Inżynier gospodarki przestrzennej – kod 214907 w klasyfikacji zawodów i specjalności (KZiS 2025). Inżynier gospodarki przestrzennej przygotowuje opracowania planistyczne i analizy przestrzenne – projekty planów miejscowych, studia uwarunkowań, analizy chłonności terenów, opracowania środowiskowe i wnioski o warunki zabudowy. Pracuje na danych geodezyjnych i ewidencyjnych w systemach informacji przestrzennej, prowadzi inwentaryzacje terenowe i udział w konsultacjach społecznych oraz uzgodnieniach z organami i instytucjami.
Inżynier gospodarki przestrzennej – wymagania w stosunku do pracownika
- wykształcenie wyższe – gospodarka przestrzenna, urbanistyka, geodezja lub architektura,
- umiejętność pracy w systemach informacji przestrzennej i przetwarzania danych ewidencyjnych,
- znajomość zasad planowania przestrzennego i procedur sporządzania planów miejscowych,
- umiejętność wykonywania analiz przestrzennych, kartogramów i opracowań tekstowych,
- umiejętność prowadzenia rozmów z mieszkańcami i prezentowania rozwiązań na spotkaniach,
- prawo jazdy kategorii B i gotowość do inwentaryzacji terenowych.
Inne nazwy stanowiska
Opis zagrożeń i ryzyk zawodowych na tej stronie obejmuje również stanowiska nazywane w dokumentacji zakładowej i ogłoszeniach o pracę:
- planista przestrzenny,
- projektant planów miejscowych,
- specjalista do spraw planowania przestrzennego,
- analityk przestrzenny,
- specjalista do spraw zagospodarowania terenu.
Badania
- wstępne badania lekarskie przed rozpoczęciem pracy,
- okresowe badania lekarskie dla pracowników administracyjno-biurowych z oceną wzroku,
- badania okulistyczne przy pracy przy monitorze ekranowym powyżej 4 godzin dziennie,
- badania kierowcy samochodu służbowego – jeżeli pracownik prowadzi pojazd w ramach obowiązków,
- kontrolne badania lekarskie po niezdolności do pracy z powodu choroby trwającej dłużej niż 30 dni.
Szkolenia bhp i inne
- szkolenie wstępne bhp – instruktaż ogólny i instruktaż stanowiskowy,
- szkolenie okresowe bhp dla pracowników administracyjno-biurowych – nie rzadziej niż co 6 lat,
- instruktaż z zasad poruszania się po terenach budów, nieużytkach i w pasie drogowym,
- szkolenie z bezpiecznego prowadzenia spotkań z mieszkańcami i reagowania na agresję słowną,
- szkolenia z oprogramowania przestrzennego i przepisów planistycznych.
Środowisko pracy
Podstawowym miejscem pracy jest biuro pracowni urbanistycznej lub urzędu – stanowisko komputerowe z dwoma monitorami, duży format wydruków i praca z mapami. Inwentaryzacje terenowe prowadzone są pieszo i samochodem na obszarach o różnym charakterze: w pasie drogowym, na nieużytkach, terenach poprzemysłowych, przy ciekach wodnych i na skrajach lasów. Konsultacje społeczne i wyłożenia planów odbywają się w salach zebrań i w urzędach, czasem przy dużej liczbie uczestników i napiętej atmosferze, również w godzinach wieczornych. Część pracy wymaga udziału w komisjach i posiedzeniach poza siedzibą pracodawcy. Terminy wynikające z procedury planistycznej wymuszają okresy wzmożonego obciążenia. Na stanowisku wykorzystuje się:
- oprogramowanie systemów informacji przestrzennej i programy projektowe;
- odbiornik GNSS, dalmierz laserowy i aparat fotograficzny do inwentaryzacji;
- plotery i wielkoformatowe wydruki map oraz skanery;
- bazy danych ewidencji gruntów i budynków oraz rejestry publiczne;
- samochód służbowy do wyjazdów terenowych;
- rzutnik i sprzęt do prezentacji na spotkaniach z mieszkańcami.
Identyfikacja zagrożeń
Czynniki fizyczne:
- długotrwała praca przy monitorze ekranowym i obciążenie wzroku,
- wielogodzinna praca w pozycji siedzącej, obciążenie kręgosłupa i nadgarstków,
- potrącenie przez pojazdy w czasie inwentaryzacji w pasie drogowym,
- potknięcia, upadki i skaleczenia na nieużytkach, gruzowiskach i terenach poprzemysłowych,
- zagrożenia przy wejściu na teren budowy – spadające przedmioty i maszyny w ruchu,
- praca terenowa w mrozie, upale, wiatrze i opadach,
- wypadek w czasie przejazdów służbowych,
- przenoszenie rulonów map, wydruków wielkoformatowych i sprzętu prezentacyjnego.
Czynniki chemiczne:
- pyły tonerów i opary z ploterów oraz urządzeń wielkoformatowych,
- kontakt z zanieczyszczonym gruntem i odpadami na terenach poprzemysłowych.
Czynniki biologiczne:
- kleszcze i owady na terenach zadrzewionych i nieużytkach – borelioza i odkleszczowe zapalenie mózgu,
- bakterie i grzyby w odchodach zwierząt oraz odpadach na terenach niezagospodarowanych.
Czynniki psychofizyczne:
- napięcie i agresja słowna na konsultacjach społecznych oraz w kontaktach z właścicielami nieruchomości,
- presja terminów ustawowych procedury planistycznej i uzgodnień,
- odpowiedzialność za skutki rozstrzygnięć planistycznych dla mieszkańców i inwestorów,
- spotkania i wyłożenia prowadzone w godzinach wieczornych,
- długotrwała koncentracja przy analizach przestrzennych i redakcji tekstów.
Środki ochronne
Poniżej przypisano środki ochronne do poszczególnych zagrożeń zidentyfikowanych na stanowisku inżyniera gospodarki przestrzennej.
Środki ochrony indywidualnej
- kamizelka ostrzegawcza o wysokiej widzialności w pasie drogowym i na budowie – ruch drogowy, teren budowy;
- hełm ochronny przy wejściu na teren budowy – teren budowy;
- obuwie terenowe z podnoskiem i podeszwą przeciwpoślizgową – nierowny teren, zanieczyszczenia terenu;
- rękawice ochronne przy kontakcie z gruzem i odpadami – zanieczyszczenia terenu, odchody i odpady;
- odzież długa i repelent przeciw kleszczom – kleszcze;
- odzież ciepłochronna i przeciwdeszczowa oraz okulary przeciwsłoneczne – warunki atmosferyczne;
- okulary korekcyjne do pracy przy monitorze według zalecenia lekarza – monitor.
Środki ochrony zbiorowej i techniczne
- ergonomiczne stanowisko komputerowe z dwoma monitorami, podnóżkiem i fotelem z regulacją – monitor, pozycja siedzaca;
- oświetlenie stanowiska bez odbić i zasłony przeciwsłoneczne – monitor;
- plotery i urządzenia wielkoformatowe w wydzielonym, wentylowanym pomieszczeniu – tonery;
- wózki i tuby do przenoszenia rulonów map oraz sprzętu – dzwiganie wydrukow;
- samochód służbowy z aktualnymi przeglądami i wyposażeniem ostrzegawczym – wypadek drogowy, ruch drogowy;
- sale spotkań z oddzielnym wyjściem, obsługą techniczną i porządkową – konflikt spoleczny;
- pierwsza pomoc i apteczka w samochodzie oraz w biurze – nierowny teren, kleszcze.
Środki organizacyjne
- przerwy w pracy przy monitorze i zmiana zadań co godzinę – monitor, pozycja siedzaca, koncentracja;
- inwentaryzacje terenowe w zespołach dwuosobowych i uzgodnienie wejścia na teren budowy – nierowny teren, teren budowy, ruch drogowy;
- procedura prowadzenia konsultacji z regulaminem spotkania i możliwością wezwania pomocy – konflikt spoleczny;
- planowanie prac zgodnie z harmonogramem procedury i rezerwa czasu na uzgodnienia – presja terminow, odpowiedzialnosc;
- rekompensowanie spotkań wieczornych czasem wolnym – praca po godzinach;
- kontrola ciała po pracy w terenie i szczepienie przeciw odkleszczowemu zapaleniu mózgu dla pracowników terenowych – kleszcze, odchody i odpady;
- mycie rąk i zakaz jedzenia na terenach zanieczyszczonych – zanieczyszczenia terenu;
- planowanie wyjazdów z uwzględnieniem pogody i ograniczanie jazdy po zmroku – warunki atmosferyczne, wypadek drogowy;
- rozdzielanie przenoszenia dużych wydruków i sprzętu między pracowników – dzwiganie wydrukow, tonery.
Czynniki szkodliwe i uciążliwe do skierowania na badania lekarskie
Poniższy wykaz ułatwia wypełnienie skierowania na badania profilaktyczne dla inżyniera gospodarki przestrzennej.
- czynniki fizyczne – praca przy monitorze ekranowym powyżej 4 godzin dziennie, praca w zmiennych warunkach atmosferycznych, wymuszona pozycja siedząca;
- czynniki chemiczne – pyły tonerów, zanieczyszczony grunt na terenach poprzemysłowych;
- czynniki biologiczne – kleszcze oraz bakterie i grzyby w odchodach i odpadach – przy inwentaryzacjach terenowych;
- inne czynniki, w tym niebezpieczne – praca w pasie drogowym i na terenie budowy, kierowanie pojazdem służbowym, kontakt z klientem i obciążenie konfliktowe, praca w godzinach wieczornych.
Podobne stanowiska
Podstawa prawna
Klasyfikacja zawodów i specjalności została wprowadzona rozporządzeniem Ministra Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej z dnia 21 października 2025 r. (Dz.U. z 2025 r. poz. 1534).