W metodzie Risk Score ryzyko zawodowe jest oceniane za pomocą trzech kluczowych parametrów, które pozwalają na szczegółowe i precyzyjne określenie poziomu zagrożenia w miejscu pracy. Metoda Risk Score jest niezwykle popularna w Polsce i na całym świecie ze względu na swoją prostotę oraz możliwość adaptacji do różnych branż i warunków pracy. Poniżej znajdziesz szczegółowy opis tych trzech parametrów oraz sposób w jaki są one wykorzystywane do obliczenia wartości ryzyka.
- S – skutków niepożądanego zdarzenia (C – consequences);
- E – ekspozycji na dane zagrożenie (E – exposure);
- P – prawdopodobieństwa, że w przypadku narażenia na czynnik zagrożenia dojdzie do wypadku (P – propability).
Ryzyko wylicza się zgodnie z podanym niżej wzorem:
S – Skutki niepożądanego zdarzenia
S – skutki niepożądanego zdarzenia (straty generowane przez to zdarzenie), dla których wartości są przedstawione w tabeli poniżej:
| wartość | szacowane straty | straty ludzkie | straty materialne |
| 100 | Poważna katastrofa | Wiele ofiar śmiertelnych | > 10 mln $ |
| 40 | Katastrofa | Kilka ofiar śmiertelnych | 1–10 mln $ |
| 15 | Bardzo duże | Jedna ofiara śmiertelna | 0,1–1 mln $ |
| 7 | Duże | Ciężkie uszkodzenie ciała | 10–100 tys. $ |
| 3 | Średnie | Absencja | 1–10 tys. $ |
| 1 | Małe | Udzielenie pierwszej pomocy | < 1 tys. $ |
E – Ekspozycja na zagrożenie
E – ekspozycja na zagrożenie, dla której wartości przedstawione są w tabeli poniżej:
| wartość | charakterystyka |
| 10 | Stała |
| 6 | Częsta (codzienna) |
| 3 | Sporadyczna (raz na tydzień) |
| 2 | Okazyjna (raz w miesiącu) |
| 1 | Minimalna (kilka razy w roku) |
| 0,5 | Znikoma (raz w roku) |
P – Prawdopodobieństwo zaistnienia niepożądanego zdarzenia
P – prawdopodobieństwo zaistnienia niepożądanego zdarzenia, dla którego wartości przedstawione są w tabeli poniżej:
| wartość | charakterystyka | szansa w % |
| 10 | Bardzo prawdopodobne | 50 |
| 6 | Całkiem możliwe | 10 |
| 3 | Praktycznie możliwe | 1 |
| 1 | Mało prawdopodobne, ale możliwe | 0,1 |
| 0,5 | Tylko sporadycznie możliwe | 0,01 |
| 0,2 | Możliwe do pomyślenia | 0,001 |
| 0,1 | Teoretycznie możliwe | 0,0001 |
R – Wartość ryzyka w metodzie Risk Score
Po oszacowaniu wartości poszczególnych parametrów ryzyka w metodzie Risk Score korzystając ze wzoru powyżej, obliczamy wartość ryzyka (R). Po obliczeniu wartości sprawdzamy, w jakim przedziale znajduje się otrzymany wynik i odczytujemy, do jakiej kategorii ryzyka należy dane zagrożenie, zgodnie z tabelą poniżej.
| wartość | kategoria ryzyka | działania zapobiegawcze |
| R ≤ 20 | akceptowalne | Wskazana kontrola |
| 20 < R ≤ 70 | małe | Potrzebna kontrola |
| 70 < R ≤ 200 | istotne | Potrzebna kontrola |
| 200 < R ≤ 400 | duże | Potrzebna natychmiastowa poprawa |
| R > 400 | bardzo duże | Wskazane wstrzymanie pracy |
Wyniki w metodzie Risk Score interpretowane są na podstawie obliczonej wartości ryzyka (R), która powstaje z przemnożenia ciężkości skutków, ekspozycji na zagrożenie oraz prawdopodobieństwa wystąpienia zdarzenia. Na podstawie wartości R określa się kategorię ryzyka – od akceptowalnego do bardzo dużego, co wyznacza odpowiednie działania zapobiegawcze, takie jak kontrola, natychmiastowa poprawa czy wstrzymanie pracy, aby zminimalizować zagrożenie na stanowisku pracy. Wszystkie działania naprawcze w sposób znaczący poprawiają warunki bhp na danym obszarze czy stanowisku pracy.
Przykład liczbowy – krok po kroku
Załóżmy, że oceniamy ryzyko upadku z wysokości przy pracy na drabinie, wykonywanej kilka razy w miesiącu.
- S = 15 – możliwe są bardzo poważne skutki (jedna ofiara śmiertelna lub ciężkie obrażenia przy upadku z wysokości);
- E = 2 – ekspozycja okazyjna, praca na drabinie wykonywana jest raz w miesiącu;
- P = 1 – zdarzenie mało prawdopodobne, ale możliwe, zwłaszcza przy braku zabezpieczeń.
Podstawiając do wzoru: R = S × E × P = 15 × 2 × 1 = 30.
Wynik R = 30 mieści się w przedziale 20–70, co oznacza ryzyko małe – potrzebna jest kontrola sytuacji (np. okresowy przegląd stanu technicznego drabiny i przypomnienie zasad bezpiecznej pracy), ale nie jest wymagane natychmiastowe wstrzymanie prac.
Najczęstsze pytania o metodę Risk Score
Jaka jest skala wartości w metodzie Risk Score?
Wartość ryzyka R nie ma górnej granicy – jest iloczynem trzech parametrów (S, E, P), z których każdy ma swój własny zakres wartości podany w tabelach powyżej. W praktyce R zwykle mieści się w przedziale od poniżej 20 (ryzyko akceptowalne) do kilkuset przy zagrożeniach poważnych i częstych.
Czy Risk Score to to samo co PN-N-18002?
Nie – to dwie różne metody. Risk Score używa trzech parametrów (S, E, P) i mnożenia, a metoda według Polskiej Normy PN-N-18002 opiera się na innym schemacie oceny ciężkości następstw i prawdopodobieństwa. Obie metody są dopuszczalne w polskim prawie – pracodawca wybiera dowolną z nich.