Monter silników spalinowych – kod 821110 w klasyfikacji zawodów i specjalności (KZiS 2025). Monter silników spalinowych składa silniki na linii montażowej lub w montażu stanowiskowym – łączy kadłub z wałem, tłokami i głowicą, montuje układ rozrządu, wtrysk, osprzęt i przewody, dokręca połączenia kluczami dynamometrycznymi i przekazuje silnik na próbę hamownianą. Wykonuje kontrolę montażu, usuwa wykryte nieszczelności i prowadzi dokumentację jakościową.
Monter silników spalinowych – wymagania w stosunku do pracownika
- wykształcenie zawodowe lub średnie techniczne w zawodzie mechanicznym,
- umiejętność czytania dokumentacji montażowej i kart technologicznych,
- znajomość budowy silników spalinowych i zasad kolejności montażu,
- umiejętność pracy z kluczami dynamometrycznymi i przyrządami pomiarowymi,
- uprawnienia UDT do obsługi wózka jezdniowego lub żurawika, jeśli wymaga tego zakres pracy,
- brak przeciwwskazań do pracy zmianowej i do pracy w hałasie.
Inne nazwy stanowiska
Opis zagrożeń i ryzyk zawodowych na tej stronie obejmuje również stanowiska nazywane w dokumentacji zakładowej i ogłoszeniach o pracę:
- montażysta silników,
- składacz silników spalinowych,
- operator stanowiska montażu silnika,
- montażysta zespołów napędowych,
- mechanik montażu silników.
Badania
- wstępne badania lekarskie przed rozpoczęciem pracy,
- okresowe badania lekarskie w terminach wyznaczonych przez lekarza medycyny pracy,
- kontrolne badania lekarskie po niezdolności do pracy z powodu choroby trwającej dłużej niż 30 dni,
- badania audiometryczne przy narażeniu na hałas oraz ocena układu ruchu przy pracach montażowych,
- badania psychotechniczne – gdy monter obsługuje wózki jezdniowe lub urządzenia transportu bliskiego.
Szkolenia bhp i inne
- szkolenie wstępne bhp – instruktaż ogólny i instruktaż stanowiskowy,
- szkolenie okresowe bhp – nie rzadziej niż co 3 lata,
- instruktaż montażu silnika na stanowisku, w tym kolejności i momentów dokręcania,
- instruktaż obsługi manipulatorów, żurawików i zawiesi do przenoszenia podzespołów,
- instruktaż pracy przy próbach silnika na hamowni i zasad przebywania w kabinie badawczej,
- szkolenie z pierwszej pomocy, w tym przy urazach zmiażdżeniowych i oparzeniach.
Środowisko pracy
Montaż odbywa się na hali z przenośnikiem taktowym albo przy stanowiskach stacjonarnych z obrotnicami silnika, przy stołach z narzędziami pneumatycznymi i wkrętarkami zawieszonymi na balanserach. Hala jest głośna od narzędzi udarowych i przenośników, w powietrzu unosi się mgła olejowa i opary preparatów montażowych. Podzespoły – kadłuby, głowice, koła zamachowe – przenosi się żurawikami i manipulatorami, lecz wiele czynności wymaga pracy w pozycji wymuszonej, z rękami nad obrotnicą i w skręcie tułowia. Takt linii narzuca stałe tempo i powtarzalność ruchów. Próby silnika na hamowni odbywają się w kabinach, gdzie występują spaliny, wysoka temperatura i hałas o bardzo wysokim poziomie. Na stanowisku wykorzystuje się:
- obrotnice i stanowiska montażowe silnika oraz przenośnik taktowy;
- wkrętarki i klucze pneumatyczne oraz klucze dynamometryczne z kontrolą momentu;
- manipulatory, żurawiki i zawiesia do podzespołów;
- przyrządy pomiarowe – mikrometry, czujniki zegarowe i przyrządy do luzów;
- preparaty montażowe – smary, uszczelniacze, kleje gwintowe i oleje;
- hamownia silnikowa z układem odprowadzania spalin.
Identyfikacja zagrożeń
Czynniki fizyczne:
- przygniecenie dłoni i stopy przez kadłub, głowicę lub koło zamachowe oraz spadnięcie ładunku z zawiesia,
- pochwycenie przez przenośnik i obrotnicę oraz uderzenie przez przesuwający się wsad,
- hałas narzędzi pneumatycznych, przenośników i prób silnika na hamowni,
- drgania miejscowe przenoszone na dłonie z wkrętarek i kluczy udarowych,
- skaleczenia krawędziami odlewów, uderzenia narzędziami i otarcia dłoni,
- oparzenia od gorącego silnika, kolektora i płynów po próbie hamownianej,
- powtarzalne ruchy rąk, praca z rękami powyżej barków i w skręcie tułowia przy obrotnicy.
Czynniki chemiczne:
- oleje silnikowe, smary montażowe i mgła olejowa na stanowiskach,
- uszczelniacze silikonowe, kleje gwintowe i aktywatory zawierające substancje drażniące,
- spaliny silnikowe z tlenkiem węgla, tlenkami azotu i cząstkami stałymi w kabinach badawczych,
- rozpuszczalniki i preparaty do odtłuszczania powierzchni przed montażem.
Czynniki psychofizyczne:
- tempo narzucone taktem linii i brak możliwości regulowania rytmu pracy,
- monotonia powtarzalnych czynności montażowych przez całą zmianę,
- odpowiedzialność za poprawność montażu i skutki błędu w gotowym silniku,
- praca zmianowa, w tym w porze nocnej i w systemie trzyzmianowym,
- presja normy wydajności oraz audytów i kontroli jakości.
Środki ochronne
Poniżej przypisano środki ochronne do poszczególnych zagrożeń zidentyfikowanych na stanowisku montera silników spalinowych.
Środki ochrony indywidualnej
- obuwie ochronne z podnoskiem i wkładką antyprzebiciową oraz hełm przy pracach dźwigowych – przygniecenie podzespołem;
- rękawice odporne na przecięcie i otarcia, bez rękawic przy węzłach wciągających – skaleczenia i uderzenia, pochwycenie i uderzenie na linii;
- ochronniki słuchu na hali i nauszniki o wysokim tłumieniu przy hamowni – hałas;
- rękawice antywibracyjne przy pracy wkrętarkami udarowymi – drgania miejscowe;
- rękawice chemoodporne i okulary przy olejach, uszczelniaczach i odtłuszczaniu – oleje i smary montażowe, uszczelniacze i kleje gwintowe, preparaty do odtłuszczania;
- rękawice termoizolacyjne i osłona twarzy przy obsłudze silnika po próbie – oparzenia na hamowni, spaliny na hamowni.
Środki ochrony zbiorowej i techniczne
- manipulatory, żurawiki i zawiesia z certyfikatem oraz uchwyty do podzespołów – przygniecenie podzespołem, powtarzalne ruchy i wymuszona pozycja;
- osłony przenośników i obrotnic z blokadą, linki awaryjnego zatrzymania i wygrodzenie stref – pochwycenie i uderzenie na linii;
- obudowy dźwiękochłonne narzędzi i kabina hamowni z izolacją akustyczną – hałas;
- narzędzia o ograniczonym poziomie drgań zawieszone na balanserach – drgania miejscowe;
- wentylacja hali i odciągi mgły olejowej oraz odprowadzanie spalin z kabiny hamowni – oleje i smary montażowe, spaliny na hamowni, preparaty do odtłuszczania;
- stanowiska z regulacją wysokości, obrotnice silnika i podesty dopasowane do wzrostu – powtarzalne ruchy i wymuszona pozycja, skaleczenia i uderzenia;
- blokada wejścia do kabiny hamowni w czasie próby i sygnalizacja pracy silnika – oparzenia na hamowni, spaliny na hamowni.
Środki organizacyjne
- rotacja stanowisk na linii i przerwy w takcie oraz ćwiczenia rozluźniające – tempo narzucone taktem linii, monotonia czynności, powtarzalne ruchy i wymuszona pozycja;
- zakaz ingerencji w przenośnik i obrotnicę w ruchu oraz procedura blokowania zasilania – pochwycenie i uderzenie na linii;
- zakaz przebywania pod zawieszonym ładunkiem i przeglądy zawiesi – przygniecenie podzespołem;
- pomiary hałasu i drgań, ograniczanie czasu pracy narzędziami udarowymi – hałas, drgania miejscowe;
- instrukcje i karty charakterystyki olejów, uszczelniaczy i preparatów odtłuszczających – oleje i smary montażowe, uszczelniacze i kleje gwintowe, preparaty do odtłuszczania;
- grafik zmian ograniczający liczbę nocy z rzędu i realne normy wydajności – praca zmianowa, presja normy i kontroli jakości;
- kontrola momentów dokręcania z zapisem oraz procedura studzenia silnika po próbie – odpowiedzialność za jakość montażu, oparzenia na hamowni.
Czynniki szkodliwe i uciążliwe do skierowania na badania lekarskie
Poniższy wykaz ułatwia wypełnienie skierowania na badania profilaktyczne dla montera silników spalinowych.
- czynniki fizyczne – hałas, w tym bardzo wysoki poziom przy próbach na hamowni, drgania mechaniczne o działaniu miejscowym, praca w kontakcie z gorącymi powierzchniami, powtarzalne ruchy i wymuszona pozycja ciała;
- czynniki chemiczne – oleje silnikowe i smary montażowe oraz mgła olejowa, uszczelniacze silikonowe i kleje gwintowe, spaliny silnikowe z tlenkiem węgla i tlenkami azotu, rozpuszczalniki do odtłuszczania;
- czynniki biologiczne – brak;
- inne czynniki, w tym niebezpieczne – praca przy maszynach w ruchu i na linii taktowej, obsługa urządzeń transportu bliskiego, dźwiganie podzespołów, praca zmianowa i w porze nocnej, praca w kabinie hamowni silnikowej.
Podobne stanowiska
- mechanik silników spalinowych,
- mechanik maszyn przemysłowych,
- ślusarz,
- mechanik,
- elektromechanik pojazdów samochodowych.
Podstawa prawna
Klasyfikacja zawodów i specjalności została wprowadzona rozporządzeniem Ministra Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej z dnia 21 października 2025 r. (Dz.U. z 2025 r. poz. 1534).