Instruktor techniki jazdy – kod 516501 w klasyfikacji zawodów i specjalności (KZiS 2025). Instruktor techniki jazdy prowadzi szkolenia doskonalące dla kierowców, którzy mają już prawo jazdy – kursy bezpiecznej i defensywnej jazdy, jazdy ekonomicznej oraz obowiązkowe szkolenia w ośrodkach doskonalenia techniki jazdy. Prowadzi zajęcia teoretyczne, demonstruje i omawia manewry na płycie poślizgowej, kurtynach wodnych i płycie dynamicznej, kieruje ćwiczeniami przez radiotelefon i ocenia postępy uczestników.
Instruktor techniki jazdy – wymagania w stosunku do pracownika
- legitymacja instruktora techniki jazdy i wpis do ewidencji instruktorów techniki jazdy zgodnie z ustawą o kierujących pojazdami,
- prawo jazdy kategorii, w zakresie której prowadzi szkolenie, posiadane przez okres wymagany przepisami,
- orzeczenia lekarskie i psychologiczne o braku przeciwwskazań do wykonywania pracy instruktora,
- ukończony kurs dla kandydatów na instruktorów techniki jazdy i zdany egzamin przed komisją,
- bardzo dobra znajomość fizyki ruchu pojazdu, systemów ABS, ESP i ASR oraz przepisów ruchu drogowego,
- umiejętności dydaktyczne i opanowanie w sytuacjach awaryjnych,
- niekaralność w zakresie wymaganym ustawą o kierujących pojazdami.
Inne nazwy stanowiska
Opis zagrożeń i ryzyk zawodowych na tej stronie obejmuje również stanowiska nazywane w dokumentacji zakładowej i ogłoszeniach o pracę:
- trener doskonalenia techniki jazdy,
- instruktor bezpiecznej jazdy,
- instruktor jazdy defensywnej,
- trener ODTJ,
- instruktor ecodrivingu.
Badania
- wstępne, okresowe i kontrolne badania lekarskie z zakresu medycyny pracy,
- badania lekarskie instruktora w trybie ustawy o kierujących pojazdami, w tym ocena narządu wzroku i słuchu,
- badania psychologiczne w zakresie psychologii transportu,
- ocena układu ruchu i kręgosłupa przy długotrwałej pracy w pojeździe i na zewnątrz – według wskazań lekarza.
Szkolenia bhp i inne
- szkolenie wstępne bhp – instruktaż ogólny i instruktaż stanowiskowy,
- szkolenie okresowe bhp – nie rzadziej niż co 5 lat,
- warsztaty doskonalenia zawodowego dla instruktorów w trybie i terminach określonych w ustawie o kierujących pojazdami,
- instruktaż stanowiskowy obsługi urządzeń płyty poślizgowej, kurtyn wodnych i płyty dynamicznej,
- szkolenie z udzielania pierwszej pomocy i postępowania na miejscu zdarzenia,
- szkolenie z ochrony przeciwpożarowej i gaszenia pożaru pojazdu.
Środowisko pracy
Instruktor techniki jazdy pracuje głównie w ośrodku doskonalenia techniki jazdy – na płycie poślizgowej, torze z kurtynami wodnymi, płycie dynamicznej (szarpaku) i odcinkach do hamowania awaryjnego, a część zajęć prowadzi w sali wykładowej. Nawierzchnia płyt jest stale zraszana wodą lub pokryta specjalnym śliskim materiałem, a ćwiczenia trwają przy każdej pogodzie. Instruktor siedzi na miejscu pasażera, stoi przy torze lub obserwuje ćwiczenia z wieży kontrolnej i koryguje kierowców przez radiotelefon. W bezpośrednim sąsiedztwie poruszają się samochody uczestników, często w niekontrolowanym poślizgu. Na stanowisku wykorzystuje się:
- samochody szkoleniowe osobowe, a przy szkoleniach zawodowych również ciężarowe i autobusy;
- płyta poślizgowa i kurtyny wodne sterowane z pulpitu;
- płyta dynamiczna wytrącająca pojazd z toru jazdy;
- pachołki, tyczki i przeszkody z miękkich materiałów;
- radiotelefony, megafon i system nagłośnienia toru;
- symulatory dachowania i zderzenia, pasy i foteliki demonstracyjne;
- sala wykładowa z rzutnikiem i komputerem.
Identyfikacja zagrożeń
Czynniki fizyczne:
- potrącenie przez samochód uczestnika wpadający w poślizg na płycie lub torze,
- zderzenie, wypadnięcie z toru lub dachowanie pojazdu z instruktorem na pokładzie,
- przeciążenia i gwałtowne szarpnięcia ciała przy hamowaniu awaryjnym i wyprowadzaniu z poślizgu,
- poślizgnięcie i upadek na mokrej i śliskiej nawierzchni płyt,
- hałas silników, pisku opon i sygnałów dźwiękowych,
- drgania mechaniczne o działaniu ogólnym przy wielogodzinnej jeździe,
- mikroklimat zimny, deszcz, wiatr i przemoczenie wodą z kurtyn, a latem nasłonecznienie i promieniowanie UV,
- uderzenie o elementy wnętrza pojazdu i o przeszkody na torze,
- pożar pojazdu po kolizji lub przegrzaniu hamulców.
Czynniki chemiczne:
- spaliny silników wysokoprężnych i benzynowych – tlenek węgla, tlenki azotu, cząstki stałe,
- pył ze ścierania opon i okładzin hamulcowych,
- paliwa, oleje i płyny eksploatacyjne przy kontroli i przygotowaniu pojazdów.
Czynniki psychofizyczne:
- silny stres i ciągła koncentracja uwagi przy nadzorowaniu wielu pojazdów jednocześnie,
- odpowiedzialność za bezpieczeństwo uczestników i reagowanie na ich błędy,
- obciążenie narządu głosu przy prowadzeniu zajęć na otwartym terenie,
- długotrwała pozycja siedząca w pojeździe lub stojąca przy torze,
- praca w weekendy i w dni wolne, nieregularny czas pracy,
- kontakt z uczestnikami zdenerwowanymi lub przeceniającymi swoje umiejętności.
Środki ochronne
Poniżej przypisano środki ochronne do poszczególnych zagrożeń zidentyfikowanych na stanowisku instruktora techniki jazdy.
Środki ochrony indywidualnej
- odzież przeciwdeszczowa i ocieplana o intensywnych barwach z elementami odblaskowymi – potrącenie przez pojazd, mikroklimat zimny, przemoczenie;
- obuwie robocze z podeszwą antypoślizgową i wodoodporną cholewką – poślizgnięcie na mokrej płycie;
- ochronniki słuchu lub słuchawki radiotelefonu z tłumieniem hałasu – hałas;
- okulary przeciwsłoneczne z filtrem UV, nakrycie głowy i kremy z filtrem – nasłonecznienie, promieniowanie UV;
- kask przy szkoleniach motocyklowych i zapięte pasy bezpieczeństwa w pojeździe – uderzenie o elementy wnętrza, dachowanie;
- rękawice ochronne przy kontroli pojazdów – paliwa, oleje i płyny eksploatacyjne, gorące elementy hamulców.
Środki ochrony zbiorowej i techniczne
- strefy bezpieczeństwa i wyznaczone miejsca dla instruktora poza torem jazdy, barierki i strefy wybiegu – potrącenie przez pojazd;
- wieża kontrolna i system radiowy umożliwiający prowadzenie ćwiczeń z bezpiecznej odległości – potrącenie, obciążenie narządu głosu;
- pojazdy szkoleniowe z poduszkami powietrznymi, ABS i ESP, zestaw dodatkowych pedałów lub hamulec instruktora – zderzenie, wypadnięcie z toru;
- przeszkody z elementów miękkich i podatnych, bandy z opon – uderzenie, zderzenie;
- gaśnice w każdym pojeździe i przy torze – pożar pojazdu;
- fotele z regulacją podparcia lędźwiowego – drgania mechaniczne, długotrwała pozycja siedząca;
- zadaszona wiata i ogrzewane pomieszczenie przy płycie – mikroklimat zimny, przemoczenie.
Środki organizacyjne
- odprawa przed zajęciami, ograniczenie prędkości i liczby pojazdów na płycie, przerwy w ćwiczeniach na zmianę ustawień – potrącenie, zderzenie, dachowanie, przeciążenia;
- sprawdzanie stanu pojazdów, opon i hamulców przed zajęciami – wypadek, pożar pojazdu;
- przerwy w pomieszczeniu ogrzewanym i zapas suchej odzieży – mikroklimat zimny, przemoczenie;
- wyłączanie silników podczas omówień i ustawianie pojazdów z dala od ludzi – spaliny, hałas, pył ze ścierania opon i hamulców;
- rotacja instruktorów między płytą a salą wykładową, limit godzin zajęć praktycznych – stres, koncentracja, obciążenie głosu, drgania, pozycja siedząca;
- bieżące usuwanie materiałów śliskich ze ścieżek pieszych – poślizgnięcie i upadek;
- grafik pracy z zachowaniem odpoczynku dobowego i tygodniowego – praca w weekendy, nieregularny czas pracy;
- jasne zasady zajęć i regulamin ośrodka przedstawiane uczestnikom – kontakt z uczestnikami zdenerwowanymi, odpowiedzialność za bezpieczeństwo.
Czynniki szkodliwe i uciążliwe do skierowania na badania lekarskie
Poniższy wykaz ułatwia wypełnienie skierowania na badania profilaktyczne dla instruktora techniki jazdy.
- czynniki fizyczne – hałas, drgania mechaniczne o działaniu ogólnym, mikroklimat zimny, promieniowanie nadfioletowe (praca na otwartej przestrzeni);
- czynniki chemiczne – spaliny silników (tlenek węgla, tlenki azotu, cząstki stałe), pył ze ścierania opon i hamulców;
- czynniki biologiczne – brak;
- inne czynniki, w tym niebezpieczne – kierowanie pojazdem, praca na otwartej przestrzeni w zmiennych warunkach atmosferycznych, ryzyko potrącenia przez pojazd, stres i odpowiedzialność za bezpieczeństwo innych osób, obciążenie narządu głosu.
Podobne stanowiska
- instruktor nauki jazdy,
- instruktor praktycznej nauki jazdy,
- kierowca,
- ratownik drogowy,
- diagnosta samochodowy.
Podstawa prawna
Klasyfikacja zawodów i specjalności została wprowadzona rozporządzeniem Ministra Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej z dnia 21 października 2025 r. (Dz.U. z 2025 r. poz. 1534).