Stolarz – kod 752205 w klasyfikacji zawodów i specjalności, wprowadzonej rozporządzeniem Ministra Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej z dnia 21 października 2025 r. (Dz.U. z 2025 r. poz. 1534). Stolarz przykładowo ma przez pracodawcę powierzone obowiązki wiążące się z:
- wykonywaniem i konserwacją przedmiotów drewnianych (lub drewnopodobnych) takich jak: meble, meble artystyczne, elementy stolarki budowlanej, skrzynie, instrumenty, ramy;
- precyzyjnym wycinaniem i łączeniem elementów mebli;
- oklejaniem fornirem lub płytami laminowanymi;
- szlifowaniem, heblowaniem i lakierowaniem powierzchni drewnianych.
Wymagania w stosunku do pracownika
- uprawnienia (zależnie od wymagań pracodawcy),
- kwalifikacje (ukończenie zawodowej szkoły budowlanej lub rzemiosł drewnianych).
Badania
- wstępne badania lekarskie,
- okresowe badania lekarskie.
Szkolenia bhp i inne
- instruktaż ogólny bhp,
- kursy organizowanych przez zakłady doskonalenia rzemiosła,
- instruktaż stanowiskowy,
- okresowe szkolenie bhp nie rzadziej niż co 3 lata,
- inne uznane przez pracodawcę za niezbędne.
Stolarz – środowisko pracy
Praca stolarza odbywa się zwykle w obiektach zamkniętych – pod dachem. W swojej pracy stolarz posługuje się:
- sprzętem ręcznym (np. piły, strugarki, dłuta, świdry, materiały ścierne);
- sprzętem zmechanizowanym (np. pilarki, strugarki, frezarki, czopiarki, wiertarki, szlifierki i inne).
Stolarz – identyfikacja zagrożeń
Czynniki fizyczne:
- upadek na tym samym poziomie,
- pochwycenie przez obracające się elementy,
- upadek na niższym poziomie,
- uderzenie o elementy nieruchome,
- ostre elementy,
- uderzenie przez spadające przedmioty,
- energia elektryczna,
- odcięcie,
- zacięcie,
- pyły,
- hałas,
- pożar,
- wybuch.
Czynniki chemiczne:
- pokosty,
- lakiery,
- bejce,
- farby.
Czynniki psychofizyczne:
- obciążenie statyczne,
- obciążenie dynamiczne.
Środki ochronne
Poniżej przypisano środki ochronne do poszczególnych zagrożeń zidentyfikowanych na stanowisku stolarza.
Środki ochrony indywidualnej
- okulary ochronne lub gogle – odpryski i wióry przy obróbce drewna, pyły;
- półmaska przeciwpyłowa – pyły drzewne (szlifowanie, cięcie), opary lakierów i bejc;
- ochronniki słuchu – hałas (pilarki, strugarki, frezarki);
- rękawice ochronne przy transporcie materiałów i pracach wykończeniowych (nie przy obsłudze maszyn z elementami wirującymi) – ostre elementy, zacięcie, czynniki chemiczne;
- obuwie ochronne z podnoskiem i podeszwą antypoślizgową – uderzenie przez spadające przedmioty, upadek na tym samym poziomie;
- przylegające ubranie robocze bez luźnych elementów – pochwycenie przez obracające się elementy.
Środki ochrony zbiorowej i techniczne
- osłony tarcz, noży i wałów maszyn, kliny rozszczepiające pilarek oraz popychacze przy obróbce małych elementów – pochwycenie przez obracające się elementy, odcięcie, zacięcie;
- odciągi miejscowe pyłów i wiórów przy maszynach – pyły, wybuch (pył drzewny);
- wentylacja lakierni lub wydzielonego stanowiska lakierowania – pokosty, lakiery, bejce, farby;
- elektronarzędzia i maszyny z aktualnymi przeglądami, zasilanie przez wyłącznik różnicowoprądowy – energia elektryczna;
- utrzymanie porządku, bieżące usuwanie wiórów i drożne ciągi komunikacyjne – upadek na tym samym poziomie, uderzenie o elementy nieruchome, pożar;
- stabilne składowanie tarcicy i płyt oraz stojaki na materiały – uderzenie przez spadające przedmioty;
- gaśnice oraz wydzielone, wentylowane miejsce przechowywania lakierów i rozpuszczalników – pożar, wybuch.
Środki organizacyjne
- instruktaż stanowiskowy oraz instrukcje bhp przy każdej maszynie – pochwycenie przez obracające się elementy, odcięcie, energia elektryczna;
- karty charakterystyki lakierów, bejc i pokostów oraz przestrzeganie zaleceń producenta – czynniki chemiczne;
- zakaz używania otwartego ognia i kontrola źródeł zapłonu w strefach zapylenia – pożar, wybuch;
- stosowanie prawidłowych technik podnoszenia przy transporcie tarcicy i gotowych mebli – obciążenie dynamiczne;
- rotacja zadań i przerwy w pracy – obciążenie statyczne, obciążenie dynamiczne.