Pomoc kuchenna – kod 941201 w klasyfikacji zawodów i specjalności, wprowadzonej rozporządzeniem Ministra Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej z dnia 21 października 2025 r. (Dz.U. z 2025 r. poz. 1534). Obowiązki pomocy kuchennej wiążą się ze wspieraniem kucharza w przygotowywaniu posiłków: obróbką wstępną surowców (mycie, obieranie, krojenie), utrzymaniem czystości w kuchni, zmywaniem naczyń oraz transportem produktów z magazynu.
Pomoc kuchenna – wymagania w stosunku do pracownika
- uprawnienia (zależnie od wymagań pracodawcy),
- kwalifikacje (zależnie od wymagań pracodawcy).
Badania
- wstępne badania lekarskie,
- okresowe badania lekarskie,
- badania na nosicielstwo chorób zakaźnych.
Szkolenia bhp i inne
- instruktaż ogólny bhp,
- instruktaż stanowiskowy,
- okresowe szkolenie bhp nie rzadziej niż co 3 lata,
- kurs z zakresu podstawowych zagadnień higieniczno-sanitarnych,
- inne uznane przez pracodawcę za niezbędne.
Pomoc kuchenna – środowisko pracy
Pomoc kuchenna pracuje w zapleczach kuchennych restauracji, stołówek, szpitali, szkół i hoteli. Podczas wykonywania obowiązków korzysta z:
- noży i obieraczek,
- maszyn do obróbki wstępnej (obieraczki mechaniczne, krajalnice, roboty kuchenne),
- zmywarek przemysłowych,
- wózków transportowych.
Identyfikacja zagrożeń
Czynniki fizyczne:
- poślizgnięcie się,
- upadek na tym samym poziomie,
- ostre narzędzia i elementy,
- pochwycenie przez ruchome elementy maszyn,
- gorące powierzchnie i płyny,
- uderzenie o nieruchome elementy,
- uderzenie przez spadające przedmioty,
- zmienny mikroklimat (kuchnia, chłodnia),
- hałas,
- energia elektryczna,
- pożar.
Czynniki chemiczne:
- środki myjące i nabłyszczające do zmywarek,
- preparaty do dezynfekcji.
Czynniki biologiczne:
- wirusy,
- bakterie,
- pleśnie.
Czynniki psychofizyczne:
- obciążenie statyczne,
- obciążenie dynamiczne,
- stres.
Środki ochronne
Poniżej przypisano środki ochronne do poszczególnych zagrożeń zidentyfikowanych na stanowisku pomocy kuchennej.
Środki ochrony indywidualnej
- obuwie antypoślizgowe z osłoną palców – poślizgnięcie się, upadek na tym samym poziomie, uderzenie przez spadające przedmioty;
- rękawice odporne na przecięcie przy krojeniu i obsłudze krajalnic – ostre narzędzia i elementy;
- rękawice odporne na substancje chemiczne przy zmywaniu i dezynfekcji – środki myjące, preparaty do dezynfekcji;
- rękawice termoodporne – gorące powierzchnie i płyny;
- fartuch ochronny i nakrycie głowy – czynniki biologiczne, pochwycenie przez ruchome elementy;
- odzież dostosowana do pracy w chłodni – zmienny mikroklimat.
Środki ochrony zbiorowej i techniczne
- osłony i blokady ruchomych części maszyn (krajalnice, roboty, obieraczki) – pochwycenie przez ruchome elementy;
- popychacze do podawania produktów do maszyn – ostre narzędzia i elementy, pochwycenie;
- posadzka antypoślizgowa z odwodnieniem przy zmywaku – poślizgnięcie się;
- wentylacja i okapy nad strefą gorącą – zmienny mikroklimat, gorące powierzchnie;
- sprzęt elektryczny z aktualnymi przeglądami, zasilanie przez wyłącznik różnicowoprądowy – energia elektryczna;
- wózki do transportu naczyń i produktów – obciążenie dynamiczne;
- stabilne regały i wyznaczone miejsca składowania – uderzenie przez spadające przedmioty;
- gaśnica i koc gaśniczy w kuchni – pożar.
Środki organizacyjne
- instruktaż stanowiskowy oraz instrukcje bhp przy każdej maszynie – pochwycenie przez ruchome elementy, ostre narzędzia, energia elektryczna;
- bieżące usuwanie rozlań i odpadków z posadzki – poślizgnięcie się;
- karty charakterystyki środków myjących, prawidłowe dozowanie i zakaz mieszania preparatów – środki chemiczne;
- procedury higieniczno-sanitarne i higiena rąk – wirusy, bakterie, pleśnie;
- stosowanie prawidłowych technik podnoszenia i przestrzeganie norm ręcznego transportu – obciążenie dynamiczne;
- rotacja zadań i przerwy w pracy – obciążenie statyczne, obciążenie dynamiczne, stres.