Inżynier inżynierii kosmicznej i satelitarnej – kod 214934 w klasyfikacji zawodów i specjalności (KZiS 2025). Inżynier inżynierii kosmicznej i satelitarnej projektuje, integruje i testuje podzespoły oraz całe satelity, instrumenty pokładowe i systemy naziemne do ich obsługi. Prowadzi montaż w pomieszczeniach czystych, kampanie badań środowiskowych w komorach termowakuowych i na stołach wibracyjnych, uruchamia stacje naziemne z antenami satelitarnymi, opracowuje oprogramowanie sterujące oraz prowadzi dokumentację weryfikacji i prób.
Inżynier inżynierii kosmicznej i satelitarnej – wymagania w stosunku do pracownika
- wykształcenie wyższe techniczne – lotnictwo i kosmonautyka, mechatronika, elektronika lub automatyka,
- znajomość zasad projektowania konstrukcji i podzespołów pracujących w warunkach próżni i skrajnych temperatur,
- umiejętność planowania i prowadzenia badań środowiskowych – wibracyjnych, termicznych i próżniowych,
- znajomość zasad pracy w pomieszczeniach czystych i reżimu czystości montażu,
- umiejętność pracy z aparaturą radiową i torami wielkiej częstotliwości stacji naziemnych,
- znajomość języka angielskiego technicznego i gotowość do wyjazdów na kampanie testowe.
Inne nazwy stanowiska
Opis zagrożeń i ryzyk zawodowych na tej stronie obejmuje również stanowiska nazywane w dokumentacji zakładowej i ogłoszeniach o pracę:
- inżynier systemów satelitarnych,
- inżynier integracji i testów satelitów,
- inżynier technologii kosmicznych,
- specjalista do spraw segmentu naziemnego,
- inżynier instrumentów pokładowych.
Badania
- wstępne badania lekarskie przed rozpoczęciem pracy,
- okresowe badania lekarskie z oceną wzroku, słuchu i układu ruchu,
- badania do pracy na wysokości powyżej 3 m – przy pracach na konstrukcjach anten,
- badania okulistyczne przy pracy z laserami i przy monitorze ekranowym powyżej 4 godzin dziennie,
- kontrolne badania lekarskie po niezdolności do pracy z powodu choroby trwającej dłużej niż 30 dni.
Szkolenia bhp i inne
- szkolenie wstępne bhp – instruktaż ogólny i instruktaż stanowiskowy,
- szkolenie okresowe bhp dla pracowników inżynieryjno-technicznych – nie rzadziej niż co 5 lat,
- szkolenie z pracy w pomieszczeniu czystym i z zasad postępowania z ładunkiem elektrostatycznym,
- instruktaż z obsługi komór termowakuowych, cieczy kriogenicznych i butli z gazami technicznymi,
- szkolenie z pracy na wysokości oraz z zasad przebywania w polu promieniowania anten nadawczych.
Środowisko pracy
Montaż i integracja odbywają się w pomieszczeniu czystym, w kombinezonie bezpyłowym, w opasce antyelektrostatycznej, przy stołach montażowych i podnośnikach do przenoszenia modułów. Kampanie badań prowadzone są w laboratoriach z komorami termowakuowymi, komorami klimatycznymi, stołami wibracyjnymi i komorami bezechowymi, gdzie urządzenia wytwarzają wysokie poziomy hałasu, silne pola elektromagnetyczne i drgania. Stacje naziemne to anteny na dachach, fundamentach i wieżach, przy których praca wymaga wejść na konstrukcje i czynności w polu wielkiej częstotliwości. Niektóre układy chłodzi się ciekłym azotem lub helem, a sprawdzenia prowadzi się laserami i przyrządami optycznymi. Kampanie testowe bywają prowadzone w ośrodkach zagranicznych, w trybie wielodniowym i wielozmianowym. Na stanowisku wykorzystuje się:
- pomieszczenia czyste, stoły montażowe, podnośniki i uchwyty transportowe modułów;
- komory termowakuowe, komory klimatyczne, stoły wibracyjne i komory bezechowe;
- aparatura radiowa stacji naziemnej, wzmacniacze mocy, anteny i mierniki wielkiej częstotliwości;
- ciecze kriogeniczne, butle z gazami technicznymi i układy próżniowe;
- oprogramowanie do obliczeń konstrukcyjnych, symulacji i sterowania satelitą;
- lasery justownicze, teodolity i przyrządy do pomiarów geometrii konstrukcji.
Identyfikacja zagrożeń
Czynniki fizyczne:
- pole elektromagnetyczne wielkiej częstotliwości przy antenach nadawczych i wzmacniaczach mocy,
- upadek z konstrukcji anteny, drabin i pomostów na dachu,
- odmrożenia od cieczy kriogenicznych i wyparcie tlenu przy odparowaniu,
- wysoki poziom hałasu przy próbach wibracyjnych i akustycznych,
- drgania mechaniczne przenoszone przy obsłudze stołów wibracyjnych,
- porażenie prądem przy zasilaczach, wzmacniaczach mocy i układach próżniowych,
- promieniowanie laserowe przy justowaniu konstrukcji i instrumentów,
- dźwiganie i przenoszenie modułów, osprzętu testowego i butli,
- długotrwała praca przy monitorze przy symulacjach i analizie danych testowych.
Czynniki chemiczne:
- izopropanol, aceton i preparaty do czyszczenia powierzchni przed montażem,
- żywice epoksydowe, kleje konstrukcyjne i materiały zalewowe – działanie uczulające,
- dymy lutownicze z topników przy pracach na podzespołach elektronicznych,
- azot, hel i argon w instalacjach oraz butlach – ryzyko wyparcia tlenu.
Czynniki psychofizyczne:
- odpowiedzialność za podzespoły niepodlegające naprawie po wyniesieniu na orbitę,
- presja terminów kampanii testowych i okien startowych,
- wielozmianowa praca w czasie kampanii i długie cykle badań,
- długotrwała koncentracja i precyzja przy montażu oraz weryfikacji,
- wyjazdy na kampanie do ośrodków zagranicznych i długie okresy poza domem.
Środki ochronne
Poniżej przypisano środki ochronne do poszczególnych zagrożeń zidentyfikowanych na stanowisku inżyniera inżynierii kosmicznej i satelitarnej.
Środki ochrony indywidualnej
- kombinezon bezpyłowy, rękawice i maska w pomieszczeniu czystym – rozpuszczalniki, zywice i kleje;
- opaska antyelektrostatyczna i narzędzia izolowane przy pracach elektrycznych – wysokie napiecie;
- okulary ochronne dobrane do długości fali pracującego lasera – promieniowanie laserowe;
- ochronniki słuchu przy próbach wibracyjnych i akustycznych – halas badan, drgania;
- rękawice kriogeniczne, osłona twarzy i fartuch przy cieczach kriogenicznych – kriogeny;
- szelki bezpieczeństwa z amortyzatorem przy pracach na konstrukcjach anten – upadek z wysokosci;
- półmaska z pochłaniaczem par organicznych przy klejeniu i lutowaniu – zywice i kleje, dymy lutownicze;
- obuwie ochronne z podnoskiem przy transporcie modułów i butli – dzwiganie modulow.
Środki ochrony zbiorowej i techniczne
- wyłączanie nadawania i wyznaczone strefy ochronne pola przy pracach na antenach – pole wielkiej czestotliwosci;
- pomosty z barierkami, stałe drabiny z koszami i punkty kotwiczenia na konstrukcjach – upadek z wysokosci;
- czujniki tlenu z alarmem i wentylacja w pomieszczeniach z gazami oraz cieczami kriogenicznymi – kriogeny, gazy techniczne;
- komory bezechowe i wibracyjne obsługiwane z osobnego pomieszczenia sterowniczego – halas badan, drgania;
- blokady dostępu, osłony i rozładowanie układów zasilania przed pracą – wysokie napiecie;
- obudowy wiązki laserowej, blokady drzwi i sygnalizacja pracy lasera – promieniowanie laserowe;
- podnośniki, suwnice i uchwyty do przenoszenia modułów oraz butli – dzwiganie modulow;
- odciągi miejscowe nad stanowiskami lutowniczymi i klejenia oraz filtracja powietrza – dymy lutownicze, zywice i kleje, rozpuszczalniki;
- ergonomiczne stanowisko komputerowe i stanowiska montażowe z regulacją wysokości – monitor, koncentracja.
Środki organizacyjne
- procedury weryfikacji i podwójnego sprawdzania czynności krytycznych z zapisem w dokumentacji – odpowiedzialnosc, koncentracja;
- uzgadnianie wyłączenia nadawania z operatorem stacji przed wejściem na antenę – pole wielkiej czestotliwosci, upadek z wysokosci;
- pozwolenie na pracę na wysokości i zakaz prac na konstrukcjach przy wiatrze oraz oblodzeniu – upadek z wysokosci;
- procedura przelewania cieczy kriogenicznych i zakaz transportu windą osobową – kriogeny, gazy techniczne;
- zakaz przebywania w pomieszczeniu badań w czasie próby wibracyjnej – halas badan, drgania;
- grafik zmian w czasie kampanii z czasem odpoczynku i planowaniem zjazdów – praca zmianowa, rozlaka, presja kampanii;
- karty charakterystyki klejów, żywic i rozpuszczalników oraz wyznaczone stanowiska – zywice i kleje, rozpuszczalniki, dymy lutownicze;
- limity mas przenoszonych i transport modułów środkami mechanicznymi – dzwiganie modulow;
- przerwy w pracy przy monitorze i przy zadaniach precyzyjnych oraz rejestr pracy z laserami – monitor, promieniowanie laserowe, wysokie napiecie.
Czynniki szkodliwe i uciążliwe do skierowania na badania lekarskie
Poniższy wykaz ułatwia wypełnienie skierowania na badania profilaktyczne dla inżyniera inżynierii kosmicznej i satelitarnej.
- czynniki fizyczne – pole elektromagnetyczne wielkiej częstotliwości, hałas, drgania mechaniczne, promieniowanie laserowe, praca na wysokości powyżej 3 m, praca przy monitorze ekranowym powyżej 4 godzin dziennie;
- czynniki chemiczne – izopropanol i aceton, żywice epoksydowe i kleje konstrukcyjne, dymy lutownicze z topników, azot, hel i argon;
- czynniki biologiczne – brak;
- inne czynniki, w tym niebezpieczne – praca przy urządzeniach wysokiego napięcia, praca z cieczami kriogenicznymi i gazami technicznymi, praca w pomieszczeniu czystym, praca wielozmianowa w czasie kampanii testowych.
Podobne stanowiska
- inżynier telekomunikacji,
- inżynier automatyki i robotyki,
- elektronik,
- mechanik lotniczy,
- operator drona,
- konsultant komitetu technicznego,
- inżynier mechanik – maszyny i urządzenia do obróbki metali.
Podstawa prawna
Klasyfikacja zawodów i specjalności została wprowadzona rozporządzeniem Ministra Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej z dnia 21 października 2025 r. (Dz.U. z 2025 r. poz. 1534).