Piekarz – kod 751204 w klasyfikacji zawodów i specjalności, wprowadzonej rozporządzeniem Ministra Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej z dnia 21 października 2025 r. (Dz.U. z 2025 r. poz. 1534). Obowiązki piekarza wiążą się z wytwarzaniem pieczywa: przygotowaniem i wyrabianiem ciasta, formowaniem wyrobów, prowadzeniem wypieku oraz obsługą maszyn i pieców piekarniczych.
Piekarz – wymagania w stosunku do pracownika
- uprawnienia (zależnie od wymagań pracodawcy),
- kwalifikacje (wykształcenie zawodowe piekarskie lub odbyte kursy zawodowe).
Badania
- wstępne badania lekarskie,
- okresowe badania lekarskie,
- badania na nosicielstwo chorób zakaźnych.
Szkolenia bhp i inne
- instruktaż ogólny bhp,
- instruktaż stanowiskowy,
- okresowe szkolenie bhp nie rzadziej niż co 3 lata,
- kurs z zakresu podstawowych zagadnień higieniczno-sanitarnych,
- inne uznane przez pracodawcę za niezbędne.
Piekarz – środowisko pracy
Piekarz pracuje w piekarniach rzemieślniczych i przemysłowych, zazwyczaj w porze nocnej i wczesnoporannej, w narażeniu na wysoką temperaturę strefy pieców oraz zapylenie mączne. Podczas pracy korzysta z:
- pieców piekarniczych,
- miesiarek i dzielarko-zaokrąglarek,
- przesiewaczy do mąki,
- wózków i aparatów załadowczych,
- komór fermentacyjnych.
Identyfikacja zagrożeń
Czynniki fizyczne:
- gorące powierzchnie (piece, blachy, wózki wypiekowe),
- pochwycenie przez ruchome elementy maszyn,
- zmienny mikroklimat (gorąca strefa pieców),
- pyły mączne,
- poślizgnięcie się,
- upadek na tym samym poziomie,
- uderzenie o nieruchome elementy,
- uderzenie przez spadające przedmioty,
- ostre elementy,
- hałas,
- energia elektryczna,
- pożar,
- wybuch (pył mączny, instalacja gazowa pieców).
Czynniki chemiczne:
- środki czystości,
- preparaty do dezynfekcji.
Czynniki biologiczne:
- pleśnie,
- roztocza mąki.
Czynniki psychofizyczne:
- obciążenie dynamiczne (ręczny transport worków z mąką),
- obciążenie statyczne,
- praca w porze nocnej.
Środki ochronne
Poniżej przypisano środki ochronne do poszczególnych zagrożeń zidentyfikowanych na stanowisku piekarza.
Środki ochrony indywidualnej
- rękawice termoodporne i uchwyty do blach oraz wózków wypiekowych – gorące powierzchnie;
- półmaska przeciwpyłowa przy przesiewaniu i zasypywaniu mąki – pyły mączne, roztocza mąki;
- obuwie antypoślizgowe z osłoną palców – poślizgnięcie się, uderzenie przez spadające przedmioty;
- przylegająca odzież robocza i nakrycie głowy – pochwycenie przez ruchome elementy maszyn;
- odzież przewiewna dla strefy gorącej – zmienny mikroklimat.
Środki ochrony zbiorowej i techniczne
- osłony i wyłączniki bezpieczeństwa miesiarek oraz dzielarek – pochwycenie przez ruchome elementy;
- odciągi i hermetyzacja przesiewaczy oraz silosów mąki – pyły mączne, wybuch;
- wentylacja hali i kurtyny strefy pieców – zmienny mikroklimat;
- sprawna instalacja gazowa pieców z czujnikami i okresowymi przeglądami – wybuch, pożar;
- posadzka antypoślizgowa i bieżące usuwanie rozsypów mąki – poślizgnięcie się;
- maszyny i instalacje z aktualnymi przeglądami, zasilanie przez wyłącznik różnicowoprądowy – energia elektryczna;
- wózki do transportu mąki i pieczywa – obciążenie dynamiczne;
- gaśnice i drożne drogi ewakuacyjne – pożar.
Środki organizacyjne
- instruktaż stanowiskowy oraz instrukcje bhp przy maszynach piekarniczych – pochwycenie przez ruchome elementy, energia elektryczna;
- zakaz czyszczenia maszyn będących w ruchu – pochwycenie przez ruchome elementy;
- przestrzeganie norm ręcznego transportu i praca zespołowa przy workach z mąką – obciążenie dynamiczne;
- przerwy w pomieszczeniu o temperaturze komfortowej i stały dostęp do napojów – zmienny mikroklimat;
- procedury higieniczno-sanitarne i kontrola jakości surowców – pleśnie, roztocza mąki;
- grafik uwzględniający odpoczynek po zmianach nocnych – praca w porze nocnej.