Ekspedytor – kod 432303 w klasyfikacji zawodów i specjalności (KZiS 2025). Ekspedytor przygotowuje i wydaje towar z magazynu lub zakładu produkcyjnego: kompletuje i sprawdza przesyłki, wystawia dokumenty WZ i listy przewozowe, nadzoruje załadunek na rampie i odbiera podpis kierowcy. Koordynuje kolejność podstawiania naczep do doków, kontroluje zabezpieczenie ładunku i wyjaśnia rozbieżności z przewoźnikami.
Ekspedytor – wymagania w stosunku do pracownika
- wykształcenie co najmniej średnie, preferowane logistyczne lub techniczne,
- znajomość dokumentów magazynowych i przewozowych (WZ, CMR, listy przewozowe) oraz systemu WMS,
- znajomość zasad rozmieszczenia i mocowania ładunku na pojazdach,
- uprawnienia UDT do obsługi wózków jezdniowych podnośnikowych z mechanicznym napędem podnoszenia – jeżeli ekspedytor je obsługuje,
- obsługa kolektora danych i skanera kodów kreskowych,
- dokładność, umiejętność pracy pod presją czasu i komunikacji z kierowcami.
Inne nazwy stanowiska
Opis zagrożeń i ryzyk zawodowych na tej stronie obejmuje również stanowiska nazywane w dokumentacji zakładowej i ogłoszeniach o pracę:
- ekspedytor towarów,
- pracownik ekspedycji,
- ekspedytor magazynowy,
- pracownik działu wysyłek,
- koordynator załadunków.
Badania
- wstępne, okresowe i kontrolne badania lekarskie z uwzględnieniem narządu ruchu (dźwiganie, wymuszone pozycje) i pracy w zmiennych temperaturach,
- badania do obsługi urządzeń transportu bliskiego – jeżeli ekspedytor obsługuje wózek jezdniowy,
- ocena zdolności do pracy w porze nocnej – przy ekspedycji całodobowej,
- ocena narządu wzroku przy pracy przy komputerze i kolektorze danych.
Szkolenia bhp i inne
- szkolenie wstępne bhp (instruktaż ogólny i stanowiskowy) z omówieniem zasad pracy na rampie,
- szkolenie okresowe bhp nie rzadziej niż co 3 lata,
- kurs operatora wózków jezdniowych z egzaminem UDT – jeśli dotyczy,
- instruktaż obsługi pomostów przeładunkowych, bram segmentowych i systemu blokady pojazdu przy doku,
- szkolenie z mocowania ładunków zgodnie z normą PN-EN 12195-1,
- szkolenie z ochrony przeciwpożarowej i ewakuacji obiektu.
Środowisko pracy
Ekspedytor pracuje w strefie wydań magazynu i na rampie załadunkowej, gdzie przez otwarte bramy wpada zimne powietrze, a przy dokach podjeżdżają ciągniki z naczepami. W strefie jednocześnie jeżdżą wózki widłowe i paletowe, stoją palety do wysyłki i pracują kierowcy innych firm. Część czasu ekspedytor spędza w biurze ekspedycji przy komputerze, wystawiając dokumenty i planując kolejność załadunków. W szczytach wysyłkowych praca odbywa się pod presją godzin odjazdu i w systemie zmianowym. Na stanowisku wykorzystuje się:
- rampa i doki z pomostami przeładunkowymi, odbojnicami i bramami segmentowymi;
- system blokady kół lub kliny pod koła naczep i sygnalizacja świetlna doku;
- wózek paletowy ręczny i elektryczny, wózek jezdniowy podnośnikowy;
- kolektor danych, skaner kodów i drukarka etykiet;
- komputer z systemem WMS i dokumentami przewozowymi;
- pasy, narożniki i maty antypoślizgowe do mocowania ładunku.
Identyfikacja zagrożeń
Czynniki fizyczne:
- upadek z krawędzi rampy lub między rampą a naczepą przy niezabezpieczonym doku,
- odjazd lub przesunięcie naczepy w trakcie załadunku (efekt pełzania naczepy),
- potrącenie przez wózek jezdniowy lub manewrujący ciągnik siodłowy,
- przygniecenie przez paletę lub przewracający się ładunek,
- dźwiganie i przenoszenie kartonów przy kompletacji przesyłek,
- mikroklimat zimny i przeciągi przy otwartych bramach,
- potknięcia i poślizgnięcia na mokrej posadzce rampy, folii i elementach palet,
- praca przy monitorze ekranowym w biurze ekspedycji.
Czynniki chemiczne:
- spaliny silników Diesla i tlenek węgla z pojazdów podstawionych do doków,
- kwas siarkowy i wodór w strefie ładowania akumulatorów wózków elektrycznych.
Czynniki psychofizyczne:
- presja czasu i godzin odjazdu transportów,
- konflikty z kierowcami i przewoźnikami przy opóźnieniach i rozbieżnościach,
- odpowiedzialność materialna za kompletność i zabezpieczenie wysyłki,
- praca zmianowa i w porze nocnej,
- duże obciążenie uwagi przy jednoczesnej obsłudze kilku doków.
Środki ochronne
Poniżej przypisano środki ochronne do poszczególnych zagrożeń zidentyfikowanych na stanowisku ekspedytora.
Środki ochrony indywidualnej
- obuwie ochronne z podnoskiem i podeszwą antypoślizgową – przygniecenie przez paletę, potknięcia i poślizgnięcia;
- kamizelka ostrzegawcza o intensywnej widzialności – potrącenie przez wózek lub ciągnik;
- rękawice ochronne – dźwiganie i przenoszenie kartonów, skaleczenia przy mocowaniu ładunku;
- kurtka ocieplana i odzież warstwowa – mikroklimat zimny i przeciągi;
- okulary ochronne i rękawice kwasoodporne przy dolewaniu wody do akumulatorów – kwas siarkowy.
Środki ochrony zbiorowej i techniczne
- pomosty przeładunkowe z blokadą, odbojnice i system blokady kół naczepy połączony z sygnalizacją doku – upadek z krawędzi rampy, odjazd naczepy;
- barierki i oznakowanie krawędzi rampy, kurtyny uszczelniające doki – upadek z rampy, mikroklimat zimny;
- wydzielone drogi ruchu pieszego i wózków, lustra i sygnalizacja ostrzegawcza – potrącenie przez wózek;
- stojaki podporowe pod naczepę niesprzęgniętą z ciągnikiem – przewrócenie lub przesunięcie naczepy;
- wózki paletowe elektryczne i stoły podnośne do kompletacji – dźwiganie i przenoszenie;
- wentylowana strefa ładowania akumulatorów z zakazem używania ognia – wodór, kwas siarkowy;
- zakaz pracy silników pojazdów przy dokach i wentylacja strefy wydań – spaliny silników Diesla, tlenek węgla;
- ergonomiczne stanowisko komputerowe w biurze ekspedycji – praca przy monitorze ekranowym.
Środki organizacyjne
- procedura zabezpieczenia pojazdu przed załadunkiem: hamulec, kliny, przekazanie kluczyków lub blokada – odjazd naczepy;
- zakaz przebywania kierowców i osób postronnych w strefie załadunku – potrącenie, przygniecenie;
- awizacja dostaw i okna czasowe dla przewoźników – presja czasu, konflikty z kierowcami;
- kontrola mocowania ładunku i stabilności palet przed załadunkiem – przygniecenie przez przewracający się ładunek;
- limit masy przenoszonej ręcznie i rotacja zadań – dźwiganie, obciążenie uwagi;
- przerwy w ogrzewanym pomieszczeniu – mikroklimat zimny;
- grafik zmian z odpoczynkiem dobowym – praca zmianowa i w porze nocnej;
- podwójna weryfikacja wysyłek skanerem i dokumentem WZ – odpowiedzialność materialna.
Czynniki szkodliwe i uciążliwe do skierowania na badania lekarskie
Poniższy wykaz ułatwia wypełnienie skierowania na badania profilaktyczne dla ekspedytora.
- czynniki fizyczne – mikroklimat zimny i przeciągi, dźwiganie ciężarów, praca przy monitorze ekranowym do 4 godzin dziennie;
- czynniki chemiczne – spaliny silników Diesla, tlenek węgla, kwas siarkowy (ładowanie akumulatorów);
- czynniki biologiczne – brak;
- inne czynniki, w tym niebezpieczne – praca na rampie załadunkowej, ruch wózków jezdniowych i pojazdów ciężarowych, obsługa urządzeń transportu bliskiego (jeśli dotyczy), praca w porze nocnej (jeśli dotyczy).
Podobne stanowiska
- magazynier,
- spedytor,
- operator wózka jezdniowego (widłowego),
- specjalista ds. logistyki,
- kierowca samochodu dostawczego.
Podstawa prawna
Klasyfikacja zawodów i specjalności została wprowadzona rozporządzeniem Ministra Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej z dnia 21 października 2025 r. (Dz.U. z 2025 r. poz. 1534).