Budownictwo obejmuje w PKD 2025 trzy działy: wznoszenie budynków (41), budowę obiektów inżynierii lądowej i wodnej (42) oraz roboty budowlane specjalistyczne (43). To jedna z branż o największej liczbie ciężkich i śmiertelnych wypadków przy pracy – głównie z powodu upadków z wysokości.
Najczęstsze kody PKD 2025 w budownictwie
- 41.00.A – roboty budowlane związane ze wznoszeniem budynków mieszkalnych;
- 41.00.B – roboty budowlane związane ze wznoszeniem budynków niemieszkalnych;
- 42.11.Z – roboty związane z budową dróg i autostrad;
- 42.21.Z – roboty związane z budową rurociągów przesyłowych i sieci rozdzielczych;
- 43.11.Z – rozbiórka i burzenie obiektów budowlanych;
- 43.21.Z – wykonywanie instalacji elektrycznych;
- 43.22.Z – wykonywanie instalacji wodno-kanalizacyjnych, cieplnych i klimatyzacyjnych;
- 43.31.Z – tynkowanie;
- 43.34.Z – malowanie i szklenie;
- 43.41.Z – wykonywanie konstrukcji i pokryć dachowych;
- 43.91.Z – roboty murarskie.
Uwaga na zmianę numeracji: w PKD 2007 wznoszenie budynków miało kod 41.20.Z, a w PKD 2025 rozdzielono je na 41.00.A (mieszkalne) i 41.00.B (niemieszkalne). Roboty murarskie mają teraz własny kod 43.91.Z.
Kategoria ryzyka i składka wypadkowa
W roku składkowym od 1 kwietnia 2026 r. do 31 marca 2027 r. obowiązują dla budownictwa trzy grupy działalności:
- wznoszenie budynków – kategoria ryzyka 3, stopa 0,93%;
- budowa obiektów inżynierii lądowej i wodnej – kategoria ryzyka 5, stopa 1,47%;
- roboty budowlane specjalistyczne – kategoria ryzyka 3, stopa 0,93%.
Stopę dla grupy stosuje płatnik zgłaszający co najmniej 10 ubezpieczonych, któremu ZUS nie ustalił stopy indywidualnej. Płatnik zgłaszający do 9 osób płaci 1,67%.
Firmy wznoszące budynki i wykonujące roboty specjalistyczne mieszczą się w kategorii 3. Pracodawca zatrudniający do 50 osób może więc sam wykonywać zadania służby bhp (po ukończeniu szkolenia), a pracownicy biurowi mogą być zwolnieni ze szkoleń okresowych. Firmy budujące drogi, mosty, sieci i rurociągi mają kategorię 5 – tych uprawnień nie mają.
Najczęstsze zagrożenia na budowie
- upadek z wysokości – z rusztowań, dachów, drabin i stropów bez zabezpieczeń;
- przygniecenie lub uderzenie spadającymi przedmiotami i materiałami;
- zasypanie w wykopie;
- porażenie prądem elektrycznym;
- uderzenie przez maszyny budowlane i pojazdy na placu budowy;
- pył krzemionkowy przy cięciu i szlifowaniu betonu, cegły i płytek;
- hałas i drgania od narzędzi mechanicznych;
- przeciążenie układu mięśniowo-szkieletowego przy ręcznym przenoszeniu;
- praca na zewnątrz w niskiej lub wysokiej temperaturze.
Stanowiska pracy w budownictwie
- kierownik budowy,
- murarz,
- cieśla,
- cieśla szalunkowy,
- zbrojarz-betoniarz,
- monter rusztowań,
- dekarz,
- dekarz-blacharz,
- tynkarz,
- malarz budowlany,
- glazurnik,
- posadzkarz,
- elektryk,
- elektromonter,
- hydraulik,
- instalator pomp ciepła,
- operator koparki,
- operator żurawia,
- pomocnik budowlany.