Dyrektor do spraw energetyki – kod 112003 w klasyfikacji zawodów i specjalności (KZiS 2025). Dyrektor do spraw energetyki odpowiada za gospodarkę energetyczną przedsiębiorstwa lub za pion wytwarzania i dystrybucji w spółce energetycznej – planuje produkcję i zakup energii, nadzoruje eksploatację kotłowni, elektrociepłowni, stacji transformatorowych i sieci, prowadzi inwestycje oraz odpowiada za koncesje i sprawozdawczość. Prowadzi obchody obiektów, uczestniczy w naradach ruchowych i nadzoruje usuwanie awarii zasilania.
Dyrektor do spraw energetyki – wymagania w stosunku do pracownika
- wykształcenie wyższe techniczne – energetyka, elektrotechnika, inżynieria środowiska lub mechanika,
- doświadczenie w eksploatacji urządzeń energetycznych i w kierowaniu służbami utrzymania ruchu,
- świadectwo kwalifikacyjne na stanowisku dozoru w grupie urządzeń elektroenergetycznych, cieplnych lub gazowych – w zakresie wynikającym z posiadanych instalacji,
- znajomość prawa energetycznego, zasad taryfowania i obowiązków koncesyjnych,
- znajomość instrukcji eksploatacji, zasad prac pod napięciem i organizacji prac na polecenie,
- prawo jazdy kat. B przy objazdach obiektów i stacji.
Inne nazwy stanowiska
Opis zagrożeń i ryzyk zawodowych na tej stronie obejmuje również stanowiska nazywane w dokumentacji zakładowej i ogłoszeniach o pracę:
- dyrektor techniczny do spraw energetyki,
- szef służby energetycznej zakładu,
- dyrektor pionu wytwarzania energii,
- główny energetyk zakładu,
- dyrektor do spraw gospodarki energetycznej.
Badania
- wstępne badania lekarskie przed rozpoczęciem pracy,
- okresowe badania lekarskie uwzględniające ekspozycję na hałas i pole elektromagnetyczne przy obchodach obiektów,
- badania do pracy na wysokości powyżej 3 m – przy wejściach na kotły, kominy i konstrukcje stacji,
- badania narządu wzroku przy pracy przy monitorze ekranowym,
- badania kierowcy samochodu służbowego – jeśli dyrektor prowadzi pojazd przy objazdach obiektów.
Szkolenia bhp i inne
- szkolenie wstępne bhp – instruktaż ogólny i instruktaż stanowiskowy,
- szkolenie okresowe bhp dla pracodawców i osób kierujących pracownikami – nie rzadziej niż co 5 lat,
- szkolenie i egzamin kwalifikacyjny w zakresie dozoru nad eksploatacją urządzeń energetycznych,
- szkolenie z organizacji prac przy urządzeniach energetycznych, w tym prac na polecenie i pod napięciem,
- szkolenie z pracy na wysokości oraz z ratowania porażonych prądem i udzielania pierwszej pomocy.
Środowisko pracy
Dyrektor do spraw energetyki pracuje w biurze przy systemach nadzoru i rozliczeń, ale znaczną część czasu spędza na obiektach. Obchodzi kotłownię i maszynownię, gdzie panuje wysoka temperatura, hałas turbin, pomp i wentylatorów oraz gorące rurociągi pary, a także rozdzielnie i stacje transformatorowe, w których występuje pole elektromagnetyczne i ryzyko łuku elektrycznego. Wchodzi na pomosty kotłów, konstrukcje stacji i dachy budynków technicznych, do kanałów kablowych i pomieszczeń akumulatorowni. Uczestniczy w odbiorach inwestycji, w pracach komisji awaryjnych i w narad ruchowych, pozostaje w gotowości telefonicznej, a przy awariach zasilania pracuje nocami i w dni wolne. Na stanowisku wykorzystuje się:
- system nadzoru i wizualizacji pracy sieci, systemy pomiarowe energii i platforma rozliczeń;
- kotłownia, maszynownia, turbozespoły, pompy i wymiennikownie;
- rozdzielnie średniego i niskiego napięcia, stacje transformatorowe, pola rozłącznikowe i akumulatorownia;
- agregaty prądotwórcze, zasilacze awaryjne i układy automatyki sterującej;
- środki ochrony indywidualnej i sprzęt ochronny do prac przy urządzeniach elektroenergetycznych;
- samochód służbowy, radiotelefon i dokumentacja eksploatacyjna wraz z instrukcjami.
Identyfikacja zagrożeń
Czynniki fizyczne:
- hałas turbin, pomp, sprężarek i wentylatorów w maszynowni oraz kotłowni,
- poparzenie łukiem elektrycznym i porażenie prądem w rozdzielniach oraz polach średniego napięcia,
- pole elektromagnetyczne o częstotliwości sieciowej przy transformatorach, szynach i stacjach,
- oparzenia gorącymi rurociągami pary, kotłami i wymiennikami,
- upadek z wysokości przy wejściach na pomosty kotłów, konstrukcje stacji i dachy techniczne,
- wysoka temperatura i promieniowanie cieplne w kotłowni i w pobliżu palników,
- wybuch i pożar przy instalacjach gazowych, olejowych oraz w akumulatorowni,
- praca przy monitorze ekranowym przy systemach nadzoru i rozliczeniach energii,
- wypadek drogowy przy objazdach obiektów i wyjazdach do awarii.
Czynniki chemiczne:
- pyły węglowe, biomasowe i popiołowe przy składowiskach i układach nawęglania,
- tlenek węgla i tlenki azotu przy nieszczelnościach układów spalania,
- aerozol kwasu siarkowego i wodór w akumulatorowni,
- produkty rozkładu sześciofluorku siarki w rozdzielnicach z izolacją gazową,
- oleje transformatorowe, smary i chemia do uzdatniania wody kotłowej.
Czynniki biologiczne:
- bakterie Legionella w układach chłodniczych, wieżach wyparnych i instalacjach ciepłej wody.
Czynniki psychofizyczne:
- odpowiedzialność za ciągłość zasilania i skutki przerw w dostawie energii,
- gotowość telefoniczna, dyżury i wezwania w porze nocnej przy awariach,
- presja kosztów energii, limitów emisyjnych i wyników negocjacji zakupowych,
- konieczność szybkich decyzji przy awariach i niepełnej informacji o stanie sieci,
- praca w nadgodzinach w okresie remontów postojowych i uruchomień.
Środki ochronne
Poniżej przypisano środki ochronne do poszczególnych zagrożeń zidentyfikowanych na stanowisku dyrektora do spraw energetyki.
Środki ochrony indywidualnej
- kask elektroizolacyjny z osłoną twarzy i odzież trudnopalna o właściwej klasie ochrony przed łukiem – luk elektryczny;
- rękawice elektroizolacyjne i obuwie bez elementów metalowych w rozdzielniach – luk elektryczny, pole elektromagnetyczne;
- ochronniki słuchu dopasowane do poziomu hałasu w maszynowni i kotłowni – halas maszynowni;
- szelki bezpieczeństwa z amortyzatorem i urządzenie samohamowne przy wejściach na pomosty i dachy – praca na wysokosci;
- półmaska filtrująca przy obchodach nawęglania i składowisk oraz okulary ochronne – pyl weglowy, szesciofluorek siarki;
- rękawice i odzież chroniąca przed kontaktem z gorącymi powierzchniami oraz z olejami – goraca powierzchnia, oleje, goraca strefa;
- rękawice kwasoodporne i okulary w akumulatorowni – kwas akumulatorowy.
Środki ochrony zbiorowej i techniczne
- wygrodzenia, blokady, uziemiacze przenośne i sygnalizacja stanu pól rozdzielni – luk elektryczny, pole elektromagnetyczne;
- izolacja termiczna rurociągów, osłony wymienników i oznakowanie stref gorących – goraca powierzchnia, goraca strefa;
- obudowy dźwiękochłonne pomp i sprężarek oraz wydzielone sterownie – halas maszynowni;
- pomosty, balustrady, drabiny z prowadnicą i punkty kotwienia na kotłach i stacjach – praca na wysokosci;
- detekcja tlenku węgla, metanu i wodoru, wentylacja awaryjna i instalacja gaśnicza – tlenek wegla, wybuch i pozar, kwas akumulatorowy;
- odpylanie układów nawęglania, zraszanie składowisk i hermetyzacja przenośników – pyl weglowy;
- wentylacja rozdzielnic z izolacją gazową i procedura kontroli szczelności – szesciofluorek siarki;
- dezynfekcja termiczna i chemiczna instalacji wodnych oraz kontrola układów chłodniczych – legionella;
- tace i systemy zbierania wycieków olejowych oraz oznakowanie chemii kotłowej – oleje;
- ergonomiczne stanowisko komputerowe w biurze i w sterowni – monitor.
Środki organizacyjne
- organizacja prac na polecenie, dopuszczenia i nadzór nad pracami przy urządzeniach energetycznych – luk elektryczny, pole elektromagnetyczne, wybuch i pozar;
- obchody obiektów po instruktażu, w asyście pracownika ruchu i wyznaczonymi drogami – halas maszynowni, goraca powierzchnia, goraca strefa, pyl weglowy;
- pozwolenie na pracę na wysokości, zakaz samodzielnych wejść na pomosty i konstrukcje – praca na wysokosci;
- pomiary czynników środowiska pracy i limity czasu przebywania w strefach hałasu oraz gorących – halas maszynowni, goraca strefa, pole elektromagnetyczne;
- grafik dyżurów z czasem odpoczynku, procedury eskalacji i obsada zmian ruchowych – dyzury, decyzje awaryjne, nadgodziny;
- plan remontów postojowych z rezerwą czasu i podziałem odpowiedzialności – nadgodziny, odpowiedzialnosc ciaglosc;
- procedury awaryjne, ćwiczenia i scenariusze działań przy zakłóceniach zasilania – decyzje awaryjne, odpowiedzialnosc ciaglosc;
- plan zakupu energii i monitoring kosztów ograniczający presję decyzyjną – presja kosztow;
- procedura postępowania przy pracach w akumulatorowni i przy rozdzielnicach gazowych – kwas akumulatorowy, szesciofluorek siarki;
- program kontroli instalacji wodnych i rejestr przeglądów pod kątem Legionelli – legionella;
- planowanie objazdów obiektów w porze dziennej i zakaz jazdy po wezwaniu nocnym – wypadek drogowy, dyzury;
- przerwy w pracy przy monitorze i zmiana charakteru czynności – monitor;
- kontrola szczelności układów spalania i rejestr pomiarów tlenku węgla – tlenek wegla;
- instrukcje obchodzenia się z olejami i gospodarka odpadami olejowymi – oleje.
Czynniki szkodliwe i uciążliwe do skierowania na badania lekarskie
Poniższy wykaz ułatwia wypełnienie skierowania na badania profilaktyczne dla dyrektora do spraw energetyki.
- czynniki fizyczne – hałas w maszynowni i kotłowni, pole elektromagnetyczne o częstotliwości 50 Hz, gorący mikroklimat i promieniowanie cieplne, praca na wysokości powyżej 3 m, praca przy monitorze ekranowym powyżej 4 godzin dziennie;
- czynniki chemiczne – pyły węglowe, biomasowe i popiołowe, tlenek węgla i tlenki azotu, aerozol kwasu siarkowego i wodór w akumulatorowni, produkty rozkładu sześciofluorku siarki, oleje transformatorowe i chemia kotłowa;
- czynniki biologiczne – bakterie Legionella w układach chłodniczych i instalacjach ciepłej wody;
- inne czynniki, w tym niebezpieczne – praca przy urządzeniach elektroenergetycznych i instalacjach pod ciśnieniem, zagrożenie łukiem elektrycznym i pożarem, kierowanie samochodem służbowym, dyżury i praca w porze nocnej przy awariach, duża odpowiedzialność i stres decyzyjny.
Podobne stanowiska
- dyrektor techniczny,
- audytor energetyczny,
- inspektor ochrony środowiska,
- kierownik robót,
- dyrektor produkcji,
- rektor,
- dyrektor do spraw informatyki / informacji.
Podstawa prawna
Klasyfikacja zawodów i specjalności została wprowadzona rozporządzeniem Ministra Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej z dnia 21 października 2025 r. (Dz.U. z 2025 r. poz. 1534).