Monter-elektronik – urządzenia radiokomunikacyjne – kod 742206 w klasyfikacji zawodów i specjalności (KZiS 2025). Monter-elektronik urządzeń radiokomunikacyjnych montuje, uruchamia i serwisuje radiotelefony, przemienniki, stacje bazowe systemów łączności dyspozytorskiej (DMR, TETRA), radiolinie oraz radiostacje montowane w pojazdach służb, transportu i przemysłu. Instaluje anteny i fidery, programuje urządzenia, mierzy moc, częstotliwość i dopasowanie oraz usuwa usterki w warsztacie i w terenie.
Monter-elektronik – urządzenia radiokomunikacyjne – wymagania w stosunku do pracownika
- wykształcenie średnie techniczne w zawodzie technik elektronik lub technik telekomunikacji,
- umiejętność pomiarów analizatorem widma, testerem radiokomunikacyjnym i miernikiem WFS,
- znajomość zasad montażu instalacji antenowych i ochrony odgromowej,
- przeszkolenie z pracy na wysokości na masztach i wieżach – przy montażu anten,
- świadectwo kwalifikacyjne URE/SEP grupy G1 w zakresie eksploatacji (E) – przy pracach przy zasilaniu urządzeń,
- prawo jazdy kat. B.
Inne nazwy stanowiska
Opis zagrożeń i ryzyk zawodowych na tej stronie obejmuje również stanowiska nazywane w dokumentacji zakładowej i ogłoszeniach o pracę:
- serwisant radiotelefonów,
- technik radiokomunikacji,
- monter systemów łączności radiowej,
- elektronik łączności radiowej,
- instalator radiostacji samochodowych.
Badania
- wstępne badania lekarskie przed rozpoczęciem pracy,
- okresowe badania lekarskie w terminach wyznaczonych przez lekarza medycyny pracy,
- kontrolne badania lekarskie po niezdolności do pracy trwającej dłużej niż 30 dni,
- badania do pracy na wysokości powyżej 3 m przy montażu anten,
- ocena zdolności do kierowania pojazdem służbowym.
Szkolenia bhp i inne
- szkolenie wstępne bhp – instruktaż ogólny i instruktaż stanowiskowy,
- szkolenie okresowe bhp dla stanowisk robotniczych – nie rzadziej niż co 3 lata,
- szkolenie z ochrony przed polem elektromagnetycznym i stref ochronnych przy antenach,
- szkolenie z pracy na wysokości i ewakuacji z masztów,
- szkolenia producentów urządzeń radiowych,
- szkolenie z pierwszej pomocy.
Środowisko pracy
Monter dzieli czas między warsztat radiowy a teren. W warsztacie lutuje i wymienia moduły, stroi nadajniki i odbiorniki, programuje radiotelefony i testuje je w komorze pomiarowej lub na sztucznym obciążeniu. W terenie montuje radiostacje w pojazdach – karetkach, wozach strażackich, autobusach, maszynach – oraz anteny na dachach, masztach i wieżach, gdzie pracuje na wysokości w pobliżu nadających anten innych operatorów. Przy uruchamianiu przemienników pracuje w kontenerach i pomieszczeniach technicznych z zasilaniem bateryjnym. Na stanowisku wykorzystuje się:
- radiotelefony, przemienniki, stacje bazowe i radiolinie;
- tester radiokomunikacyjny, analizator widma, miernik WFS i mocy;
- sztuczne obciążenia i tłumiki mocy;
- stacja lutownicza i narzędzia do zarabiania złączy koncentrycznych;
- sprzęt do pracy na wysokości, drabiny i podnośniki;
- baterie akumulatorów i zasilacze buforowe.
Identyfikacja zagrożeń
Czynniki fizyczne:
- pole elektromagnetyczne częstotliwości radiowej przy antenach nadawczych i podczas prób nadajników,
- upadek z wysokości z masztu, wieży, dachu lub drabiny,
- oparzenia wielkiej częstotliwości przy dotknięciu elementów toru antenowego w czasie nadawania,
- porażenie prądem przy zasilaczach sieciowych,
- oparzenia od lutownicy i nagrzanych wzmacniaczy mocy,
- praca w wymuszonej pozycji przy montażu w pojazdach,
- wyładowania atmosferyczne przy pracach na masztach,
- przenoszenie przemienników, akumulatorów i anten.
Czynniki chemiczne:
- dymy lutownicze i topniki,
- elektrolit i wodór z akumulatorów kwasowo-ołowiowych w zasilaniu buforowym,
- tlenek berylu w starych tranzystorach mocy – przy ich uszkodzeniu.
Czynniki psychofizyczne:
- odpowiedzialność za ciągłość łączności służb ratowniczych,
- presja czasu przy awariach łączności,
- samotna praca na odległych obiektach,
- praca przy monitorze przy programowaniu urządzeń.
Środki ochronne
Poniżej przypisano środki ochronne do poszczególnych zagrożeń zidentyfikowanych na stanowisku montera-elektronika urządzeń radiokomunikacyjnych.
Środki ochrony indywidualnej
- szelki bezpieczeństwa z podwójną lonżą i hełm wysokościowy – upadek z wysokości;
- osobisty miernik lub sygnalizator pola elektromagnetycznego – pole RF;
- rękawice ochronne i narzędzia izolowane – porażenie, oparzenia RF;
- okulary ochronne przy lutowaniu i obsłudze akumulatorów – oparzenia, elektrolit, dymy lutownicze;
- nakolanniki i mata przy pracy w pojazdach – pozycja w pojeździe;
- obuwie ochronne z podnoskiem – dźwiganie;
- rękawice jednorazowe i zamknięty pojemnik przy uszkodzonych elementach z berylem – beryl.
Środki ochrony zbiorowej i techniczne
- wyłączanie nadajników na czas prac i oznakowanie stref ochronnych – pole RF, oparzenia RF;
- sztuczne obciążenia i komora ekranowana do prób – pole RF;
- punkty kotwiczenia i drabiny z prowadnicą na masztach – upadek z wysokości;
- instalacja odgromowa i uziemienie masztów – wyładowania;
- wentylacja pomieszczeń z akumulatorami – elektrolit;
- odciąg dymów lutowniczych – dymy lutownicze;
- wciągarki do transportu sprzętu na maszt – dźwiganie;
- stanowisko z regulowanym krzesłem i monitorem – monitor.
Środki organizacyjne
- uzgodnienie wyłączeń nadajników z operatorami obiektu przed wejściem na maszt – pole RF;
- praca na masztach w zespole dwuosobowym z planem ratowniczym – upadek z wysokości, samotna praca;
- zakaz prac na masztach przy burzy i silnym wietrze – wyładowania, upadek z wysokości;
- procedura wyłączenia zasilania przed pracą w urządzeniu – porażenie;
- urządzenia zastępcze i priorytety napraw dla służb – odpowiedzialność, presja;
- przerwy i rotacja przy montażu w pojazdach i przy monitorze – pozycja w pojeździe, monitor.
Czynniki szkodliwe i uciążliwe do skierowania na badania lekarskie
Poniższy wykaz ułatwia wypełnienie skierowania na badania profilaktyczne dla montera-elektronika urządzeń radiokomunikacyjnych.
- czynniki fizyczne – pole elektromagnetyczne częstotliwości radiowej, praca przy urządzeniach elektrycznych;
- czynniki chemiczne – dymy lutownicze, kwas siarkowy i wodór z akumulatorów;
- czynniki biologiczne – brak;
- inne czynniki, w tym niebezpieczne – praca na wysokości powyżej 3 m, kierowanie pojazdem służbowym, wymuszona pozycja ciała, praca przy monitorze ekranowym, odpowiedzialność za łączność służb.
Podobne stanowiska
- operator radiowych urządzeń transmisyjnych,
- monter zestrajacz urządzeń elektronicznych,
- inżynier telekomunikacji,
- monter elektroniki samochodowej,
- elektronik.
Podstawa prawna
Klasyfikacja zawodów i specjalności została wprowadzona rozporządzeniem Ministra Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej z dnia 21 października 2025 r. (Dz.U. z 2025 r. poz. 1534).