Psycholog organizacji – kod 263404 w klasyfikacji zawodów i specjalności (KZiS 2025). Psycholog organizacji bada funkcjonowanie zespołów i całych zakładów – prowadzi diagnozę kultury organizacyjnej, badania obciążenia psychospołecznego, analizy wypadków i postępowania w sprawach mobbingu oraz projektuje zmiany w organizacji pracy. Pracuje w dużych przedsiębiorstwach, instytucjach publicznych i firmach doradczych, prowadząc badania bezpośrednio na stanowiskach pracy.
Psycholog organizacji – wymagania w stosunku do pracownika
- wykształcenie wyższe magisterskie na kierunku psychologia, najlepiej ze specjalnością psychologii pracy,
- znajomość metod oceny czynników psychospołecznych i narzędzi badania obciążenia pracą,
- umiejętność prowadzenia wywiadów, grup fokusowych i analizy danych ankietowych,
- znajomość podstaw prawa pracy w zakresie mobbingu, dyskryminacji i czasu pracy,
- gotowość do pracy na terenie hal produkcyjnych, magazynów i placów oraz na zmianach wieczornych i nocnych,
- brak przeciwwskazań do pracy przy monitorze ekranowym powyżej 4 godzin dziennie.
Inne nazwy stanowiska
Opis zagrożeń i ryzyk zawodowych na tej stronie obejmuje również stanowiska nazywane w dokumentacji zakładowej i ogłoszeniach o pracę:
- psycholog pracy w przedsiębiorstwie,
- specjalista do spraw czynników psychospołecznych,
- badacz kultury organizacyjnej,
- psycholog do spraw przeciwdziałania mobbingowi,
- doradca do spraw organizacji pracy.
Badania
- wstępne badania lekarskie przed rozpoczęciem pracy,
- okresowe badania lekarskie w terminach wyznaczonych przez lekarza medycyny pracy,
- kontrolne badania lekarskie po niezdolności do pracy z powodu choroby trwającej dłużej niż 30 dni,
- ocena narządu wzroku przy pracy przy monitorze ekranowym powyżej 4 godzin dziennie,
- ocena zdolności do pracy w porze nocnej u osób prowadzących obserwacje na zmianach nocnych.
Szkolenia bhp i inne
- szkolenie wstępne bhp – instruktaż ogólny i instruktaż stanowiskowy,
- szkolenie okresowe bhp – nie rzadziej niż co 5 lat,
- instruktaż stanowiskowy przed wejściem na teren hal produkcyjnych, magazynów i placów,
- szkolenie z zagrożeń występujących w obserwowanych procesach, w tym hałasu i ruchu środków transportu,
- szkolenie z prowadzenia postępowań w sprawach mobbingu i rozmów w sytuacji konfliktu,
- szkolenie z pierwszej pomocy oraz ochrony danych osobowych.
Środowisko pracy
Psycholog organizacji dzieli pracę między biuro i teren zakładu. W biurze opracowuje wyniki ankiet, raporty i rekomendacje przy stanowisku komputerowym. Badania prowadzi na halach produkcyjnych, w magazynach wysokiego składowania, w dyspozytorniach i na placach manewrowych, gdzie przez wiele godzin obserwuje pracę, mierzy jej tempo i rozmawia z pracownikami. Występuje hałas maszyn, ruch wózków jezdniowych, zmienna temperatura i konieczność stosowania środków ochrony indywidualnej. Obserwacje obejmują także zmiany wieczorne i nocne oraz pracę w dni wolne. Rozmowy w sprawach mobbingu i konfliktów odbywają się w warunkach dużego napięcia emocjonalnego. Na stanowisku wykorzystuje się:
- stanowisko komputerowe z oprogramowaniem statystycznym i narzędziami ankietowymi;
- kwestionariusze oceny obciążenia psychospołecznego i listy kontrolne;
- dyktafon, notatnik obserwacyjny i stoper do pomiaru tempa pracy;
- środki ochrony indywidualnej wymagane na terenie zakładu;
- sprzęt do spotkań i warsztatów – rzutnik, flipchart, mikrofon;
- telefon służbowy i laptop do pracy w terenie;
- samochód służbowy przy badaniach w zakładach rozproszonych.
Identyfikacja zagrożeń
Czynniki fizyczne:
- hałas maszyn, sprężarek i linii produkcyjnych podczas obserwacji na halach,
- najechanie przez wózek jezdniowy, ciągnik lub pojazd na placu manewrowym,
- pochwycenie lub uderzenie przez ruchome części maszyn i przenośniki przy obserwacji z bliska,
- uderzenie spadającym ładunkiem w magazynie wysokiego składowania,
- zmienne warunki termiczne – gorąco w pobliżu pieców, chłód w magazynach i na placach,
- potknięcia i poślizgnięcia na posadzkach hal, przy przewodach i na zaolejonych nawierzchniach,
- długotrwała praca w pozycji siedzącej przy opracowaniu danych,
- obciążenie wzroku pracą z danymi liczbowymi i przy monitorze,
- wypadek komunikacyjny przy przejazdach między zakładami.
Czynniki chemiczne:
- substancje chemiczne występujące w obserwowanych procesach – opary rozpuszczalników, dymy spawalnicze, spaliny wózków spalinowych,
- pyły przemysłowe obecne w halach, w tym pył drewna, pył metaliczny i pyły mineralne,
- pyły tonera i ozon z urządzeń drukujących w biurze.
Czynniki biologiczne:
- czynniki przenoszone drogą kropelkową przy wywiadach, grupach fokusowych i warsztatach.
Czynniki psychofizyczne:
- praca przy monitorze ekranowym powyżej 4 godzin dziennie,
- obserwacje prowadzone na zmianach wieczornych i nocnych oraz w dni wolne,
- napięcie emocjonalne w rozmowach o mobbingu, konfliktach i wypadkach oraz obciążenie relacjami świadków,
- naciski przełożonych i pracodawcy na treść wniosków oraz ryzyko utraty zaufania załogi,
- obciążenie narządu głosu przy rozmowach w hałasie i prowadzeniu warsztatów.
Środki ochronne
Poniżej przypisano środki ochronne do poszczególnych zagrożeń zidentyfikowanych na stanowisku psychologa organizacji.
Środki ochrony indywidualnej
- ochronniki słuchu dopasowane do poziomu hałasu w obserwowanej strefie – hałas hal i maszyn, obciążenie narządu głosu;
- kask ochronny i kamizelka ostrzegawcza na halach, w magazynach i na placach – ruch środków transportu, upadek przedmiotu;
- obuwie ochronne z podnoskiem i podeszwą antypoślizgową – potknięcia i poślizgnięcia w hali, upadek przedmiotu;
- półmaska filtrująca FFP2 lub FFP3 w strefach zapylonych i przy dymach spawalniczych – pyły przemysłowe, substancje w halach;
- okulary ochronne przy obserwacji procesów obróbki i spawania – ruchome części maszyn, substancje w halach;
- odzież dostosowana do temperatury w obserwowanej strefie – zmienne warunki termiczne;
- okulary korekcyjne do pracy przy monitorze, zgodnie z orzeczeniem lekarza – obciążenie wzroku, praca przy monitorze;
- maska ochronna i środki do dezynfekcji rąk przy spotkaniach z załogą – zakażenia w kontakcie z załogą.
Środki ochrony zbiorowej i techniczne
- wyznaczone i oznakowane drogi dla pieszych, przejścia i bariery oddzielające ruch wózków – ruch środków transportu, potknięcia i poślizgnięcia w hali;
- osłony maszyn, bariery i wyznaczone strefy obserwacji poza zasięgiem ruchomych części – ruchome części maszyn, upadek przedmiotu;
- kabiny dźwiękoizolacyjne i pomieszczenia do rozmów poza strefą hałasu – hałas hal i maszyn, obciążenie narządu głosu;
- wentylacja ogólna i odciągi miejscowe w obserwowanych strefach – substancje w halach, pyły przemysłowe;
- ergonomiczne stanowisko komputerowe z regulowanym fotelem i monitorem – praca w pozycji siedzącej, praca przy monitorze, obciążenie wzroku;
- pomieszczenia socjalne do ogrzania się oraz kurtyny powietrzne i ogrzewanie w strefach zimnych – zmienne warunki termiczne;
- wydzielony, dyskretny pokój rozmów z dwoma wyjściami do spraw konfliktowych – napięcie w sprawach mobbingu;
- samochód służbowy z aktualnym badaniem technicznym i systemami wspomagania kierowcy – wypadek w podróży służbowej;
- wydzielone pomieszczenie na urządzenia drukujące – toner i ozon.
Środki organizacyjne
- zgoda na wejście do strefy i instruktaż stanowiskowy prowadzony przez mistrza zmiany – ruch środków transportu, ruchome części maszyn, pyły przemysłowe, substancje w halach;
- zakaz samodzielnego przebywania w strefach zagrożenia i obserwacja w towarzystwie osoby znającej proces – ruchome części maszyn, upadek przedmiotu, hałas hal i maszyn;
- ograniczenie czasu pojedynczej obserwacji w strefie hałasu i zapylenia – hałas hal i maszyn, pyły przemysłowe, zmienne warunki termiczne;
- grafik obserwacji nocnych ograniczający liczbę nocy z rzędu i czas na odpoczynek – praca w porze nocnej;
- procedura prowadzenia postępowań w sprawach mobbingu, superwizja i wsparcie psychologiczne dla badającego – napięcie w sprawach mobbingu;
- pisemne zasady niezależności badania, anonimizacja wyników i zatwierdzony plan raportowania – naciski na wynik badania;
- przerwy w pracy przy monitorze i rotacja zadań – praca przy monitorze, praca w pozycji siedzącej, obciążenie wzroku;
- planowanie przejazdów w godzinach dziennych i przerwy w prowadzeniu pojazdu – wypadek w podróży służbowej;
- wietrzenie sal i zasady higieny przy spotkaniach z większymi grupami – zakażenia w kontakcie z załogą;
- utrzymanie porządku i bieżące usuwanie rozlań na drogach komunikacyjnych – potknięcia i poślizgnięcia w hali.
Czynniki szkodliwe i uciążliwe do skierowania na badania lekarskie
Poniższy wykaz ułatwia wypełnienie skierowania na badania profilaktyczne dla psychologa organizacji.
- czynniki fizyczne – hałas, zmienne warunki termiczne – praca w pomieszczeniach gorących i w strefach chłodnych, obciążenie wzroku pracą z danymi na ekranie, nieodpowiednie oświetlenie w halach;
- czynniki chemiczne – opary rozpuszczalników, dymy spawalnicze, spaliny silników wysokoprężnych, pyły przemysłowe, w tym pył drewna i pyły metaliczne, pyły tonera i ozon;
- czynniki biologiczne – czynniki przenoszone drogą kropelkową przy wywiadach i warsztatach z załogą;
- inne czynniki, w tym niebezpieczne – praca przy monitorze ekranowym powyżej 4 godzin dziennie, praca w porze nocnej, przebywanie w strefach ruchu środków transportu i pracy maszyn, kierowanie samochodem w celach służbowych, obciążenie narządu głosu, obciążenie psychiczne prowadzeniem spraw konfliktowych.
Podobne stanowiska
Podstawa prawna
Klasyfikacja zawodów i specjalności została wprowadzona rozporządzeniem Ministra Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej z dnia 21 października 2025 r. (Dz.U. z 2025 r. poz. 1534).