.

czynniki fizyczne – promieniowanie jonizujące, stałe pole magnetyczne, hałas, praca na wysokości powyżej 3 m, wymuszona pozycja ciała, ręczne przemieszczanie ciężarów, praca przy monitorze ekranowym powyżej 4 godzin dziennie;
czynniki chemiczne – alkohole, czwartorzędowe związki amoniowe, nadtlenek wodoru, dymy i opary topników lutowniczych, tlen i gazy anestetyczne, elektrolity akumulatorów i chłodziwa;
czynniki biologiczne – bakterie wielolekooporne, Clostridioides difficile, wirusy HBV, HCV i HIV, drobnoustroje w układach oddechowych aparatury – czynniki grupy 2 i 3 zagrożenia;
inne czynniki, w tym niebezpieczne – praca przy urządzeniach i instalacjach elektrycznych, dyżury i wezwania w porze nocnej, praca przy butlach i instalacjach gazów medycznych, odpowiedzialność za dopuszczenie aparatury do użytku.

Podobne stanowiska

Podstawa prawna

Klasyfikacja zawodów i specjalności została wprowadzona rozporządzeniem Ministra Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej z dnia 21 października 2025 r. (Dz.U. z 2025 r. poz. 1534).

ryzyko zawodowe on-line

Stanowiska pracy