Artysta fotografik – kod 265101 w klasyfikacji zawodów i specjalności (KZiS 2025). Artysta fotografik tworzy fotografię autorską – cykle wystawowe, portrety, reportaż i zdjęcia architektury – oraz przygotowuje prace do druku i na wystawy. Pracuje w atelier ze światłem studyjnym, w plenerze i w ciemni lub pracowni cyfrowej, wykonuje odbitki, prowadzi obróbkę plików i montuje ekspozycje w galeriach.
Artysta fotografik – wymagania w stosunku do pracownika
- wykształcenie artystyczne w zakresie fotografii lub udokumentowany dorobek twórczy i portfolio,
- biegła obsługa aparatów cyfrowych i średnioformatowych, obiektywów stałych i światłomierza ręcznego,
- umiejętność ustawiania światła studyjnego, pomiaru światła i pracy z lampami błyskowymi o dużej mocy,
- znajomość obróbki plików RAW, zarządzania barwą i przygotowania materiału do druku wielkoformatowego,
- umiejętność pracy w ciemni fotograficznej i wykonywania odbitek w technikach szlachetnych,
- umiejętność organizacji planu zdjęciowego, współpracy z modelem oraz montażu i oprawy wystawy.
Inne nazwy stanowiska
Opis zagrożeń i ryzyk zawodowych na tej stronie obejmuje również stanowiska nazywane w dokumentacji zakładowej i ogłoszeniach o pracę:
- fotografik,
- fotograf artystyczny,
- autor zdjęć artystycznych,
- fotograf wystawowy,
- twórca fotografii autorskiej.
Badania
- wstępne badania lekarskie przed rozpoczęciem pracy,
- okresowe badania lekarskie z oceną narządu wzroku i układu ruchu,
- badania okulistyczne w związku z pracą przy monitorze ekranowym powyżej 4 godzin dziennie,
- ocena zdolności do pracy na wysokości powyżej 3 m przy zdjęciach z rusztowania i podnośnika,
- kontrolne badania lekarskie po niezdolności do pracy z powodu choroby trwającej dłużej niż 30 dni.
Szkolenia bhp i inne
- szkolenie wstępne bhp – instruktaż ogólny i instruktaż stanowiskowy,
- szkolenie okresowe bhp – nie rzadziej niż co 5 lat,
- instruktaż bezpiecznej pracy z odczynnikami ciemniowymi i korzystania z kart charakterystyki,
- szkolenie z bezpiecznej pracy na wysokości oraz zasad użytkowania drabin i podestów,
- instruktaż użytkowania studyjnych lamp błyskowych, generatorów i przedłużaczy,
- instruktaż bezpiecznego podnoszenia i przenoszenia sprzętu zdjęciowego,
- szkolenie z udzielania pierwszej pomocy.
Środowisko pracy
Artysta fotografik pracuje w atelier, w pracowni cyfrowej, w ciemni i w plenerze. W studiu rozstawia lampy błyskowe o dużej mocy, softboksy na statywach i tła na stelażach, pracuje w zaciemnionym wnętrzu i wielokrotnie w ciągu dnia przenosi sprzęt. Sesje plenerowe trwają po kilka godzin, w mrozie, upale i deszczu, często o wschodzie i zachodzie słońca, a dojście na miejsce wymaga wniesienia kilkudziesięciu kilogramów walizek i statywów. Zdjęcia architektury i krajobrazu bywają wykonywane z dachów, rusztowań, podnośników i ze stromych zboczy. W ciemni pracownik przygotowuje wywoływacz, przerywacz i utrwalacz, pracuje przy świetle bezpiecznym i przy wyciągu mechanicznym. Selekcja i retusz plików oraz przygotowanie wystawy to wiele godzin przy kalibrowanym monitorze i przy stole do cięcia passe-partout. Na stanowisku wykorzystuje się:
- aparaty cyfrowe i średnioformatowe, obiektywy stałe oraz światłomierz ręczny;
- studyjne lampy błyskowe z generatorami, softboksy, blendy i tła na stelażach;
- statywy, wózki transportowe i walizki na sprzęt;
- drabiny, podesty i podnośniki przy zdjęciach architektury;
- powiększalnik, kuwety i odczynniki ciemniowe – wywoływacz, przerywacz i utrwalacz;
- stacja graficzna z kalibrowanym monitorem, tablet graficzny i skaner;
- drukarka pigmentowa, stół do cięcia i prasa do kaszerowania odbitek.
Identyfikacja zagrożeń
Czynniki fizyczne:
- intensywne błyski lamp studyjnych i światło modelujące o dużej luminancji oddziałujące na narząd wzroku,
- porażenie prądem przy generatorach lamp błyskowych, przedłużaczach i okablowaniu rozłożonym na podłodze,
- upadek z wysokości przy zdjęciach z dachu, rusztowania, podnośnika i drabiny,
- potknięcie i upadek o kable, nogi statywów i walizki w zaciemnionym atelier,
- dźwiganie i przenoszenie walizek, statywów i lamp o masie kilkudziesięciu kilogramów,
- praca w plenerze w niskiej i wysokiej temperaturze, w deszczu i przy silnym wiatrze,
- praca przy monitorze ekranowym powyżej 4 godzin dziennie przy selekcji i retuszu plików,
- wymuszona pozycja ciała – klęcząca, w pochyleniu i z uniesionymi rękami przy kadrowaniu,
- skaleczenie nożem przy cięciu passe-partout oraz uderzenie ramą i szkłem przy oprawianiu prac.
Czynniki chemiczne:
- wywoływacze zawierające hydrochinon i metol oraz utrwalacz z tiosiarczanem sodu w ciemni fotograficznej,
- kwas octowy w przerywaczu i opary powstające przy jego rozcieńczaniu,
- rozpuszczalniki i aerozole do czyszczenia optyki oraz kleje montażowe stosowane przy oprawianiu prac,
- pył papieru fotograficznego, kartonu i płyt montażowych powstający przy cięciu i kaszerowaniu.
Czynniki psychofizyczne:
- presja terminów wystaw, wydawnictw i zleceń komercyjnych,
- niepewność dochodu i nieregularne zlecenia przy pracy na własny rachunek,
- obciążenie psychiczne publiczną oceną prac, krytyką recenzentów i odrzuceniem projektów,
- praca w godzinach wieczornych i nocnych przy zdjęciach nocnych oraz obróbce materiału,
- długotrwała, monotonna praca przy selekcji i retuszu tysięcy plików,
- praca samotna w plenerze i w pracowni, bez możliwości natychmiastowej pomocy.
Środki ochronne
Poniżej przypisano środki ochronne do poszczególnych zagrożeń zidentyfikowanych na stanowisku artysty fotografika.
Środki ochrony indywidualnej
- rękawice nitrylowe i fartuch przy pracy z odczynnikami ciemniowymi – odczynniki ciemniowe, kwas octowy;
- okulary ochronne przy rozcieńczaniu odczynników i stosowaniu aerozoli – kwas octowy, rozpuszczalniki;
- półmaska z filtrem przeciwpyłowym przy cięciu kartonu i płyt montażowych – pyl papierowy;
- szelki bezpieczeństwa z linką przy zdjęciach z dachu, rusztowania i podnośnika – upadek z wysokosci;
- odzież chroniąca od zimna i deszczu oraz obuwie o podeszwie przeciwpoślizgowej w plenerze – warunki atmosferyczne, potkniecie;
- rękawice ochronne przy cięciu passe-partout, szkła i montażu ram – uraz mechaniczny;
- nakolanniki i obuwie robocze przy pracy z pozycji klęczącej – pozycje wymuszone.
Środki ochrony zbiorowej i techniczne
- wyciąg mechaniczny i wentylacja ciemni oraz zamykane pojemniki na odczynniki – odczynniki ciemniowe, kwas octowy;
- dyfuzory i parasolki, ustawianie lamp poza osią patrzenia i ograniczenie mocy światła modelującego – swiatlo blyskowe;
- zasilanie z wyłącznikiem różnicowoprądowym, przeglądy generatorów i prowadzenie kabli w listwach – porazenie, potkniecie;
- oświetlenie dróg przejścia w atelier i obciążniki stabilizujące statywy – potkniecie;
- rusztowania z barierami, podnośniki z aktualnym badaniem i wyznaczone punkty do przypięcia linki – upadek z wysokosci;
- wózki transportowe, podnośne stoły i winda towarowa przy przemieszczaniu sprzętu – dzwiganie sprzetu;
- kalibrowany monitor o matowej powłoce, oświetlenie stanowiska bez odbić i krzesło z regulacją – monitor, pozycje wymuszone;
- stół do cięcia z osłoną ostrza i odciąg pyłu przy obróbce kartonu – uraz mechaniczny, pyl papierowy;
- wentylacja pracowni przy stosowaniu klejów, werniksów i aerozoli – rozpuszczalniki.
Środki organizacyjne
- planowanie planu zdjęciowego i przenoszenie ciężkiego sprzętu w dwie osoby – dzwiganie sprzetu;
- przerwy w pracy przy monitorze i zmiana zadań przy długiej selekcji plików – monitor, monotonia obrobki;
- ograniczenie czasu zdjęć w skrajnych warunkach, przerwy na ogrzanie i napoje – warunki atmosferyczne;
- harmonogram zleceń z rezerwą czasową i realne terminy wystaw – presja terminow, praca w nocy;
- zgłaszanie miejsca i godzin zdjęć plenerowych oraz kontakt telefoniczny z osobą dyżurną – praca samotna;
- współpraca w zespole, konsultacje portfolio i wsparcie środowiska zawodowego – ocena publiczna, niepewnosc dochodu;
- zakaz samodzielnej pracy na wysokości i uzgadnianie wejść na dachy z właścicielem obiektu – upadek z wysokosci;
- karty charakterystyki odczynników dostępne w ciemni i instrukcja postępowania przy rozlaniu – odczynniki ciemniowe, kwas octowy, rozpuszczalniki.
Czynniki szkodliwe i uciążliwe do skierowania na badania lekarskie
Poniższy wykaz ułatwia wypełnienie skierowania na badania profilaktyczne dla artysty fotografika.
- czynniki fizyczne – praca przy monitorze ekranowym powyżej 4 godzin dziennie, praca na wysokości powyżej 3 m, ręczne przenoszenie ciężarów, praca w plenerze w zmiennych warunkach atmosferycznych, intensywne światło lamp błyskowych, wymuszona pozycja ciała;
- czynniki chemiczne – wywoływacze z hydrochinonem i metolem, utrwalacz z tiosiarczanem sodu, kwas octowy, rozpuszczalniki organiczne i aerozole czyszczące, kleje montażowe, pył papieru i kartonu;
- czynniki biologiczne – brak;
- inne czynniki, w tym niebezpieczne – praca przy urządzeniach elektrycznych o dużej mocy, praca samotna w plenerze, praca w porze nocnej i w nieregularnych godzinach, obciążenie narządu wzroku, presja terminów.
Podobne stanowiska
Podstawa prawna
Klasyfikacja zawodów i specjalności została wprowadzona rozporządzeniem Ministra Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej z dnia 21 października 2025 r. (Dz.U. z 2025 r. poz. 1534).