Stanowiska pracy

W serwisie znajdziesz już 2591 stanowisk pracy z opisem zagrożeń i ryzyk zawodowych. Najszybciej trafisz na swoje przez wyszukiwarkę u góry strony, a poniżej jest pełna lista alfabetyczna.

A – B159
C – D134
E – G142
H – I191
J – K278
L – Ł95
M – N293
O333
P306
R – S319
Ś – T254
U – Ż87
Bezpłatny generator karty szkolenia wstępnego BHPWypełnij formularz i pobierz gotowy PDF zgodny ze wzorem z rozporządzenia – od razu, bez rejestracji. Wersje PL, EN i UA.Otwórz generator na cedego.pl →
Potrzebujesz oceny ryzyka dla całej firmy?Opracuje ją specjalista BHP z CEDEGO – zdalnie lub z wizją lokalną, z konsultacją online w Microsoft Teams. Bezpłatna wycena w 1 dzień roboczy.Zamów ocenę dla firmy →
bhp ryzyko zawodowe zbieracz owoców, ziół i innych roślin

Zbieracz owoców, ziół i innych roślin

Zbieracz owoców, ziół i innych roślin – kod 634002 w klasyfikacji zawodów i specjalności (KZiS 2025). Zbieracz owoców, ziół i innych roślin pozyskuje ze stanu naturalnego – w lasach, na łąkach, nieużytkach i brzegach wód – owoce runa leśnego (borówki, maliny, jeżyny, żurawinę, owoce dzikiej róży i tarniny), zioła, kwiaty, korzenie, liście, mchy i stroisz. Wybiera miejsca zbioru, rozpoznaje gatunki, zbiera ręcznie lub grzebieniami, wstępnie czyści i sortuje surowiec, a następnie dostarcza go do punktu skupu, zielarni lub przetwórni, przestrzegając zasad ochrony gatunkowej i przepisów o lasach.

Zbieracz owoców, ziół i innych roślin – wymagania w stosunku do pracownika

  • umiejętność rozpoznawania gatunków roślin, w tym trujących i chronionych,
  • znajomość terminów i technik zbioru oraz zasad wstępnej obróbki surowca zielarskiego,
  • znajomość przepisów o ochronie przyrody i zasad poruszania się w lesie,
  • umiejętność orientacji w terenie z mapą, kompasem lub nawigacją w telefonie,
  • dobra kondycja fizyczna do wielogodzinnego marszu i pracy w pochyleniu,
  • brak uczuleń na pyłki, jady owadów i soki roślin.

Inne nazwy stanowiska

Opis zagrożeń i ryzyk zawodowych na tej stronie obejmuje również stanowiska nazywane w dokumentacji zakładowej i ogłoszeniach o pracę:

  • zbieracz runa leśnego,
  • zbieracz ziół,
  • zielarz-zbieracz,
  • zbieracz jagód,
  • zbieracz surowców zielarskich.

Badania

  • wstępne badania lekarskie przed rozpoczęciem pracy,
  • okresowe badania lekarskie w terminach wyznaczonych przez lekarza medycyny pracy,
  • kontrolne badania lekarskie po niezdolności do pracy z powodu choroby trwającej dłużej niż 30 dni,
  • ocena skóry i układu oddechowego pod kątem alergii na pyłki i soki roślin,
  • orzeczenie do celów sanitarno-epidemiologicznych – jeżeli pracownik wykonuje prace przy obróbce surowca przeznaczonego do żywności, gdy wymagają tego przepisy.

Szkolenia bhp i inne

  • szkolenie wstępne bhp – instruktaż ogólny i instruktaż stanowiskowy,
  • szkolenie okresowe bhp dla pracowników na stanowiskach robotniczych – nie rzadziej niż co 3 lata,
  • instruktaż rozpoznawania roślin trujących, parzących i chronionych,
  • instruktaż postępowania po ukąszeniu żmii, użądleniu i przy usuwaniu kleszczy,
  • szkolenie z udzielania pierwszej pomocy, w tym we wstrząsie anafilaktycznym,
  • instruktaż zasad zachowania w lesie podczas polowań i zakazów wstępu.

Środowisko pracy

Zbieracz pracuje sezonowo, od wiosny do późnej jesieni, w lasach, na łąkach, torfowiskach i nieużytkach, często daleko od zabudowań i zasięgu sieci komórkowej. Przemierza pieszo kilka lub kilkanaście kilometrów dziennie po nierównym terenie, w zaroślach i na podmokłym gruncie. Przez wiele godzin pracuje w pochyleniu lub w przysiadzie, w słońcu, upale albo deszczu. Zebrany surowiec niesie w koszach i workach do samochodu lub punktu skupu. Na stanowisku wykorzystuje się:

  • grzebienie do zbioru jagód i borówek, sekatory, nożyki i motyczki do korzeni;
  • kosze, łubianki, worki lniane i plecaki transportowe;
  • telefon komórkowy z nawigacją i mapa terenu;
  • sita i stoły do wstępnego czyszczenia i sortowania surowca;
  • suszarnie zielarskie lub zacienione wiaty do podsuszania ziół;
  • samochód do przewozu surowca do skupu.

Identyfikacja zagrożeń

Czynniki fizyczne:

  • potknięcie i upadek na nierównym, podmokłym terenie, korzeniach i w zaroślach,
  • skaleczenia kolcami, gałęziami i narzędziami do zbioru,
  • promieniowanie słoneczne UV i udar cieplny w otwartym terenie,
  • praca w upale, deszczu i chłodzie wczesnym rankiem,
  • długotrwała praca w pozycji pochylonej, w przysiadzie i na kolanach,
  • noszenie koszy i worków z owocami i ziołami na dużych odległościach,
  • zabłądzenie w lesie i brak możliwości wezwania pomocy,
  • przypadkowe postrzelenie podczas polowania zbiorowego.

Czynniki chemiczne:

  • soki roślin trujących i parzących (barszcz Sosnowskiego, wilczomlecz, tojad) przy pomyłce gatunku,
  • olejki eteryczne i pyły ziół drażniące skórę i drogi oddechowe przy suszeniu.

Czynniki biologiczne:

  • borelioza i kleszczowe zapalenie mózgu przenoszone przez kleszcze,
  • bąblowica (tasiemiec bąblowcowy) z owoców runa zanieczyszczonych odchodami lisów,
  • ukąszenie żmii zygzakowatej oraz użądlenia os, szerszeni i pszczół,
  • kontakt z dzikimi zwierzętami, w tym ryzyko wścieklizny.

Czynniki psychofizyczne:

  • praca samotna w odległym terenie,
  • monotonia i powtarzalne ruchy rąk przy zbiorze,
  • tempo pracy narzucone wynagrodzeniem od ilości zebranego surowca,
  • zmęczenie po wielogodzinnym marszu i pracy w upale.

Środki ochronne

Poniżej przypisano środki ochronne do poszczególnych zagrożeń zidentyfikowanych na stanowisku zbieracza owoców, ziół i innych roślin.

Środki ochrony indywidualnej

  • wysokie obuwie terenowe z cholewką i podeszwą protektorową – upadek w terenie, żmija i owady;
  • długie spodnie i rękawy w jasnym kolorze, repelenty – kleszcze, żmija i owady, skaleczenie;
  • rękawice ochronne przy zbiorze kolczastych krzewów i roślin parzących – skaleczenie, rośliny trujące;
  • kapelusz z rondem, okulary przeciwsłoneczne i krem z filtrem UV – promieniowanie UV, mikroklimat zewnętrzny;
  • odzież przeciwdeszczowa i warstwowa – mikroklimat zewnętrzny;
  • kamizelka lub czapka w kolorze ostrzegawczym w sezonie łowieckim – postrzał na polowaniu;
  • półmaska filtrująca przy przesypywaniu suszu – olejki eteryczne.

Środki ochrony zbiorowej i techniczne

  • plecaki z pasem biodrowym i nosidła na kosze – dźwiganie, pozycja pochylona;
  • grzebienie i narzędzia o ergonomicznych uchwytach – monotonia, skaleczenie;
  • zadaszone i przewiewne miejsce do sortowania i suszenia – olejki eteryczne, promieniowanie UV;
  • apteczka z opaską uciskową, środkiem do usuwania kleszczy i lekiem przeciwhistaminowym – żmija i owady, kleszcze;
  • telefon z naładowanym powerbankiem i lokalizacją GPS – zabłądzenie, praca w pojedynkę.

Środki organizacyjne

  • praca w parach i zgłaszanie trasy przed wyjściem – praca w pojedynkę, zabłądzenie;
  • sprawdzanie komunikatów nadleśnictwa o polowaniach i zakazach wstępu – postrzał na polowaniu;
  • mycie owoców i rąk po zbiorze, zakaz jedzenia niemytych owoców runa – bąblowica;
  • omijanie padłych i nienaturalnie zachowujących się dzikich zwierząt – wścieklizna;
  • przerwy, nawadnianie i unikanie pracy w najgorętszych godzinach – zmęczenie, mikroklimat zewnętrzny, promieniowanie UV;
  • rotacja zbioru, sortowania i transportu, zmiana pozycji ciała – monotonia, pozycja pochylona, praca akordowa;
  • zbiór wyłącznie gatunków pewnie rozpoznanych, konsultacja z zielarnią – rośliny trujące;
  • szczepienie przeciw KZM i przegląd ciała po powrocie – kleszcze.

Czynniki szkodliwe i uciążliwe do skierowania na badania lekarskie

Poniższy wykaz ułatwia wypełnienie skierowania na badania profilaktyczne dla zbieracza owoców, ziół i innych roślin.

  • czynniki fizyczne – praca na otwartej przestrzeni w warunkach zmiennego mikroklimatu, promieniowanie nadfioletowe naturalne;
  • czynniki chemiczne – soki roślin drażniących i fototoksycznych, olejki eteryczne i pyły roślinne;
  • czynniki biologiczne – krętki Borrelia, wirus kleszczowego zapalenia mózgu, Echinococcus multilocularis, wirus wścieklizny;
  • inne czynniki, w tym niebezpieczne – praca w terenie leśnym w pojedynkę, wymuszona pozycja pochylona, ręczne przenoszenie ciężarów, ryzyko ukąszeń i użądleń.

Podobne stanowiska

Podstawa prawna

Klasyfikacja zawodów i specjalności została wprowadzona rozporządzeniem Ministra Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej z dnia 21 października 2025 r. (Dz.U. z 2025 r. poz. 1534).

Ostatnia aktualizacja: 29 października 2026

FAQ