Nauczyciel nauczania na odległość

Nauczyciel nauczania na odległość – kod 235907 w klasyfikacji zawodów i specjalności (KZiS 2025). Nauczyciel nauczania na odległość prowadzi lekcje i zajęcia przez internet: dla uczniów objętych nauczaniem zdalnym, dla dzieci przebywających za granicą, dla uczniów chorych oraz na kursach prowadzonych w całości on-line. Przygotowuje materiały cyfrowe, prowadzi zajęcia przed kamerą, sprawdza prace przesyłane elektronicznie i utrzymuje kontakt z uczniami oraz rodzicami przez komunikatory.

Nauczyciel nauczania na odległość – wymagania w stosunku do pracownika

kwalifikacje nauczycielskie w zakresie nauczanego przedmiotu oraz przygotowanie pedagogiczne,
biegła obsługa platformy edukacyjnej, systemu wideokonferencyjnego i narzędzi do testów on-line,
umiejętność prowadzenia lekcji przed kamerą i utrzymywania uwagi grupy bez kontaktu bezpośredniego,
umiejętność przygotowania materiałów cyfrowych i dostępnych form zadań,
umiejętność rozpoznawania sygnałów kryzysu ucznia widocznych w kontakcie zdalnym,
znajomość zasad ochrony danych osobowych i nagrywania zajęć.

Inne nazwy stanowiska

Opis zagrożeń i ryzyk zawodowych na tej stronie obejmuje również stanowiska nazywane w dokumentacji zakładowej i ogłoszeniach o pracę:

nauczyciel zdalny,
nauczyciel lekcji on-line,
nauczyciel prowadzący zajęcia przez internet,
nauczyciel w szkole dla dzieci za granicą,
prowadzący zajęcia zdalne dla uczniów.

Badania

wstępne badania lekarskie przed rozpoczęciem pracy,
okresowe badania lekarskie z oceną narządu wzroku, głosu i układu ruchu,
kontrolne badania lekarskie po niezdolności do pracy z powodu choroby trwającej dłużej niż 30 dni,
badania w związku z pracą przy monitorze ekranowym powyżej 4 godzin dziennie, z oceną potrzeby okularów korekcyjnych,
badanie audiometryczne przy całodziennej pracy w słuchawkach, tam gdzie jest zalecane,
ocena zdolności do pracy w porze nocnej przy zajęciach dla uczniów z innych stref czasowych, jeżeli taka praca występuje.

Szkolenia bhp i inne

szkolenie wstępne bhp – instruktaż ogólny i instruktaż stanowiskowy,
szkolenie okresowe bhp – nie rzadziej niż co 5 lat,
szkolenie z ergonomii stanowiska komputerowego i organizacji pracy zdalnej w domu,
szkolenie z ochrony danych osobowych uczniów, nagrań zajęć i bezpiecznego korzystania z komunikatorów,
szkolenie z reagowania na sygnały kryzysu psychicznego ucznia i cyberprzemoc,
szkolenie z udzielania pierwszej pomocy,
szkolenie z higieny głosu przy pracy z mikrofonem.

Środowisko pracy

Stanowisko to zestaw komputerowy z kamerą, mikrofonem i słuchawkami, zwykle w domu nauczyciela albo w wydzielonym pokoju szkoły. Lekcje idą jedna po drugiej, nauczyciel siedzi nieruchomo przed ekranem, mówi do mikrofonu przez 5–7 godzin i jednocześnie obsługuje czat, tablicę cyfrową i prezentację. Praca w słuchawkach trwa cały dzień. Po zajęciach dochodzi sprawdzanie prac przesłanych elektronicznie, wpisy w dzienniku i odpisywanie na wiadomości rodziców, nieraz wieczorem. Zajęcia dla uczniów przebywających za granicą wypadają w nietypowych godzinach. Stanowisko w domu bywa improwizowane: laptop na blacie kuchennym, krzesło bez regulacji, światło od okna powodujące odbicia na ekranie, oraz brak oddzielenia pracy od życia domowego. Na stanowisku wykorzystuje się:

komputer lub laptop, dodatkowy monitor, kamera i mikrofon;
słuchawki nauszne z mikrofonem oraz tablet graficzny do pisania na tablicy cyfrowej;
platforma edukacyjna, system wideokonferencyjny i narzędzia do testów on-line;
dziennik elektroniczny i komunikatory do kontaktu z uczniami oraz rodzicami;
materiały cyfrowe, pliki wideo i zestawy zadań interaktywnych;
łącze internetowe z zapasowym dostępem mobilnym.

Identyfikacja zagrożeń

Czynniki fizyczne:

praca przy monitorze ekranowym powyżej 4 godzin dziennie, przez cały dzień zajęć i przy sprawdzaniu prac,
obciążenie narządu wzroku pracą z ekranem, czatem i pracami uczniów w formie plików,
długotrwała, nieprzerwana praca w pozycji siedzącej, często przy stanowisku bez regulacji,
statyczne obciążenie odcinka szyjnego i barków przy pracy w jednej pozycji przed kamerą,
obciążenie narządu głosu przy mówieniu do mikrofonu przez kilka godzin bez przerw,
obciążenie słuchu całodzienną pracą w słuchawkach i nagłymi dźwiękami z mikrofonów uczniów,
przeciążenia nadgarstka i barku od pracy myszą, klawiaturą i tabletem graficznym,
odbicia i olśnienie od okna oraz nieprawidłowe oświetlenie stanowiska w pracy domowej,
praca w godzinach wczesnoporannych i wieczornych przy zajęciach dla uczniów z innych stref czasowych.

Czynniki chemiczne:

alkohole w preparatach do czyszczenia ekranów, klawiatur i słuchawek,
pył tonerowy i ozon z drukarki używanej do materiałów i wydruków prac.

Czynniki psychofizyczne:

izolacja zawodowa i brak bieżącego kontaktu z zespołem nauczycieli oraz z uczniami poza ekranem,
obciążenie psychiczne utrzymywaniem uwagi grupy bez kontaktu bezpośredniego i przy wyłączonych kamerach,
zacieranie granicy między pracą a życiem domowym przy pracy z domu i kontakcie przez komunikatory,
obciążenie psychiczne sygnałami kryzysu i cyberprzemocy, zauważanymi tylko przez ekran,
presja awarii łącza i sprzętu w czasie trwających zajęć oraz odpowiedzialność za ciągłość lekcji,
napięcia w kontakcie z rodzicami prowadzonym głównie pisemnie, bez rozmowy bezpośredniej.

Środki ochronne

Poniżej przypisano środki ochronne do poszczególnych zagrożeń zidentyfikowanych na stanowisku nauczyciela nauczania na odległość.

Środki ochrony indywidualnej

okulary korekcyjne do pracy przy monitorze, zgodnie z zaleceniem lekarza – monitor, obciazenie wzroku, oswietlenie;
słuchawki z ograniczeniem poziomu dźwięku, lekkie, z wymiennymi nausznikami – halas sluchawek;
mikrofon kierunkowy pozwalający mówić bez podnoszenia głosu – obciazenie glosu;
podkładka pod nadgarstek i pionowa mysz lub trackball – przeciazenia nadgarstka;
podnóżek i podparcie odcinka lędźwiowego na stanowisku – pozycja siedzaca, statyczne obciazenie;
rękawice jednorazowe przy czyszczeniu sprzętu współdzielonego – srodki czystosci.

Środki ochrony zbiorowej i techniczne

stanowisko z regulowanym krzesłem i biurkiem, monitorem na wysokości oczu oraz zewnętrzną klawiaturą do laptopa – monitor, pozycja siedzaca, statyczne obciazenie, przeciazenia nadgarstka;
duży monitor, skalowanie interfejsu i możliwość powiększania prac uczniów – obciazenie wzroku;
oświetlenie stanowiska bez odbić, żaluzje w oknie i doświetlenie od boku zamiast od przodu – oswietlenie;
limitery poziomu dźwięku w systemie wideokonferencyjnym i wyciszanie mikrofonów uczestników – halas sluchawek;
pomieszczenie o dobrej akustyce, bez pogłosu, pozwalające mówić ciszej – obciazenie glosu;
zapasowe łącze internetowe, zasilanie awaryjne i dostęp do zapasowego sprzętu szkoły – awarie;
dedykowane pomieszczenie lub wydzielona strefa do pracy zdalnej, oddzielona od części mieszkalnej – brak granic, izolacja;
narzędzia aktywizujące w platformie: ankiety, tablica wspólna i pokoje grupowe – utrzymanie uwagi;
rejestr zgłoszeń o cyberprzemocy i narzędzia moderowania czatu w systemie – kryzysy uczniow;
wydzielone pomieszczenie na drukarkę i zamykana szafka na preparaty czyszczące – toner, srodki czystosci.

Środki organizacyjne

plan zajęć z przerwami między lekcjami, limitem lekcji pod rząd i czasem bez kamery – monitor, obciazenie glosu, pozycja siedzaca, utrzymanie uwagi;
przerwy w pracy przy monitorze oraz zalecenie wstawania i zmiany pozycji co godzinę – monitor, statyczne obciazenie, przeciazenia nadgarstka, obciazenie wzroku;
przerwy od słuchawek i korzystanie z głośników przy zajęciach bez wymogu poufności – halas sluchawek;
ustalone godziny kontaktu z rodzicami i uczniami oraz wyłączanie komunikatorów po pracy – brak granic, kontakt z rodzicami;
spotkania zespołu nauczycieli, wymiana doświadczeń i okresowa praca stacjonarna – izolacja;
procedura reagowania na sygnały kryzysu i cyberprzemocy ze wsparciem psychologa szkolnego – kryzysy uczniow;
instrukcja postępowania przy awarii łącza, kontakt z informatykiem i zasady odrobienia lekcji – awarie;
harmonogram zajęć w innych strefach czasowych z ograniczeniem liczby wczesnych i późnych bloków – praca nietypowa;
wymagania dla stanowiska pracy zdalnej, w tym krzesła i oświetlenia, oraz dofinansowanie sprzętu – oswietlenie, pozycja siedzaca.

Czynniki szkodliwe i uciążliwe do skierowania na badania lekarskie

Poniższy wykaz ułatwia wypełnienie skierowania na badania profilaktyczne dla nauczyciela nauczania na odległość.

czynniki fizyczne – praca przy monitorze ekranowym powyżej 4 godzin dziennie, obciążenie narządu wzroku, długotrwała praca w pozycji siedzącej, statyczne obciążenie odcinka szyjnego, obciążenie narządu głosu, obciążenie słuchu pracą w słuchawkach, praca w godzinach wczesnoporannych i wieczornych;
czynniki chemiczne – alkohole w preparatach do czyszczenia sprzętu, pył tonerowy i ozon z drukarki;
czynniki biologiczne – brak;
inne czynniki, w tym niebezpieczne – przeciążenia układu ruchu od pracy myszą, klawiaturą i tabletem graficznym, praca zdalna w izolacji, zacieranie granicy czasu pracy, obciążenie psychiczne sygnałami kryzysu uczniów.

Podobne stanowiska

Podstawa prawna

Klasyfikacja zawodów i specjalności została wprowadzona rozporządzeniem Ministra Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej z dnia 21 października 2025 r. (Dz.U. z 2025 r. poz. 1534).

ryzyko zawodowe on-line

Stanowiska pracy