Audiofonolog – kod 229401 w klasyfikacji zawodów i specjalności (KZiS 2025). Audiofonolog diagnozuje i usprawnia słuch oraz mowę u dzieci i dorosłych z niedosłuchem, w tym po wszczepieniu implantu ślimakowego. Wykonuje badania audiometryczne i przesiewowe słuchu, ocenia rozwój mowy, prowadzi terapię słuchową i logopedyczną oraz instruuje rodziców w zakresie stymulacji słuchowej i korzystania z aparatów słuchowych.
Audiofonolog – wymagania w stosunku do pracownika
- wykształcenie wyższe z zakresu audiofonologii, surdologopedii lub logopedii z audiologią,
- umiejętność przeprowadzania audiometrii tonalnej, słownej i badań impedancyjnych,
- znajomość metod rehabilitacji słuchu i mowy oraz pracy z implantem ślimakowym,
- umiejętność pracy z małymi dziećmi i ich rodzinami,
- znajomość podstaw języka migowego lub fonogestów,
- obsługa komputera i elektronicznej dokumentacji medycznej.
Inne nazwy stanowiska
Opis zagrożeń i ryzyk zawodowych na tej stronie obejmuje również stanowiska nazywane w dokumentacji zakładowej i ogłoszeniach o pracę:
- specjalista audiofonologii,
- specjalista audiofonologii,
- terapeuta słuchu,
- neurologopeda słuchowy,
- surdopedagog terapeuta.
Badania
- wstępne, okresowe i kontrolne badania lekarskie z zakresu medycyny pracy,
- badanie narządu głosu w związku z dużym obciążeniem głosu,
- badanie narządu wzroku przy pracy przy monitorze,
- zalecane szczepienie przeciw WZW typu B, jeśli pracodawca kwalifikuje stanowisko jako narażone na kontakt z materiałem biologicznym.
Szkolenia bhp i inne
- szkolenie wstępne bhp – instruktaż ogólny i instruktaż stanowiskowy,
- szkolenie okresowe bhp nie rzadziej niż co 5 lat,
- szkolenie z higieny i dezynfekcji sprzętu diagnostycznego,
- szkolenie z udzielania pierwszej pomocy, w tym u dzieci,
- szkolenie z obsługi audiometrów i urządzeń do badań otoemisji.
Środowisko pracy
Audiofonolog pracuje w poradniach audiologicznych, ośrodkach dla dzieci niesłyszących, szpitalnych oddziałach otolaryngologii i ośrodkach implantów ślimakowych. Badania odbywają się w małych kabinach audiometrycznych i wyciszonych gabinetach o ograniczonej wentylacji, a terapia – przy stoliku z małymi dziećmi, często w pozycji siedzącej na niskich krzesłach lub na podłodze. Audiofonolog używa słuchawek i sond dousznych wielu pacjentów, dużo mówi, a wyniki i opinie opracowuje przy komputerze. Na stanowisku wykorzystuje się:
- audiometr kliniczny i kabina audiometryczna;
- tympanometr, urządzenia do badań otoemisji akustycznych i potencjałów wywołanych;
- otoskop, sondy i wkładki douszne;
- komputer z oprogramowaniem do dopasowania aparatów i procesorów implantów;
- pomoce terapeutyczne i instrumenty muzyczne;
- środki do dezynfekcji powierzchni i sprzętu.
Identyfikacja zagrożeń
Czynniki fizyczne:
- długotrwała praca przy monitorze,
- wymuszona pozycja ciała przy terapii małych dzieci,
- niekorzystny mikroklimat w zamkniętej kabinie audiometrycznej,
- narażenie na głośne bodźce akustyczne przy kalibracji i demonstracji sprzętu,
- porażenie prądem przy uszkodzonym sprzęcie elektromedycznym,
- potknięcie o pomoce terapeutyczne i zabawki na podłodze.
Czynniki chemiczne:
- środki dezynfekcyjne do sprzętu i powierzchni, w tym preparaty alkoholowe i czwartorzędowe sole amoniowe,
- lateks w rękawicach i niektórych wkładkach usznych.
Czynniki biologiczne:
- bakterie i wirusy przenoszone drogą kropelkową od dzieci, w tym wirusy grypy i RSV,
- kontakt z wydzieliną z ucha i woskowiną przy badaniu otoskopowym,
- grzyby przewodu słuchowego przy wkładaniu sond.
Czynniki psychofizyczne:
- duże obciążenie narządu głosu,
- wysiłek koncentracji uwagi przy ocenie odpowiedzi słuchowych dziecka,
- obciążenie emocjonalne przy przekazywaniu rodzicom diagnozy niedosłuchu,
- odpowiedzialność za trafność diagnozy i dopasowania aparatów,
- trudne zachowania dzieci podczas badań.
Środki ochronne
Poniżej przypisano środki ochronne do poszczególnych zagrożeń zidentyfikowanych na stanowisku audiofonologa.
Środki ochrony indywidualnej
- rękawice nitrylowe bezlateksowe przy badaniu przewodu słuchowego – wydzielina z ucha, grzyby, lateks;
- rękawice ochronne przy dezynfekcji sprzętu – środki dezynfekcyjne;
- maseczka chirurgiczna w sezonie infekcyjnym – bakterie i wirusy przenoszone drogą kropelkową;
- obuwie zakryte z podeszwą antypoślizgową – potknięcie.
Środki ochrony zbiorowej i techniczne
- ergonomiczne stanowisko komputerowe z regulowanym monitorem – praca przy monitorze;
- krzesło terapeutyczne z regulacją wysokości i stolik dostosowany do dzieci – wymuszona pozycja ciała;
- wentylacja mechaniczna kabiny audiometrycznej – niekorzystny mikroklimat;
- jednorazowe końcówki sond i wkładek oraz dozowniki środków dezynfekcyjnych – wydzielina z ucha, grzyby, bakterie i wirusy;
- okresowe przeglądy i kalibracja sprzętu elektromedycznego – porażenie prądem, głośne bodźce akustyczne;
- szafki i pojemniki na pomoce terapeutyczne – potknięcie.
Środki organizacyjne
- przerwy w pracy przy monitorze i zmiana czynności – praca przy monitorze, wysiłek koncentracji;
- harmonogram wizyt z przerwami na regenerację głosu – obciążenie narządu głosu;
- procedura higieny rąk i dezynfekcji sprzętu między pacjentami – bakterie i wirusy, wydzielina z ucha;
- karty charakterystyki i instrukcje stosowania środków dezynfekcyjnych – środki dezynfekcyjne;
- zasady przekazywania diagnozy i wsparcie psychologa poradni – obciążenie emocjonalne;
- konsultacje zespołowe z lekarzem audiologiem i protetykiem słuchu – odpowiedzialność za trafność diagnozy;
- umawianie badań dzieci w porze ich aktywności i obecność rodzica – trudne zachowania dzieci;
- ćwiczenia rozciągające i zmiana pozycji w ciągu dnia – wymuszona pozycja ciała.
Czynniki szkodliwe i uciążliwe do skierowania na badania lekarskie
Poniższy wykaz ułatwia wypełnienie skierowania na badania profilaktyczne dla audiofonologa.
- czynniki fizyczne – praca przy monitorze ekranowym, wymuszona pozycja ciała;
- czynniki chemiczne – środki dezynfekcyjne (preparaty alkoholowe, czwartorzędowe sole amoniowe), lateks;
- czynniki biologiczne – bakterie i wirusy przenoszone drogą kropelkową, grzyby przewodu słuchowego;
- inne czynniki, w tym niebezpieczne – obciążenie narządu głosu, obciążenie psychiczne przy pracy z pacjentem pediatrycznym.
Podobne stanowiska
Podstawa prawna
Klasyfikacja zawodów i specjalności została wprowadzona rozporządzeniem Ministra Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej z dnia 21 października 2025 r. (Dz.U. z 2025 r. poz. 1534).