Operator wieżowy przenośnika taśmowego – kod 834314 w klasyfikacji zawodów i specjalności (KZiS 2025). Operator wieżowy przenośnika taśmowego pracuje w kabinie lub dyżurce stacji przesypowej albo napędowej – w wieży, w której zbiegają się przenośniki dalekiego transportu w kopalniach odkrywkowych węgla brunatnego, kopalniach kruszyw, elektrowniach i portach. Nadzoruje przesyp urobku między przenośnikami, kontroluje pracę napędów, bębnów i zsypów, reaguje na zatory i przesunięcia taśmy, utrzymuje łączność z dyspozytorem i obsługą koparek oraz zwałowarek.
Operator wieżowy przenośnika taśmowego – wymagania w stosunku do pracownika
- wykształcenie co najmniej zasadnicze zawodowe o profilu mechanicznym, elektrycznym lub górniczym,
- kwalifikacje do wykonywania czynności w ruchu zakładu górniczego – w kopalni, zgodnie z prawem geologicznym i górniczym,
- świadectwo kwalifikacyjne SEP (G1) w zakresie eksploatacji – jeśli wymaga tego pracodawca,
- znajomość układów blokad, sygnalizacji i sterowania ciągiem przenośników,
- dobry słuch i wzrok oraz brak przeciwwskazań do pracy na wysokości,
- gotowość do pracy w systemie ruchu ciągłego.
Inne nazwy stanowiska
Opis zagrożeń i ryzyk zawodowych na tej stronie obejmuje również stanowiska nazywane w dokumentacji zakładowej i ogłoszeniach o pracę:
- operator stacji przesypowej,
- operator stacji napędowej przenośnika,
- wieżowy przenośników taśmowych,
- operator punktu przesypowego,
- dozorca przenośnika taśmowego.
Badania
- wstępne badania lekarskie przed rozpoczęciem pracy,
- okresowe badania lekarskie w terminach wyznaczonych przez lekarza medycyny pracy lub przepisy górnicze,
- kontrolne badania lekarskie po niezdolności do pracy z powodu choroby trwającej dłużej niż 30 dni,
- badania do pracy na wysokości powyżej 3 m,
- ocena narządu słuchu i układu oddechowego.
Szkolenia bhp i inne
- szkolenie wstępne bhp – instruktaż ogólny i instruktaż stanowiskowy,
- szkolenie okresowe bhp dla stanowisk robotniczych – nie rzadziej niż co 3 lata,
- szkolenia wymagane w ruchu zakładu górniczego, w tym zapoznanie z instrukcjami stanowiskowymi,
- szkolenie z procedury blokowania ciągu (LOTO) przed pracami przy przenośniku,
- szkolenie z ewakuacji z wieży i postępowania przy pożarze taśmy.
Środowisko pracy
Operator spędza zmianę w wieży stacji przesypowej lub napędowej, na wysokości kilkunastu metrów nad terenem, z widokiem na zsypy i bębny. W wieży panuje hałas napędów i przesypującego się urobku, drgania konstrukcji oraz pył węglowy lub mineralny. Zimą konstrukcje i schody oblodzone są, a latem w kabinach panuje wysoka temperatura. Operator wychodzi na pomosty, aby skontrolować przesyp, zgarniacze i zbieżność taśmy, oraz uczestniczy w usuwaniu zatorów po zablokowaniu ciągu. Praca trwa w systemie ruchu ciągłego, także w nocy i święta, często samotnie na odległym odcinku odkrywki. Na stanowisku wykorzystuje się:
- stacje przesypowe i napędowe przenośników taśmowych dalekiego transportu;
- pulpit sterowniczy z wizualizacją i system łączności z dyspozytorem;
- linkowe wyłączniki awaryjne i sygnalizacja ostrzegawcza;
- narzędzia do usuwania zatorów i rozsypów: łopaty, drągi, węże wodne;
- kłódki i zawieszki LOTO, radiotelefon.
Identyfikacja zagrożeń
Czynniki fizyczne:
- wciągnięcie przez taśmę, bęben lub krążnik przy obsłudze przesypu,
- upadek z wysokości ze schodów, pomostów i drabin wieży,
- uderzenie przez bryły urobku spadające z przesypu,
- hałas napędów i przesypu,
- drgania konstrukcji wieży przenoszone na ciało,
- praca w zimnie, wietrze i upale w nieizolowanych częściach wieży,
- poślizgnięcie na oblodzonych i zabłoconych pomostach,
- pożar taśmy i pyłu węglowego od przegrzanych elementów,
- porażenie prądem przy urządzeniach sterowniczych i rozdzielnicach napędów.
Czynniki chemiczne:
- pył węgla brunatnego, piasku i iłów, w tym zawierający krzemionkę krystaliczną,
- smary i oleje przekładniowe napędów.
Czynniki psychofizyczne:
- praca samotna w odległej wieży,
- praca w systemie ruchu ciągłego, w tym w porze nocnej,
- monotonia obserwacji przesypu,
- wysiłek przy wchodzeniu po schodach wieży i usuwaniu zatorów,
- odpowiedzialność za ciągłość transportu urobku.
Środki ochronne
Poniżej przypisano środki ochronne do poszczególnych zagrożeń zidentyfikowanych na stanowisku operatora wieżowego przenośnika taśmowego.
Środki ochrony indywidualnej
- przylegająca odzież robocza i hełm ochronny – wciągnięcie przez przenośnik, spadający urobek;
- szelki bezpieczeństwa przy pracy poza barierkami – upadek z wysokości;
- ochronniki słuchu – hałas;
- półmaska FFP2 lub FFP3 – pył węglowy i mineralny;
- odzież ocieplana i przeciwdeszczowa – mikroklimat;
- obuwie ochronne z podeszwą antypoślizgową – upadek na tym samym poziomie;
- rękawice ochronne – smary.
Środki ochrony zbiorowej i techniczne
- osłony bębnów i przesypów, wyłączniki awaryjne linkowe – wciągnięcie przez przenośnik;
- schody i pomosty z barierkami i krawężnikami – upadek z wysokości;
- ogrzewana i klimatyzowana kabina wyciszona – hałas, mikroklimat, drgania ogólne;
- zraszanie i odpylanie przesypu – pył węglowy i mineralny;
- czujniki temperatury, instalacje gaśnicze i taśmy trudnopalne – pożar taśmy;
- kraty i siatki zapobiegające wypadaniu brył – spadający urobek;
- zabezpieczenia elektryczne i zamykane rozdzielnice – porażenie prądem;
- odśnieżanie i posypywanie schodów – upadek na tym samym poziomie.
Środki organizacyjne
- procedura LOTO i potwierdzenie zatrzymania ciągu przez dyspozytora – wciągnięcie przez przenośnik;
- system nadzoru pracy samotnej i cykliczne meldunki – praca w izolacji;
- grafik zmian w ruchu ciągłym z odpoczynkiem dobowym – praca w ruchu ciągłym;
- praca w zespole przy usuwaniu zatorów – wysiłek fizyczny, spadający urobek;
- instrukcja stanowiskowa i plan postępowania przy awarii ciągu – odpowiedzialność, pożar taśmy;
- przerwy i zmiana czynności – monotonia.
Czynniki szkodliwe i uciążliwe do skierowania na badania lekarskie
Poniższy wykaz ułatwia wypełnienie skierowania na badania profilaktyczne dla operatora wieżowego przenośnika taśmowego.
- czynniki fizyczne – hałas, drgania mechaniczne o działaniu ogólnym, praca w warunkach zmiennego mikroklimatu;
- czynniki chemiczne – pył węgla brunatnego i pył mineralny zawierający krzemionkę krystaliczną;
- czynniki biologiczne – brak;
- inne czynniki, w tym niebezpieczne – praca na wysokości powyżej 3 m, obsługa maszyn z ruchomymi elementami, praca w ruchu zakładu górniczego, praca samotna, praca zmianowa, w tym w porze nocnej.
Podobne stanowiska
- operator przenośników taśmowych,
- wulkanizator taśm przenośnikowych,
- operator przeróbki węgla,
- operator systemów odwadniających,
- mechanik górniczy.
Podstawa prawna
Klasyfikacja zawodów i specjalności została wprowadzona rozporządzeniem Ministra Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej z dnia 21 października 2025 r. (Dz.U. z 2025 r. poz. 1534).