Blacharz samochodowy – kod 721306 w klasyfikacji zawodów i specjalności, wprowadzonej rozporządzeniem Ministra Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej z dnia 21 października 2025 r. (Dz.U. z 2025 r. poz. 1534). Blacharz samochodowy naprawia i wymienia elementy nadwozia pojazdu, prostuje poszycia, wykonuje połączenia spawane i zgrzewane oraz przywraca geometrię nadwozia po kolizji.
Blacharz samochodowy – wymagania w stosunku do pracownika
- kwalifikacje (wykształcenie zasadnicze branżowe w zawodzie blacharz samochodowy),
- uprawnienia spawalnicze (zależnie od stosowanych metod łączenia),
- umiejętność obsługi urządzeń do pomiaru i prostowania nadwozi.
Badania
- wstępne badania lekarskie,
- okresowe badania lekarskie,
- kontrolne badania lekarskie,
- badania uwzględniające narażenie na hałas, drgania i dymy spawalnicze.
Szkolenia bhp i inne
- instruktaż ogólny bhp,
- instruktaż stanowiskowy,
- okresowe szkolenie bhp nie rzadziej niż co 3 lata,
- szkolenie z zakresu ochrony przeciwpożarowej i prac niebezpiecznych pożarowo,
- szkolenie w zakresie obsługi podnośników i urządzeń do prostowania nadwozi,
- inne uznane przez pracodawcę za niezbędne.
Środowisko pracy
Blacharz samochodowy pracuje w warsztatach blacharsko-lakierniczych, stacjach obsługi pojazdów i zakładach napraw powypadkowych. Na stanowisku wykorzystuje się:
- zgrzewarki i półautomaty spawalnicze;
- szlifierki kątowe i przecinarki;
- ramy i urządzenia do pomiaru oraz prostowania nadwozi;
- podnośniki samochodowe;
- narzędzia ręczne i pneumatyczne (młotki blacharskie, wyciągarki, nitownice).
Identyfikacja zagrożeń
Czynniki fizyczne:
- ostre krawędzie blach,
- odpryski materiału i iskry,
- hałas,
- drgania miejscowe,
- promieniowanie łuku spawalniczego,
- gorące powierzchnie i rozgrzany metal,
- pożar,
- energia elektryczna,
- pochwycenie przez ruchome elementy narzędzi,
- przygniecenie przez pojazd lub jego element,
- upadek na tym samym poziomie,
- gazy techniczne pod ciśnieniem.
Czynniki chemiczne:
- dymy spawalnicze i produkty zgrzewania,
- preparaty antykorozyjne,
- kleje i masy uszczelniające,
- preparaty odtłuszczające.
Czynniki psychofizyczne:
- obciążenie układu mięśniowo-szkieletowego przy przenoszeniu elementów,
- wymuszona pozycja ciała,
- obciążenie narządu wzroku.
Środki ochronne
Poniżej przypisano środki ochronne do poszczególnych zagrożeń zidentyfikowanych na stanowisku blacharza samochodowego.
Środki ochrony indywidualnej
- przyłbica lub tarcza spawalnicza z filtrem samościemniającym – promieniowanie łuku spawalniczego, odpryski i iskry;
- rękawice odporne na przecięcie i wysoką temperaturę – ostre krawędzie blach, gorące powierzchnie;
- okulary ochronne – odpryski materiału przy szlifowaniu i przecinaniu;
- ochronniki słuchu – hałas;
- półmaska z filtrem przeciwpyłowym – dymy spawalnicze, produkty zgrzewania;
- odzież robocza trudnopalna i fartuch spawalniczy – iskry, gorący metal, pożar;
- obuwie ochronne z podnoskiem – przygniecenie, spadające elementy.
Środki ochrony zbiorowej i techniczne
- odciągi miejscowe przy stanowiskach spawania i zgrzewania – dymy spawalnicze;
- ekrany i kotary spawalnicze wygradzające stanowisko – promieniowanie łuku, iskry;
- osłony tarcz szlifierek i przecinarek – odpryski, pochwycenie przez ruchome elementy;
- podnośniki z zabezpieczeniami i blokadami oraz ich okresowe przeglądy – przygniecenie przez pojazd;
- gaśnice i koc gaśniczy w bezpośrednim sąsiedztwie stanowiska – pożar;
- butle gazów technicznych zabezpieczone przed przewróceniem, w wyznaczonym miejscu – gazy pod ciśnieniem, wybuch;
- wyłącznik różnicowoprądowy i okresowe przeglądy instalacji elektrycznej – energia elektryczna;
- urządzenia i podnośniki do transportu ciężkich elementów nadwozia – obciążenie mięśniowo-szkieletowe;
- wentylacja ogólna hali warsztatowej – dymy spawalnicze, spaliny.
Środki organizacyjne
- instrukcje bhp przy urządzeniach spawalniczych, szlifierskich i podnośnikach – energia elektryczna, pochwycenie, przygniecenie;
- zezwolenie i zabezpieczenie stanowiska przy pracach niebezpiecznych pożarowo – pożar, iskry;
- karty charakterystyki i oznakowanie preparatów chemicznych – preparaty antykorozyjne, kleje, odtłuszczacze;
- usuwanie materiałów palnych ze strefy spawania oraz nadzór po zakończeniu prac – pożar;
- przerwy w pracy i rotacja zadań – obciążenie mięśniowo-szkieletowe, wymuszona pozycja ciała;
- zasady bezpiecznego podnoszenia i pomoc drugiego pracownika przy ciężkich elementach – obciążenie mięśniowo-szkieletowe;
- utrzymanie porządku i drożności ciągów komunikacyjnych – upadek na tym samym poziomie.
Czynniki szkodliwe i uciążliwe do skierowania na badania lekarskie
Poniższy wykaz ułatwia wypełnienie skierowania na badania profilaktyczne dla blacharza samochodowego.
- czynniki fizyczne – hałas, drgania miejscowe, promieniowanie optyczne łuku spawalniczego, gorące powierzchnie i rozgrzany metal;
- pyły – dymy spawalnicze i produkty zgrzewania, pyły ze szlifowania blach;
- czynniki chemiczne – preparaty antykorozyjne, kleje i masy uszczelniające, preparaty odtłuszczające, gazy techniczne;
- inne czynniki, w tym niebezpieczne – ręczne prace transportowe, wymuszona pozycja ciała, obciążenie narządu wzroku, praca przy maszynach w ruchu i pod uniesionym pojazdem.