Monter-instalator urządzeń technicznych w budownictwie wiejskim – kod 723314 w klasyfikacji zawodów i specjalności (KZiS 2025). Monter-instalator urządzeń technicznych w budownictwie wiejskim montuje i naprawia wyposażenie budynków inwentarskich i gospodarczych – linie paszowe i poidła, instalacje udojowe i schładzalniki mleka, zgarniacze obornika, wentylację, ogrzewanie oraz instalacje wodne w oborach, chlewniach i kurnikach. Pracuje na budowach i w czynnych obiektach, często w obecności zwierząt.
Monter-instalator urządzeń technicznych w budownictwie wiejskim – wymagania w stosunku do pracownika
- wykształcenie zasadnicze zawodowe lub średnie techniczne, najlepiej w zawodzie monter instalacji lub mechanik maszyn rolniczych,
- umiejętność czytania dokumentacji technicznej i montażu instalacji wodnych, paszowych i wentylacyjnych,
- świadectwo kwalifikacyjne SEP grupy 1 (E) – przy podłączaniu silników, sterowników i oświetlenia,
- zaświadczenie kwalifikacyjne spawacza – jeżeli pracownik wykonuje połączenia spawane konstrukcji i rurociągów stalowych,
- uprawnienia UDT do obsługi podestów ruchomych lub wózków jezdniowych – gdy pracodawca powierza taką obsługę,
- prawo jazdy kat. B i gotowość do wyjazdów na budowy w terenie,
- sprawność fizyczna i brak przeciwwskazań do pracy na wysokości.
Inne nazwy stanowiska
Opis zagrożeń i ryzyk zawodowych na tej stronie obejmuje również stanowiska nazywane w dokumentacji zakładowej i ogłoszeniach o pracę:
- monter wyposażenia budynków inwentarskich,
- instalator urządzeń dla rolnictwa,
- monter urządzeń dla hodowli zwierząt,
- monter wyposażenia obór i chlewni,
- serwisant instalacji udojowych.
Badania
- wstępne, okresowe i kontrolne badania lekarskie z oceną narządu ruchu, wzroku i słuchu,
- orzeczenie o braku przeciwwskazań do pracy na wysokości powyżej 3 m,
- badanie spirometryczne przy pracy w pyle organicznym i w obecności amoniaku,
- badania psychotechniczne – gdy pracownik kieruje pojazdem służbowym lub obsługuje urządzenia transportu bliskiego,
- zalecane szczepienie przeciw tężcowi przy pracy w obornikach i ziemi.
Szkolenia bhp i inne
- szkolenie wstępne bhp (instruktaż ogólny i stanowiskowy),
- szkolenie okresowe bhp nie rzadziej niż co 3 lata, a przy pracach szczególnie niebezpiecznych – nie rzadziej niż co roku,
- szkolenie z pracy na wysokości i stosowania sprzętu chroniącego przed upadkiem,
- szkolenie z prac w przestrzeniach zamkniętych, w tym kanałach gnojowicowych i zbiornikach,
- szkolenie z bioasekuracji przy wejściu do obiektów inwentarskich,
- kurs spawacza lub obsługi podestów ruchomych – jeśli pracownik wykonuje takie czynności,
- szkolenie z pierwszej pomocy.
Środowisko pracy
Monter-instalator pracuje w nowo budowanych i czynnych oborach, chlewniach, kurnikach i budynkach magazynowych, często w odległych gospodarstwach. W obiektach ze zwierzętami powietrze zawiera amoniak, siarkowodór z kanałów gnojowicowych i pył organiczny, a podłogi bywają śliskie od obornika i wody. Montaż wentylatorów dachowych, oświetlenia i linii paszowych wymaga pracy na drabinach, podestach i dachach, a połączenia konstrukcji – cięcia, wiercenia i spawania. Monter przenosi ciężkie elementy stalowe, rury i silniki, pracuje w hałasie i w zmiennych warunkach pogodowych. Na stanowisku wykorzystuje się:
- wiertarki, wkrętarki akumulatorowe i szlifierki kątowe;
- spawarki migomatowe i elektrodowe oraz zgrzewarki do rur z tworzyw;
- podesty ruchome przejezdne, drabiny i rusztowania przejezdne;
- wciągniki łańcuchowe i ręczne wózki do transportu elementów;
- linie paszowe, poidła, zgarniacze obornika, instalacje udojowe i schładzalniki mleka;
- wentylatory, kominy wentylacyjne, nagrzewnice i sterowniki mikroklimatu;
- samochód dostawczy z przyczepą do przewozu materiałów.
Identyfikacja zagrożeń
Czynniki fizyczne:
- upadek z wysokości przy montażu na dachach, drabinach i podestach,
- poślizgnięcie na mokrych i zabrudzonych obornikiem posadzkach,
- porażenie prądem przy podłączaniu silników i sterowników,
- skaleczenia i urazy rąk przy cięciu i szlifowaniu elementów stalowych,
- hałas narzędzi i wentylatorów oraz zwierząt w obiektach,
- promieniowanie optyczne i odpryski przy spawaniu,
- przygniecenie przez ciężkie elementy, silniki i konstrukcje,
- uderzenie lub przygniecenie przez zwierzęta w czynnych obiektach,
- ręczne przenoszenie ciężarów i praca w wymuszonej pozycji.
Czynniki chemiczne:
- amoniak w powietrzu obór, chlewni i kurników,
- siarkowodór uwalniany z gnojowicy w kanałach i zbiornikach,
- dymy spawalnicze zawierające tlenki żelaza i manganu,
- pył organiczny z paszy, ściółki i odchodów zwierząt,
- środki dezynfekcyjne stosowane w ramach bioasekuracji.
Czynniki biologiczne:
- bakterie z odchodów zwierząt, np. Salmonella spp. i Escherichia coli,
- laseczka tężca przy skaleczeniach zanieczyszczonych ziemią lub obornikiem,
- zoonozy przenoszone przez zwierzęta gospodarskie, np. leptospiroza i różyca.
Czynniki psychofizyczne:
- presja terminów przy uruchamianiu obiektów przed wstawieniem zwierząt,
- praca w zmiennych lokalizacjach i dojazdy do odległych gospodarstw,
- wysiłek fizyczny przy przenoszeniu i montażu ciężkich elementów,
- praca w nieprzyjemnych warunkach zapachowych i w obecności zwierząt,
- stres przy awariach instalacji udojowych i paszowych wymagających szybkiej naprawy.
Środki ochronne
Poniżej przypisano środki ochronne do poszczególnych zagrożeń zidentyfikowanych na stanowisku montera-instalatora urządzeń technicznych w budownictwie wiejskim.
Środki ochrony indywidualnej
- szelki bezpieczeństwa z linką i amortyzatorem lub urządzeniem samohamownym – upadek z wysokości;
- kask ochronny – upadek z wysokości, przygniecenie przez elementy, uderzenie przez zwierzęta;
- obuwie ochronne gumowe lub skórzane z podnoskiem i podeszwą antypoślizgową – poślizgnięcie, przygniecenie stóp, bakterie z odchodów;
- rękawice ochronne odporne na przecięcia oraz rękawice spawalnicze – skaleczenia, promieniowanie optyczne i odpryski;
- przyłbica spawalnicza z filtrem samościemniającym – promieniowanie optyczne przy spawaniu;
- ochronniki słuchu – hałas narzędzi, wentylatorów i zwierząt;
- półmaska z pochłaniaczem na amoniak i filtrem pyłowym P3 – amoniak, pył organiczny, dymy spawalnicze;
- kombinezon jednorazowy i ochraniacze na obuwie – bioasekuracja, bakterie i zoonozy, środki dezynfekcyjne.
Środki ochrony zbiorowej i techniczne
- podesty ruchome z barierkami, rusztowania przejezdne i punkty kotwiczenia na dachach – upadek z wysokości;
- wentylacja mechaniczna obiektu i pomiar stężeń siarkowodoru oraz amoniaku przed rozpoczęciem pracy – siarkowodór, amoniak;
- miejscowy odciąg dymów spawalniczych lub spawanie na otwartej przestrzeni – dymy spawalnicze;
- zasilanie z rozdzielnicy budowlanej z wyłącznikami różnicowoprądowymi – porażenie prądem;
- osłony tarcz szlifierek i stoły do cięcia – skaleczenia rąk;
- wciągniki i wózki transportowe do ciężkich elementów – przygniecenie, ręczne przenoszenie ciężarów;
- odgrodzenie strefy montażu od zwierząt bramkami – uderzenie przez zwierzęta, zoonozy.
Środki organizacyjne
- zakaz wchodzenia do kanałów gnojowicowych i zbiorników bez zezwolenia, pomiaru atmosfery i asekuracji drugiej osoby – siarkowodór, praca w przestrzeni zamkniętej;
- uzgodnienie prac z hodowcą, przepędzenie zwierząt i zasady bioasekuracji – uderzenie przez zwierzęta, zoonozy, bakterie z odchodów;
- praca w zespole co najmniej dwuosobowym przy montażu na wysokości – upadek z wysokości;
- wyłączenie i zablokowanie zasilania przed pracami przy instalacji elektrycznej – porażenie prądem;
- planowanie harmonogramu z zapasem czasu przed wstawieniem zwierząt – presja terminów;
- mycie rąk i zakaz jedzenia w obiektach inwentarskich, aktualne szczepienie przeciw tężcowi – tężec, bakterie z odchodów;
- rotacja zadań i przerwy przy pracy fizycznej – ręczne przenoszenie ciężarów, wysiłek fizyczny;
- utrzymanie porządku i usuwanie obornika z drogi montażu – poślizgnięcie.
Czynniki szkodliwe i uciążliwe do skierowania na badania lekarskie
Poniższy wykaz ułatwia wypełnienie skierowania na badania profilaktyczne dla montera-instalatora urządzeń technicznych w budownictwie wiejskim.
- czynniki fizyczne – hałas, praca na wysokości powyżej 3 m, promieniowanie optyczne przy spawaniu, ręczne prace transportowe, mikroklimat zmienny;
- czynniki chemiczne – amoniak, siarkowodór, dymy spawalnicze (tlenki żelaza i manganu), pył organiczny pochodzenia roślinnego i zwierzęcego, środki dezynfekcyjne;
- czynniki biologiczne – bakterie z rodzaju Salmonella, Escherichia coli, Clostridium tetani, krętki z rodzaju Leptospira, Erysipelothrix rhusiopathiae – kontakt ze zwierzętami i ich odchodami;
- inne czynniki, w tym niebezpieczne – praca przy urządzeniach elektrycznych, prace spawalnicze, możliwa praca w przestrzeniach zamkniętych (kanały gnojowicowe), praca w obecności zwierząt, kierowanie pojazdem służbowym.
Podobne stanowiska
- monter instalacji sanitarnych,
- monter systemów wentylacyjnych,
- mechanik maszyn rolniczych,
- pracownik fermy drobiu,
- elektromonter.
Podstawa prawna
Klasyfikacja zawodów i specjalności została wprowadzona rozporządzeniem Ministra Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej z dnia 21 października 2025 r. (Dz.U. z 2025 r. poz. 1534).