Scenarzysta – kod 264105 w klasyfikacji zawodów i specjalności (KZiS 2025). Scenarzysta pisze scenariusze filmów fabularnych, seriali, programów telewizyjnych, form dokumentalnych i gier – od konspektu i treatmentu, przez drabinkę scen, po kolejne wersje dialogów. Uczestniczy w pracy pokoju scenarzystów, czytaniach próbnych z aktorami i konsultacjach z reżyserem i producentem, a w razie potrzeby przepisuje sceny w trakcie zdjęć.
Scenarzysta – wymagania w stosunku do pracownika
- umiejętność budowania dramaturgii, postaci i dialogu oraz znajomość zasad formatowania scenariusza,
- wykształcenie wyższe, często ukończony kurs lub studia scenariopisarskie, mile widziane doświadczenie dziennikarskie lub literackie,
- znajomość programów do pisania scenariuszy, np. Final Draft, Celtx lub Fade In,
- umiejętność dokumentowania tematu – kwerendy archiwalne, wywiady, konsultacje z ekspertami,
- umiejętność pracy zespołowej w pokoju scenarzystów i przyjmowania uwag redakcji,
- znajomość podstaw prawa autorskiego i zasad zawierania umów licencyjnych,
- odporność na stres, samodyscyplina i umiejętność dotrzymywania terminów.
Inne nazwy stanowiska
Opis zagrożeń i ryzyk zawodowych na tej stronie obejmuje również stanowiska nazywane w dokumentacji zakładowej i ogłoszeniach o pracę:
- autor scenariuszy,
- scenarzysta filmowy,
- scenarzysta serialowy,
- dialogista,
- scenarzysta telewizyjny.
Badania
- wstępne, okresowe i kontrolne badania lekarskie z zakresu medycyny pracy – przy zatrudnieniu na podstawie umowy o pracę,
- badanie okulistyczne w ramach badań profilaktycznych – praca przy monitorze ekranowym powyżej 4 godzin dziennie,
- okulary korygujące wzrok do pracy przy monitorze – jeśli zaleci je lekarz medycyny pracy.
Szkolenia bhp i inne
- szkolenie wstępne bhp – instruktaż ogólny i instruktaż stanowiskowy,
- szkolenie okresowe bhp – nie rzadziej niż co 6 lat jak dla pracowników administracyjno-biurowych,
- instruktaż bezpiecznego poruszania się po planie zdjęciowym przed wizytą na planie lub w studiu,
- instruktaż ergonomii stanowiska z monitorem ekranowym, także przy pracy zdalnej,
- szkolenie z ochrony przeciwpożarowej i ewakuacji obiektu.
Środowisko pracy
Scenarzysta pracuje głównie przy komputerze – w domu, w biurze producenta lub w pokoju scenarzystów, gdzie zespół przez wiele godzin dziennie omawia odcinki i rozpisuje wątki. Praca jest siedząca, z długimi okresami pisania i czytania z ekranu, a terminy oddania kolejnych wersji często wypadają wieczorem lub w weekend. Przy dokumentacji tematu scenarzysta jeździ do archiwów, na wizje lokalne i spotkania, a w trakcie zdjęć bywa na planie filmowym w studiu lub w plenerze, gdzie obowiązują go zasady bezpieczeństwa ekipy. Zamówienia mają charakter projektowy, co oznacza zmienne obciążenie pracą. Na stanowisku wykorzystuje się:
- komputer lub laptop z monitorem zewnętrznym i oprogramowaniem do pisania scenariuszy;
- tablica korkowa lub magnetyczna z kartami scen, flipchart w pokoju scenarzystów;
- dyktafon i telefon do nagrywania wywiadów dokumentacyjnych;
- drukarka do wydruków scenariusza na czytania próbne;
- samochód prywatny lub służbowy przy wyjazdach na dokumentację i plan;
- platformy do wideokonferencji i wspólnej edycji dokumentów.
Identyfikacja zagrożeń
Czynniki fizyczne:
- obciążenie narządu wzroku przy wielogodzinnej pracy z ekranem,
- wymuszona pozycja siedząca i przeciążenie kręgosłupa szyjnego i lędźwiowego,
- przeciążenie nadgarstków przy intensywnym pisaniu na klawiaturze,
- niewłaściwe oświetlenie i odblaski przy pracy w domu lub w kawiarni,
- potknięcie o przewody, szyny jazdy kamerowej i statywy podczas wizyty na planie,
- uderzenie przez przemieszczany sprzęt oświetleniowy i elementy scenografii na planie,
- wypadek drogowy podczas dojazdów na dokumentację i plan zdjęciowy,
- porażenie prądem elektrycznym od uszkodzonego sprzętu i przedłużaczy.
Czynniki psychofizyczne:
- presja terminów i wielokrotne przepisywanie tekstu na żądanie producenta lub nadawcy,
- nieregularny czas pracy, praca wieczorami i w nocy,
- długotrwały wysiłek umysłowy i blokada twórcza,
- krytyka twórczości i konflikty w zespole autorskim,
- niepewność zatrudnienia przy pracy projektowej,
- obciążenie emocjonalne przy pracy nad trudnymi tematami, np. przemocą czy chorobą.
Środki ochronne
Poniżej przypisano środki ochronne do poszczególnych zagrożeń zidentyfikowanych na stanowisku scenarzysty.
Środki ochrony indywidualnej
- okulary korygujące wzrok do pracy przy monitorze, jeśli zaleci je lekarz – obciążenie narządu wzroku;
- obuwie z pełną, antypoślizgową podeszwą i odzież odblaskowa podczas wizyty na planie w plenerze lub nocą – potknięcie o przewody, uderzenie przez przemieszczany sprzęt;
- podkładka pod nadgarstek i ergonomiczna klawiatura – przeciążenie nadgarstków;
- podnóżek i poduszka lędźwiowa przy pracy zdalnej – wymuszona pozycja siedząca, przeciążenie kręgosłupa;
- pasy bezpieczeństwa i zestaw głośnomówiący w samochodzie – wypadek drogowy.
Środki ochrony zbiorowej i techniczne
- monitor zewnętrzny z regulacją wysokości przy pracy na laptopie – obciążenie narządu wzroku, przeciążenie kręgosłupa szyjnego;
- krzesło z regulacją i biurko o odpowiedniej wysokości – wymuszona pozycja siedząca;
- oświetlenie ogólne i miejscowe, rolety w oknach – niewłaściwe oświetlenie, odblaski;
- wyznaczone i oznakowane strefy dla osób postronnych na planie, osłonięte kable – potknięcie, uderzenie przez sprzęt;
- sprawne instalacje i sprzęt elektryczny z wyłącznikami różnicowoprądowymi – porażenie prądem;
- sprawny technicznie pojazd z aktualnym przeglądem – wypadek drogowy.
Środki organizacyjne
- przerwy co najmniej 5 minut po każdej godzinie pracy przy monitorze – obciążenie wzroku, przeciążenie kręgosłupa i nadgarstków;
- harmonogram prac uzgodniony z producentem z liczbą przewidzianych poprawek – presja terminów, wielokrotne przepisywanie tekstu;
- stałe godziny pracy pokoju scenarzystów i ograniczenie pracy nocnej – nieregularny czas pracy;
- wizyta na planie wyłącznie po odprawie i w towarzystwie członka ekipy produkcyjnej – potknięcie, uderzenie przez sprzęt na planie;
- zasady udzielania informacji zwrotnej przez redakcję i producenta – krytyka twórczości, konflikty w zespole;
- możliwość konsultacji psychologicznej lub superwizji przy trudnych tematach – obciążenie emocjonalne, blokada twórcza;
- planowanie podróży z odpoczynkiem, bez jazdy po nocy pisania – wypadek drogowy, zmęczenie;
- pisemne umowy z harmonogramem płatności – niepewność zatrudnienia.
Czynniki szkodliwe i uciążliwe do skierowania na badania lekarskie
Poniższy wykaz ułatwia wypełnienie skierowania na badania profilaktyczne dla scenarzysty.
- czynniki fizyczne – praca przy monitorze ekranowym powyżej 4 godzin dziennie, obciążenie narządu wzroku, wymuszona pozycja ciała siedząca;
- czynniki chemiczne – brak;
- czynniki biologiczne – brak;
- inne czynniki, w tym niebezpieczne – obciążenie psychiczne, nieregularny czas pracy, prowadzenie pojazdu w celach służbowych.
Podobne stanowiska
Podstawa prawna
Klasyfikacja zawodów i specjalności została wprowadzona rozporządzeniem Ministra Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej z dnia 21 października 2025 r. (Dz.U. z 2025 r. poz. 1534).