Mistrz produkcji w przemyśle elektromaszynowym – kod 312203 w klasyfikacji zawodów i specjalności (KZiS 2025). Mistrz produkcji w przemyśle elektromaszynowym kieruje zmianą lub wydziałem w zakładzie produkującym silniki elektryczne, prądnice, transformatory, aparaturę łączeniową lub urządzenia napędowe. Nadzoruje wykrawanie i pakietowanie blach, nawijanie uzwojeń, impregnację, montaż, spawanie korpusów oraz próby elektryczne na stacji prób. Planuje pracę zespołu, kontroluje jakość i terminowość, organizuje przezbrojenia i usuwanie awarii oraz odpowiada za bezpieczeństwo podległych pracowników.
Mistrz produkcji w przemyśle elektromaszynowym – wymagania w stosunku do pracownika
- wykształcenie średnie lub wyższe elektryczne albo mechaniczne z doświadczeniem w produkcji maszyn elektrycznych,
- świadectwo kwalifikacyjne SEP/URE grupy G1 w zakresie dozoru (D) – przy nadzorze nad stacją prób i urządzeniami elektrycznymi,
- znajomość technologii uzwojeń, izolacji i impregnacji maszyn elektrycznych,
- umiejętność kierowania zespołem i planowania produkcji,
- znajomość zasad pracy przy urządzeniach transportu bliskiego,
- znajomość narzędzi lean manufacturing i systemów ERP lub MES.
Inne nazwy stanowiska
Opis zagrożeń i ryzyk zawodowych na tej stronie obejmuje również stanowiska nazywane w dokumentacji zakładowej i ogłoszeniach o pracę:
- mistrz wydziału silników elektrycznych,
- mistrz produkcji transformatorów,
- mistrz zmiany w zakładzie maszyn elektrycznych,
- mistrz nawijalni,
- mistrz montażu maszyn elektrycznych.
Badania
- wstępne badania lekarskie przed rozpoczęciem pracy,
- okresowe badania lekarskie w terminach wyznaczonych przez lekarza medycyny pracy,
- kontrolne badania lekarskie po niezdolności do pracy z powodu choroby trwającej dłużej niż 30 dni,
- badanie słuchu przy narażeniu na hałas pras i wykrawarek,
- ocena skóry i układu oddechowego przy narażeniu na żywice i lakiery elektroizolacyjne.
Szkolenia bhp i inne
- szkolenie wstępne bhp – instruktaż ogólny i instruktaż stanowiskowy,
- szkolenie okresowe bhp dla osób kierujących pracownikami – nie rzadziej niż co 5 lat,
- przedłużenie świadectwa kwalifikacyjnego SEP/URE co 5 lat,
- szkolenie z bezpieczeństwa prób wysokonapięciowych na stacji prób,
- szkolenie z obsługi suwnic i wciągników – zgodnie z wymaganiami UDT, jeżeli mistrz je obsługuje,
- szkolenie z prowadzenia instruktażu stanowiskowego i zarządzania zespołem.
Środowisko pracy
Mistrz pracuje na hali produkcyjnej podzielonej na wykrawalnię blach, nawijalnię, impregnację, spawalnię, montaż i stację prób. Przy prasach i wykrawarkach panuje hałas, w impregnacji – opary żywic i lakierów, a na stacji prób – wysokie napięcie probiercze. Ciężkie korpusy, stojany i wirniki przemieszcza się suwnicami. Mistrz krąży między stanowiskami, rozwiązuje problemy jakościowe i techniczne, przyjmuje zgłoszenia awarii, a w biurze wydziału planuje obsadę i raportuje wyniki. Pracuje w systemie dwu- lub trzyzmianowym. Na stanowisku wykorzystuje się:
- prasy mimośrodowe, wykrawarki i linie pakietowania blach;
- nawijarki uzwojeń, maszyny do izolowania żłobków i formowania cewek;
- stanowiska impregnacji próżniowo-ciśnieniowej i piece do utwardzania;
- stanowiska spawalnicze do korpusów i konstrukcji;
- stacja prób elektrycznych z generatorami wysokiego napięcia;
- suwnice, wciągniki i wózki widłowe.
Identyfikacja zagrożeń
Czynniki fizyczne:
- porażenie prądem przy próbach napięciowych i uruchamianiu maszyn,
- zmiażdżenie dłoni w strefie roboczej pras i wykrawarek,
- uderzenie lub przygniecenie przez transportowany suwnicą stojan, wirnik lub korpus,
- hałas pras, wykrawarek i prób maszyn,
- skaleczenia ostrymi krawędziami blach i drutów nawojowych,
- oparzenia przy piecach do utwardzania i spawaniu,
- promieniowanie nadfioletowe łuku spawalniczego,
- pochwycenie przez wirujący wał podczas prób biegu jałowego.
Czynniki chemiczne:
- żywice impregnacyjne i lakiery elektroizolacyjne zawierające styren,
- dymy spawalnicze i tlenki metali,
- rozpuszczalniki i środki odtłuszczające.
Czynniki psychofizyczne:
- odpowiedzialność za ludzi, maszyny i realizację planu,
- presja terminów dostaw i przezbrojeń,
- praca zmianowa, w tym nocna,
- konflikty w zespole i napięcia na styku produkcji i jakości,
- praca przy monitorze przy planowaniu i raportowaniu.
Środki ochronne
Poniżej przypisano środki ochronne do poszczególnych zagrożeń zidentyfikowanych na stanowisku mistrza produkcji w przemyśle elektromaszynowym.
Środki ochrony indywidualnej
- rękawice i obuwie elektroizolacyjne, osłona twarzy przy próbach – porażenie prądem;
- rękawice odporne na przecięcie – skaleczenie, prasy;
- kask ochronny i obuwie z podnoskiem w strefie suwnic – ładunek suwnicy;
- ochronniki słuchu – hałas;
- przyłbica spawalnicza, odzież spawalnicza i rękawice termoochronne – promieniowanie spawalnicze, gorące powierzchnie, dymy spawalnicze;
- półmaska z filtrem A2 i rękawice nitrylowe w impregnacji – żywice impregnacyjne, rozpuszczalniki;
- przylegająca odzież robocza bez luźnych elementów – wirujące elementy.
Środki ochrony zbiorowej i techniczne
- wygrodzona stacja prób z blokadami drzwi, sygnalizacją i uziemiaczami – porażenie prądem;
- kurtyny świetlne i sterowanie oburęczne pras – prasy;
- suwnice z ogranicznikami udźwigu i sterowaniem radiowym – ładunek suwnicy;
- osłony wirujących wałów na stanowiskach prób – wirujące elementy;
- hermetyczne komory impregnacyjne z wyciągiem – żywice impregnacyjne, rozpuszczalniki;
- wyciągi miejscowe dymów spawalniczych i kotary spawalnicze – dymy spawalnicze, promieniowanie spawalnicze;
- obudowy dźwiękochłonne pras – hałas;
- osłony pieców i oznakowanie gorących powierzchni – gorące powierzchnie.
Środki organizacyjne
- dopuszczanie do prób tylko osób z uprawnieniami i praca na polecenie – porażenie prądem;
- zakaz przebywania pod ładunkiem i hakowanie przez przeszkolonych hakowych – ładunek suwnicy;
- procedura LOTO przy przezbrojeniach pras – prasy, skaleczenie;
- planowanie obsady zmian i odpoczynku po zmianie nocnej – praca zmianowa, presja czasu;
- codzienne odprawy zmianowe i jasne kryteria jakości – konflikty, odpowiedzialność;
- przerwy w pracy przy monitorze i praca na hali – praca przy monitorze.
Czynniki szkodliwe i uciążliwe do skierowania na badania lekarskie
Poniższy wykaz ułatwia wypełnienie skierowania na badania profilaktyczne dla mistrza produkcji w przemyśle elektromaszynowym.
- czynniki fizyczne – hałas, promieniowanie nadfioletowe (spawanie), pole elektromagnetyczne przy próbach;
- czynniki chemiczne – styren, żywice i lakiery elektroizolacyjne, dymy spawalnicze, rozpuszczalniki organiczne;
- czynniki biologiczne – brak;
- inne czynniki, w tym niebezpieczne – nadzór nad pracą przy urządzeniach pod napięciem, praca w strefie pracy suwnic i pras, praca zmianowa i w porze nocnej, odpowiedzialność za bezpieczeństwo innych.
Podobne stanowiska
- elektromonter maszyn elektrycznych,
- monter rozdzielnic elektrycznych,
- kierownik produkcji,
- mistrz produkcji w przemyśle metalurgicznym,
- inżynier elektryk.
Podstawa prawna
Klasyfikacja zawodów i specjalności została wprowadzona rozporządzeniem Ministra Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej z dnia 21 października 2025 r. (Dz.U. z 2025 r. poz. 1534).